వివిబి రామారావు ఎన్ని పుస్తకాలు, వ్యాసాలు రాశారంటే, ఎన్ని అనువాదాలు చేశారంటే, ఎన్ని వందల వ్యాసాలు రాశారంటే  చెప్పలేం. నిరంతరం ఆయన రచిస్తూనే, అనువదిస్తూనే ఉండేవారు.

మీరు ఇప్పుడు చదివినది భావోద్వేగపూరితమైన ఒక సన్నివేశం అని మీకు నేను చెప్పక్కర్లేదు. పైకి చాలా స్పష్టంగా, ఒక క్రమపద్ధతిలో రాసినట్లు కనిపిస్తోంది. కథ ఏమిటో, ఆ కథలో ఉన్న పాత్రల ఉద్దేశాలేమిటో కూడా పాఠకులకు బాగానే...

“నిన్న అన్వర్ భాయ్ వాళ్ల అమ్మ ఫోన్ చేసింది...”

“ఏమన్నది?”

“‘ఆఖరి చూపులు చూసుకునే భాగ్యం కలిగించు బిడ్డా... చచ్చి నీ కడుపున పుడతా!’ అంటూ ఏడ్చింది.”

ఈ నవల డాక్టర్లను దేవుళ్లుగా చూపించలేదు, రాక్షసులుగా కూడా చూపించలేదు. ఆ వృత్తిలో వాళ్ళు ఎలా నలిగిపోతారో, ఎటువంటి ఒత్తిడులు ఎదుర్కొంటారో, వ్యవస్థ మధ్యలో నలిగిపోయే మనుషులుగా మాత్రమే చూపిస్తుంది.

రాయలసీమ ప్రాంతంలోనే కాక తెలుగు కథకులు ఎరుకల జీవితాన్ని సాహిత్యకారులు అక్కడక్కడ రాసి ఉండవచ్చేమో కానీ ప్రత్యేకంగా సంపుటిగా రావడం, ఎరుకల బతుకుల గూర్చి మాట్లాడటం ఇదే. ఎరుకల జీవితాలకు సంబంధించి ఎరుకల పేరుతో మాస...

వెనక నుంచి చదివినప్పుడు ఆ కథను ఎక్కడ ఆపేశాడు అనేది నాకు అర్థమవుతుంది. అక్కడ ఆపాల్సినటువంటి విషయం దగ్గర ఆపాడా లేదా ఇంకా ఎక్స్టెండెడ్ పోయెమ్ లాగా, ఎక్స్టెండెడ్ స్టోరీ లాగా ఆయన అక్కడ ఇంకా రాస్తున్నాడా అనేది...

కవిత వాచ్యం కాకుండా ఉండడానికి కవి హృదయంలోనే భావం రూపు దాల్చాలి. ఆ కవిత పాఠకుల హృదయాలను స్పందింపజేయగలగాలి.

చంద్రహాస్‌గారి ఈ వ్యాససంహిత చదవడానికి పుర్వం నాకు తెలియాల్సిన విషయాలు ఎన్ని తెలియదో ఇప్పుడు తెలిసింది. ఈ పుస్తకం కేవలం కొసరాజు పాటల విషయమే కాదు, ఇది చదివినవారికి ఈ రచయిత ఎంత శ్రమ పడినదీ కూడా తెలుస్తుంది. ఈయన...

అనేక సంఘటనలు, అనేక కథలను చూస్తున్నప్పుడు ఆ నేలతల్లి ప్రతి(తీ)స్పందనను కవితగా, ఆ వసుధకు ప్రతినిధిగా డాక్టర్ శైలజమ్మ కలం, మనసు మన మెదడు పైపొరల్లో పేరుకున్న మొద్దు, సోమరితనాల్ని తొలగించి, ఎప్పుడో... ఎక్కడో...

తెల్లారితే…. నింగిలో సూర్యునికి పోటీగా నేల మీద మూడు రంగుల జెండాలు ఉదయిస్తాయి నినాదాల్లో మాత్రమే నిలుస్తూ ఆచరణలో హత్యగావించబడుతున్న గణ రాజ్యాంగపు ర్యాలీలు దేశం వీధివీధుల్లో… సిలువేయబడ్డ...

కనుపాపల వెనుక నిదురించేది సాధారణ కలలు కావు— కాలానికి మనిషి చూపులతో రాసుకున్న నిశ్శబ్ద శీర్షికలు అవి మాటలుకాని మాటలు వాక్యాలుగా మలచలేని వేదనల అక్షరాలు కాని కాలం వాటిని చదువుతుంది కాంతి కావ్యంలా అంధకారాన్ని...

1 అంతర్యామి        ఒక నిశ్శబ్దం లోపలంతా కమ్ముకున్నప్పుడు నాకు నేను ఏమీ కాకుండా పోయినప్పుడు నేనాలపిస్తున్న నీరవ గీతాన్ని నా లోపల నుంచి నెట్టేసి నేనున్నానని మనసులోపలికి వచ్చేస్తావ్!!     నీ ఆచూకీ కంటికి...

1
కవిత్వం 

తెల్ల కాగితంపై
నల్లని సిరాతలం
నాజూకుగా పెంచే కుసుమం
కవిత్వం.
—

2

మణిహారం

తెరుస్తున్న
తలపులు
తీర్చిన
మణిహారం
కవిత్వం.
—

3
మంత్రం

క్షరాన్ని
అక్షరంగా మలిచే
మంత్రమే
కవిత్వం.
—

బ్రతికి నన్నాళ్ళు జీవించి వుండడం అనే పాఠం నేర్చుకున్నాను ఆయన దగ్గర.

జనవరి 18 ప్రముఖ అభ్యుదయ కవి, రచయిత, ఉద్యమజీవి కౌముది వర్ధంతి

  80వ దశకం తర్వాత కవిత్వం, కథ,  నవల, నాటకం తదితర ప్రక్రియల్లో మనం ప్రపంచ సాహిత్యంలో ఎక్కడో వెనుకబడిపోయినట్లనిపిస్తోంది. మనం పూర్తిగా డీకాలనైజ్ కాలేకపోతున్నామా? సామ్రాజ్యవాదంతో నిశ్శబ్దంగా రాజీపడే పరిస్థితి...

పురోగామి సంప్రదాయంతో పాటు మనిషికి ఉండాల్సినంత కోపం ధర్మాగ్రహం దండిగా ఉండి అక్షరం మీద వాక్యమ్మీద పట్టుండి ముఖ్యంగా జీవితం మీద ప్రేమ ఉండి... ఇన్ని ఉంటే కానీ ఈ పుస్తకం మన ముందుకు ఈ రూపంలో రాదు.

పరయొల్ల పాకల్లో యే పేనం నిలవట్లేదు. ఏ పాకలో యబ్బుడు యే పేనం పోతాదో తెలియక బిక్కుబిక్కుమంటుంది జెనం. మూడేండ్లలో మూడొందల పాకల్లో యవురొకరు మట్టిలో కలవని పాకంటూ లేనేలేదు. మూడేండ్లుగా వూరుసుట్టూత పారే ఉప్పు కాలువ...

ఎన్నో వందలసార్లు నేను ఆ చోటు మీదుగా తీసుకెళ్లాలని ప్రయత్నించినా గుర్రం అక్కడికి రాగానే గుగుర్పాటుకు గురై భయంతో వణికిపోయేది, ఒగర్చేది. చుట్టూ తిరిగి ఆ చోటు దాటాక తిరిగి బాటలోనికి వచ్చేది. తీవ్రంగా భయపడిపోయేది.

1 పొడువు గీతతో పక్క గీత తగ్గుతుంది కాని ఆ చాళ్లను మించలేం 2 పూవులై నవ్వుతాం పక్షులై పాడుతాం మట్టిలోని తనకు తెలియదు మన సంగతి 3 ఇవ్వడమే తెలుసు తనకు అడుక్కోవడం నేర్పింది మనమే 4 విత్తనంకై నెత్తురొలుకుతాడు నీళ్ల...

ఆమె కథల్లో ని జానపద కథల్లోని శిల్పాన్ని దొంగలించి,నేను గొప్ప మ్యాజిక్ రియలిజం కథకుడ్ని అయిపోయాను. కధామాంత్రికుడ్ని అయిపోయాను.

కవి రాసే కథలో, కావ్యానందం కేవలం epiphanous moment కి మాత్రమే పరిమితం కాదు. గొప్ప పద్యంలోనో, కవితలోనో, ఎలా అయితే, ఆ సౌందర్యమంతా, ఆ పద్యదేహం మొత్తం పరుచుకుని ఉంటుందో, కవి రాసిన కథలో కూడా, ఆ కథా సౌందర్యం  కథ...

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, క్వాంటం కంప్యూటింగ్, సూపర్ కంప్యూటర్లు వంటి కొత్త టెక్నాలజీలు అద్భుతమైన కంప్యూటింగ్ శక్తిని అందిస్తున్నాయి. ChatGPT వంటి AI మోడల్స్ క్షణాల్లో సంక్లిష్టమైన పనులు చేస్తున్నాయి. కానీ ఈ...