ఒక సమాజం బొద్దింకల్ని  ఎందుకు అసహ్యించుకుంటుంది? కంటపడితేనే ఎందుకు వికారం చెందుతారు? ఇదే రకమైన పగ సాధింపు చర్య? ఎందుకింత ఏహ్య, అసూయ భావాలు? ఆ ఐదు రోజులూ ఇదే ఆలోచించాను, కానీ నాకు జవాబు దొరకలేదు.

వర్తమాన సామాజిక సందర్భాన్ని చూస్తుంటే మనసు కలత చెందుతోంది. సాహిత్యం పట్ల ఆదరణ క్రమంగా తగ్గుతోంది. ఒక పూర్తి తరం పుస్తకానికి, పఠనానికి దూరం కావడం ఆందోళన కలిగించే విషయం.

చిన్నదో పెద్దదో తెర కవ్విస్తూనే ఉంటుంది తెరిచిన పుస్తకాన్ని మూసి చెంతకు చేరమని కళ్ళు, చెవులు తన కప్పగిస్తే చాలు తను వినియోగించే పరిమితమైన శక్తినే కాంతిగా, శబ్దంగా వివిధ రంగుల విచిత్ర సమ్మేళనంగా మార్చి కన్ను...

మళ్ళీ నేను నాలోకి వెళ్ళిపోతున్నాను నీతో ఉన్నంతకాలం నీలోకి పరకాయ ప్రవేశం చేసి నువ్వెలా ఆలోచిస్తావో అలాగే ఆలోచించి – నీకేం కావాలో ఎలా మాట్లాడతావో అన్నీ ఊహించి – నీకోసమే అంతా అయి నేనంతా నీవే అయి...

ఇల్లే కాదు జీవితమంతా వెలుగుల కొలను కావాలంటే ఏ పిల్లలైనా చదువుకోవాలన్న ఒక భావాన్ని కవి చదువరుల గుండె గూట్లో దీపం పెట్టి మరీ చెబుతాడు ఈ కవితలో.

అనువాదాలు ఎందుకు చేస్తారనేదానికి సమాధానం ఏమంటే మూలగ్రంధం ఏదొక రూపేణా అనువాదకునికి నచ్చిందని అర్థం. అది తన మూల భాషలో వున్నవారితో పంచుకోవాలన్న కోరిక కూడా కారణం కావచ్చు. ముఖ్యంగా అనువాదకుడు మూలగ్రంథ కవితో...

కొండపై దాడికి ఉపక్రమించిన హైదర్ అలీ బీబీ నాంచారిపై గౌరవంతో మనసు మార్చుకున్నాడని అంటారు.

తన బాల్య మిత్రుడి శవాన్ని మిగిలి ఉన్న 400 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని దాటించి, ఊరిలో వారి తల్లిదండ్రులకు అప్పజెప్పి మానవత్వానికి కులం, మతం లేవని నిరూపించాడు సాయబ్.

అమెరికాలో వస్తున్న మార్పులు కొంత ఆందోళన కలిగించినా, తను గ్రీన్ కార్డ్ హోల్డర్ అని ధైర్యంగానే ఉన్నాడు, కొద్ది నిమిషాల ముందు వరకు,  ప్రశాంత్ ఫోన్ వచ్చే దాకా.

ఊరి చివర రాబందులు సగం పీకి వదిలేసిన కళేబరాలు.. అపార్ట్మెంట్ లో రాలిపడే పావురాలు… శిథిలమైన పిట్ట గూళ్లు.. నగరంలో రోడ్డు పక్కన పాతపుస్తకాల కుప్పలు… ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ లో వీధి బాలల్లాంటి ఆ పాత పుస్తకాల...

నిద్రించని నగరానికి ముప్పై అంతస్తుల ఎత్తున ఉన్న ఎపార్టుమెంట్ బాల్కనీలో కూర్చుని కళ్ళు మూసుకుని ఆలోచనల కొలనులో ఒంటరిగా ఈదుతున్నాడు మానవ్. అది న్యూయార్క్ Manhattan అప్పర్ ఈస్ట్ సైడ్ ఫిఫ్త్ ఏవెన్యూలో ఖరీదైన...

ఆనందం ఖరీదైన ప్రదేశాల్లో, పెద్ద పెద్ద సౌకర్యాల్లో ఉండదు. మనసుకు దగ్గరైన వారితో పంచుకున్న నిజమైన క్షణాల్లోనే ఉంటుంది. ఆ అనుభవం నాకు జీవితాన్ని కొత్త కోణంలో చూడటం నేర్పించింది.

కవిత్వం కవి మనసులో ప్రారంభమై బాహ్య ప్రపంచానికి తన పరిమళాన్ని అడ్డుతుంది. కవి మనసును తాకే యే దృశ్యమైనా  భావమైనా మాటైనా కవిలో కలిగించే భావావేశమే కవిత్వానికి పునాది. అంటే కవిత్వపు మూలం బయటినుండి కవి మనసును తాకి...

  ‘కళ్ళద్దాలు’ వస్తువుగా సాగిన ఈ కవిత ఒక ఆత్మీయ అనుభవంలా అనిపించే అద్భుతమైన ఆత్మాశ్రయ రచన. కేవలం దృష్టి లోపాన్ని సరిదిద్దుకునే భౌతిక పరికరం గురించి కాకుండా, జీవితాన్ని దర్శించే ‘దృష్టికోణం’ (Perspective)...

రాయలసీమ నుండి దళిత నవల ఇక లేదు, రాలేదు అనుకుంటున్న సందరర్భంలో 2021లో హిందూపురం నుండి దళితుడైన శొంఠి జయప్రకాష్ ఆకుల నరసమ్మ పేరుతో ధీరోదాత్త దళిత మహిళ జీవితాన్ని నవలగా తెచ్చారు. ఆ తర్వాత రాయలసీమ నుండి దళిత నవలలు...

బాలకవి నీరజ్. కె రాసిన 'నా జీవితం శూన్యం' కవితలోని వస్తువు 'తల్లిదండ్రులు'. 'మిమ్మల్ని అనాథా శ్రమాలకెలా పంపిస్తాను ?' అని స్వీయ అంత:పరిశీలన(self introspection) చేసుకోవడం కనిపిస్తది.

శైలజ నుడికారంలో తెలంగాణ భాషా సౌందర్యం ఉంది. శబ్దార్థాల సమయోచిత ప్రయోగం ఉంది. పదాల అమరిక, పొందిక బాగున్నాయి. కూతురోలే, ముంగిలి దోస్తులే, ఔషధమవుతది, వంటి ప్రయోగాలు పరిశీలించదగ్గవి.

సైఫ్ జీ, “నా రాజు గొప్పవాడు, నేను నా దేశం కోసం చనిపోవాలి” అని ఏ గుర్రమైనా గర్వంగా అనుకుంటుందంటారా? సైఫ్ జీ, భూమ్మీద చరిత్రలో ఏ గుర్రం కూడా తనకు ఇష్టం ఉండి రాజులు చేసే యుధ్ధాల్లో వాహనాలుగా మారలేదు...

 అక్కడ బూట్లు,బొమ్మలు,బ్యాగులు క్రమ పద్థతి  లో  పేర్చారు వరుసలో పేర్చిన వస్తువుల  చూస్తుంటే వరుసలో నిలబడి ప్రార్థనలు చేసే విద్యార్థులు యాదికొస్తారు ఒక్కో వస్తువు మీద ఒక్కో పుష్ప గుచ్ఛం ఓజ్నాపకాలతడి ఓతల్లి...

చీకటిని కప్పుకున్న రాత్రి యుద్ధగీతాన్ని మోసుకొచ్చింది మాంసపు ముద్దలను రక్తంలో ముంచి యుద్ధం ఆకలి తీర్చుకుంది   పిల్లాడు పాలు తాగడం మానేశాడు ఇల్లాలు ఇంటి కష్టం మానేసింది   ఇప్పుడు శిథిలాల కింద దేహాలు...

మరణం చివరి బిందువు కాదు— ఒక వాక్యం పూర్తయ్యే చోట, మరో అర్థం మొదలవుతుంది.   ఇరాన్‌లో మరణం చివరి బిందువు కాదు— ఒక గుండె ఆగిన క్షణంలో వేల గుండెల్లో రగిలే అగ్ని కణం.   షహీద్ అనేది చనిపోయిన శరీరం కాదు...

1 ఇప్పుడీ కథ చెప్పాల్సిందే ..  ఇప్పుడో కథ చెప్పుకోవాలి వెలుతురు బదులు నల్లని నెత్తురు కమ్మేసిన దేశం కథ ఉదయం బదులు పొడిచే కత్తుల కథ చిగుళ్లకు బదులు చెట్లకు వేళ్ళాడుతున్న తెగిన వేళ్ళ కథ తోరణాలు బదులు తలుపులను...

ఓ తల్లి తన బిడ్డల ఆకలి ముందు నిలబడి తన గర్భాన్నే త్యాగం చేసిన క్షణం ఆమె కళ్లలో నీరు లేదు, కేవలం నిశ్శబ్దం. బతుకు అనే ఒప్పందం ఆమెను మోసం చేసింది; తల్లి ప్రేమ కాదు ఇది బలవంతపు నిర్ణయం. ఆమె లోపల ఖాళీ అయినప్పుడు...

కథ మారవచ్చు, పక్కన పెట్టవచ్చు. కానీ ఒక shared myth సమాజంలో లోతుగా వేళ్ళూనుకున్నప్పుడు దాన్ని తీసేయడం దాదాపు అసాధ్యం. ఆ నమ్మకం లేకపోతే ఆ సమూహం ఉనికే ప్రశ్నార్థకమవుతుంది.

కథలు కల్పితాలే ఐనా.. కవిస్వరంలోని జీవం కొన్ని పాత్రల గొంతుల్లోఅలా అమృతం పోసేస్తుంది.  గోవైనా.. గడ్డిపూవైనా..  ఏ అనంతామాత్యుడో, రాయప్రోలో  పూనుకుంటే.. ఇదిగో.. ఇలాగా.. మన ప్రస్తావనల్లో నిత్యస్మరణులౌతాయి.

 నిజానికి నాకైతే ఇదే నేను హాజరైన తొలి సాహిత్య కార్యశాల. ఒక సాహిత్య వాతావరణం ఎలా ఉండాలో   తెలుసుకోవడం కూడా మొదటి సారే.