మూలాల దగ్గిరకి వెళ్లడమే శాంతి

ప్రతీ రచయితకూ తన అక్షరాలు బిడ్డల వంటివే. అయితే కొన్ని రచనలు ఒక ప్రత్యేక సమయం లో , ఒకానొక ప్రత్యేక మానసిక స్థితిలో పుడతాయి. ‘తంజావూరు కలలు’ వంటి రచనలు కేవలం ఊహలు కావు; అవి చరిత్రను, వర్తమానాన్ని, వ్యక్తిగత అనుభూతుల్ని కలిపి కుట్టిన జ్ఞాపకాల పొరలు. తక్కిన రచనల కంటే ఇది ప్రత్యేకమవ్వడానికి కారణం—ఇందులో ఉండే సాంస్కృతిక వేదన,  గతించిన వైభవం పట్ల ఉండే ఒక రకమైన ‘నోస్టాల్జియా’. ఇది కేవలం ఒక పుస్తకం కాదు, ఒక కవి తన మూలాలను వెతుక్కుంటూ వెళ్ళిన ప్రయాణం కాబట్టి ఆ ప్రత్యేకత సహజం.

నలభై ఏళ్ల సాహిత్య ప్రయాణంలో ఎన్నో ఒడిదుడుకులు చూసిన తర్వాత ఒక రకమైన నిశ్చలత్వం (Stillness) వస్తుంది.నిశ్చలత్వాన్ని ‘స్థితప్రజ్ఞత’ తో పోల్చలేము కానీ ఇంచు మించు అదే స్థితి.అయితే, కవి ఎంత నిశ్చలంగా ఉన్నా, చుట్టూ ఉన్న సమాజం, సమాజాన్ని నడిపించే రాజ్యం , రాజ్యానికి ఇన్ బిల్ట్ గా వుండే రాజ్యహంకారం  కవిని వదిలిపెట్టవు. రాజ్యం ఎప్పుడూ తన ఉనికిని చాటుకోవాలని చూస్తుంది. కవి ఆ అహంకారాన్ని తన కలం ద్వారా ప్రశ్నిస్తూనే ఉంటాడు. ఆ పోరాటమే కవిని సజీవంగా ఉంచుతుంది.

జీవితం అరవై ఏళ్లకు చేరువైనప్పుడు వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే “ఇలా చేసి ఉండాల్సింది కాదు” లేదా “ఆ రోజు అలా జరగాల్సింది” అనే భావాలు రావడం సహజం. ఇదొక  ఆత్మశోధన (Self-reflection). తనని తాను సంపూర్ణంగా అర్థం చేసుకున్న తర్వాత (Self-identification), పాత ఆలోచనలు లేదా పాత గుర్తింపులు సంకెళ్లుగా అనిపించవచ్చు. అందుకే గతాన్ని చెరిపేసి, కొత్తగా పుట్టాలనే తపన కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది. ఇది పశ్చాత్తాపం అనడం కన్నా  ‘పరిణామం’ (Evolution) అని చెప్పడం సరైనది.

ఒకే విషయంలో రెండు భిన్న కోణాలు ఉండటం అనేది జీవిత  ద్వంద్వ స్వభావాన్ని (Duality) సూచిస్తుంది. స్త్రీల గురించి కావచ్చు, లోకం తీరు గురించి కావచ్చు—ఒకటి ఆదర్శం అయితే, మరొకటి వాస్తవం.పాఠకుడు ఎటువైపు మొగ్గు చూపాలి అంటే—రచయిత ఇచ్చే రెండు కోణాల మధ్య ఉన్న ‘సత్యాన్ని’ వెతుక్కోవాలి. సత్యం ఎప్పుడూ ఈ రెండు చివరల మధ్య ఎక్కడో ఉంటుంది. ఆ వైరుధ్యాన్ని దర్శించడమే పాఠకుడికి కలిగే అసలైన అనుభవం.

‘కృష్ణబిలం’ అనేది ఒక శక్తివంతమైన మెటాఫర్ (Metaphor). అది బయట ఉన్న లోకం  లేదా లోపల ఉన్న మనస్సు,ఏదైనా  కావచ్చు. మనస్సులోని అంతుచిక్కని ఆలోచనలు, తీరని కోరికలు మనల్ని తనలోకి లాగేసుకునే కృష్ణబిలాలే.

మనిషి, తాను, తానుగా ఎలా మిగలాలి?: దేనికీ అంటుకోని ‘సాక్షి భూతం’లా ఉండటమే మార్గం.తామరాకు మీది నీటి బిందువు లా!  అంటే, భావాల సాగరంలో మునిగినా,  భవసాగరాలను ఈదినా తన ఉనికిని కోల్పోకుండా ఉండగలిగే స్పృహను కలిగి ఉండటం.

“అరవై ఏళ్ల కాలం అర్థరహితం” అనిపించడం అనేది ఒక కవిగా నాపై నేను  చేసుకునే ఫిర్యాదు కాదు, అది ఒక ఉన్నతమైన అసంతృప్తి. ఎంత సాధించినా, ఎంత రాసినా “ఇంకా ఏదో మిగిలి ఉంది” అనే భావన కవికి ఎప్పుడూ ఉండాలి . ఇది ఒక సాధారణ మనిషి తన జీవితాన్ని లెక్కేసుకునే బేరీజు మాత్రమే కాదు, అంతకంటే మించిన ఒక తాత్విక శూన్యత. ఇప్పటి వరకూ రాసిన వాటికి విలువ—అవి వేలాది మంది పాఠకులలో కలిగించే ఆలోచనా మథనమే. దీన్నే మరో మాటలో చెప్పాలి అంటే “అరవై ఏళ్ల కాలం అర్థరహితంగా గడిచిపోయింది” అనిపించడం ఒక తాత్విక వైరాగ్యం. ఎంతటి గొప్ప సంగీతాన్ని, సాహిత్యాన్ని ఆస్వాదించినా, చివరకు కులం,మతం  అనే గోడల మధ్య మనిషి నలిగిపోయినప్పుడు, ఆ సాధించినవన్నీ అశాశ్వతంగా అనిపిస్తాయి. ఇది ఒక కవిగా సమాజంపై నా  ఫిర్యాదు

 బృహదీశ్వరాలయం, అరుణాచలం, మార్గశిరం—ఇవి కేవలం భౌగోళిక ప్రదేశాలు లేదా కాలాలు కావు.  ఒక అనుభూతికి ప్రతీకలు.ఆత్మ ప్రబోధం అంటే మనలో మనం మేల్కొనడం. ఆధ్యాత్మికత,ఆత్మప్రబోధం  రెండూ వేరు వేరు  కావు. బయట కనిపించే ఆలయం (బృహదీశ్వరాలయం) లోపల ఉన్న దైవత్వాన్ని గుర్తు చేస్తే, అది ఆత్మ ప్రబోధమే అవుతుంది.  ఇవి ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాలు.బృహదీశ్వరాలయం, తాయారు, వరదరాజ పెరుమాళ్—ఇవన్నీ ఆధ్యాత్మిక ప్రతీకలే అయినా, నేను  వాటిని ‘అమ్ము’ చుట్టూ అల్లాను. నాకు  దైవం కంటే మనుషుల మధ్య ఉండే ప్రేమ, కళలే ముఖ్యం. మరణం వరిస్తుందని తెలిసినప్పుడు మళ్ళీ తంజావూరునే చూడాలనుకోవడం ఆత్మ ప్రబోధం. ఎన్ని గాయాలైనా, ఎన్ని పరుగులైనా, చివరికి మనిషి తన ‘మూలాల’ (Roots) వద్దే శాంతిని వెతుక్కుంటాడు.