బాపు / శ్రీకాంత శర్మ / మందపాటి/వంగూరి చిట్టెన్ రాజు

మా ఇంట్లో బాపూ గారు -1996

బాపూ గారూ- నేనూ అతి క్లుప్తంగా

ఆయన నిర్యాణం వార్త వినగానే ముందుగా కళ్ళ ముందు మెదిలింది ఆయన నవ్వే. అది ఎక్కడా కల్మషం లేకుండా అత్యంత సహజమైన ఆహ్లాద కరమైన, విశాలమైన నవ్వు. విశాలం అని ఎందుకు అంటున్నాను అంటే ....ఆ బూరి బుగ్గలకి ఇవతలి నుండి అవతలి దాకా పూర్తిగా, హాయిగా నవ్వడం, నవ్వించడం ఆయన స్వభావం. ఆయనతో నా పరిచయం కేవలం ముఫై సంవత్సరాల పైనే. వ్యక్తిగతంగా కలుసుకుని ఆయన తో పూర్తిగా గడిపిన రోజులు మహా అయితే 30 ఉంటాయేమో. ఫోన్ లో మాట్లాడినది సుమారు 60 గంటల పైగానే. ఇక ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు పరవా లేదు. తన గురించి “గొట్టాం గాణ్ణి” అనుకునే ఏకైక కారణ జన్ముడు, కేవలం తెలుగు జాతి జాతకం బావుండి తెలుగు వాడిగా పుట్టి “పద్మశ్రీ “ బిరుదుతో సద్దుకున్న అసల, సిసలు “భారత రత్న” బాపు గారు. ఆయన ఎంత “సింపుల్” మనిషి అంటే ఆయనకి వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం వారు గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చారు అని తెలిసి ఫోన్ చేసి “గురువు గారూ...మీకు ధన్య వాదాలే కానీ మీకు ఇలాంటివి చాలా చిన్న గుర్తింపులే కదా.” అని అప్రస్తుత ప్రసంగం లాంటిది చేశాను. దానికి నవ్వేసి “అలా అనకండి. ఇది కూడా చాలా ఉపయోగం. ఎందుకంటే మొన్నటి దాకా స్వామి దర్శనం చేసుకోవాలంటే పదేసి గంటలు లైన్ లో నుంచో వలసి వచ్చేది. ఇప్పుడు వాళ్ళే వచ్చి, నాకు ప్రత్యేక దర్శనం చేయించారు” అన్నారు. “కానీ...అదేమిటో, నాకూ, రమణ గారికీ ఒకటే దండ వేశారు. అదేదో గజమాలట. ఈ సభల్లో అన్ని పువ్వులు ఎందుకు వేస్ట్ చేస్తారో?” అని కూడా అనగానే “అవును సుమా” అని నాకు అనిపించి ఆ తరువాత ఆయన వచ్చిన మా సభ కి పువ్వులు బదులు పుస్తకాలు బహుమతిగా ఇచ్చాను. ఆయన భలే సంతోషించి...”తెలివైన వాడివే” అన్నారు. అదే సభ లో మేము తొలి అంశంగా మేము ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఉన్న చాలా జిల్లాల నుంచి ఎంపిక చేసిన “ఉపాధ్యాయుల సత్కారం” అనే కార్యక్రమం తలపెట్టి, అ విషయం ఆ సభ ప్రధాన అతిథులైన బాపు-రమణ లకి తెలియజేశాను. వెనువెంటనే బాపు గారి దగ్గర నుంచి ఎప్పటి లాగానే క్లుప్తంగా ఒక ఇ-మెయిల్ వచ్చింది. అందులో ఒకే ఒక్క మాట....”అద్భుతం”...ఆ తరువాత ఫోన్ లో ఆ ఆలోచన ఎంత బావుందో ఆయనా, రమణ గారూ వివరంగా చెప్పారు. అదే సభలో రమణ గారి కథ - బాపు గారి బొమ్మ తొలి సారి గా ప్రచురణ కి 60 సంవత్సరాలు నిండిన సందర్భంగా మేము నిర్వహించిన బాపు-రమణ ల మైత్రీ షష్టి పూర్తి సందర్భంగా మరొక తమాషా జరిగింది. “మీ సన్మానం సందర్భంగా నారాయణ రెడ్డి గారు, మరి కొందరు మాట్లాడతారు” అని నేను ఇంకా ఆ సన్మాన కార్యక్రమం … [ఇంకా చదవండి ..]

bapu-laughing

ఆయన వ్యక్తిత్వమే ఆయన బొమ్మ!

బాపుగారితో దాదాపు ముప్ఫై ఆరేళ్ళ స్నేహం. చిత్రకారుడిగా, దర్శకుడిగానే కాకుండా వ్యక్తిగా ఆయనతో చాలా దగ్గిరగా మెలిగే అవకాశం నిజంగా అదృష్టమే. ఎందుకంటే, బాపు గారు చాలా private person. అంత తేలిక కాదు, ఆయన మిత్రబృందంలో చేరడం! పని మాత్రమే లోకంగా బతుకుతూ అతితక్కువగా బయట కనిపించే వ్యక్తి ఆయన. అలాగే, అతి తక్కువ మాట్లాడే తత్వం ఆయనది. అలాంటప్పుడు బాపు సన్నిహితులలో వొకడిగా చేరడం, ఆ స్నేహం దాదాపు నలభయ్యేళ్ళ పైబడి నిలబడడం ఆహ్లాదకరంగా అనిపిస్తుంది. 1978- బాపుగారితో మొదటి సారి కలిసాను. అదీ ‘నవోదయ’ రామమోహన రావు గారూ, ఆంధ్రజ్యోతి నండూరి రామమోహన రావు గార్ల వల్ల- ముళ్ళపూడి రమణ గారికీ నండూరి వారికీ బంధుత్వం కూడా వుంది. అయితే, వాళ్ళ స్నేహాలకీ, మా ఇద్దరి స్నేహానికీ కొంత తేడా వుంది. మొదటి నించీ నేనేదో మహాపండితుడినని – అది నిజమైనా కాకపోయినా సరే- ఒక అభిప్రాయమేదో ఆయనకీ వుండడం వల్ల మా ఇద్దరి మధ్య అపారమైన గౌరవ భావంతో కూడిన స్నేహం వుండేది. వ్యక్తిగా ఎంతవరకు సన్నిహితంగా వుండాలో అంత వరకూ వుండే వాళ్ళం. నేనేం రాసినా – అది వచనం కానీ, పాట కానీ- ఆయనకీ ఇష్టంగా వుండేది. మొదటి సారి నాతో సినిమాకి రాయించింది ఆయనే. 1980లో ఆయన నా చేత మొదటి సారి సినిమా పాట రాయించారు, “కృష్ణావతారం” సినిమాకి- “చిన్ని చిన్ని నవ్వు, చిట్టి చిట్టి తామర పువ్వు,” అనే ఆ పాటని బాలు, శైలజ పాడారు. అప్పటి నించీ నిన్న మొన్నటి “శ్రీరామరాజ్యం” దాకా బాపుగారి ప్రతి సినిమాతో నాకు ఏదో ఒక విధంగా అనుబంధం వుంది. నాకు బాగా గుర్తుండే జ్ఞాపకాలు బాపూ రమణల “మిస్టర్ పెళ్ళాం”తో ముడిపడి వున్నాయి. చిత్రకళ అంటే ఎంత ప్రేమో ఆయనకీ చలనచిత్ర కళ అన్నా అంతే ప్రేమ! సినిమాలో దృశ్యాలూ, సన్నివేశాల విషయంలో ఆయన ఎంత ఆలోచన పెట్టే వారో గుర్తుకు తెచ్చుకుంటే, అది ఆయన వ్యకిత్వంలోని విశేషంగానే కనిపిస్తుంది. ఇప్పుడు మనలో చాలా మందికి తెలియనిది ఏమిటంటే, ఆయన మొదట్లో గొప్ప ఫోటోగ్రాఫర్. ఆ ఫోటోగ్రఫీ ప్రావీణ్యమే ఆయన్ని సినిమా వైపు తీసుకువచ్చిందని నాకు అనిపిస్తుంది. ఆయన ప్రతి సినిమాలో ఆ ఫోటోగ్రఫీ కన్ను చాలా అందంగా, ఆహ్లాదకరంగా కనిపిస్తుంది. అలాగే, ఆయన సినిమా సృజనాత్మకత ఆయనలోని చిత్రకారుడి తత్వాన్ని కూడా చెప్తుంది. ఇక చిత్రరచనకి సంబంధించినంత వరకూ అంత స్వతంత్ర భావన వున్న తెలుగు చిత్రకారుడిని నా అనుభవంలో చూడలేదు. ఆంద్ర దేశంలో చిత్రకళ చరిత్రలో బాపుకి ముందూ బాపు తరవాత అన్న … [ఇంకా చదవండి ..]

బాపు

స్నేహం, సంస్కారం రెండూ కలిస్తే …బాపు!

           ఆయన మన అభిమాన చిత్రకారుడు, సినిమా దర్శకుడు, హాస్య ప్రియుడు. బాపు తర్వాత బాపు అంతటివాడు.           చేయెత్తి దణ్ణం పెడితే, తనని కాదు, ఎవరినో అనుకుని వెనక్కి తిరిగి చూసేంత నిగర్వి.           మనందరం గర్వించదగ్గ మనిషి. ఆయన చిత్రాలూ, కార్టూన్లూ, సినిమాలూ చూసి ఆనందించటం, ఆయన జీవించిన యుగంలోనే మనమూ వుండటం మన చేసుకున్న అదృష్టం.           ఆయనతో పరిచయం, నాకు అదృష్టంన్నర. మళ్ళీ మాట్లాడితే ఇంకా ఎంతో బోలెడు ఎక్కువ అదృష్టం. ౦                           ౦                          ౦ మొట్టమొదట బాపూగార్ని1996లో హ్యూస్టన్ నగరంలో కలిసాను. చూడగానే ఈయనేనా బాపుగారు అనుకున్నాను. కొంచెంసేపు కూడా అవకుండానే, ఈయనే బాపుగారు అని తెలిసిపోయింది. ఆయనతో మాట్లాడటమే, గిరీశం అన్నట్టు, ఒక ఎడ్యుకేషన్. ఆయన మాట్లాడుతుంటే, హాస్యానికి భాష్యం చెబుతున్నట్టు అనిపిస్తుంది. ఒకరోజు పూర్తిగా ఆయనతో గడిపి, ఆ రోజుని నా జీవిత పుటలలో భద్రంగా దాచుకున్నాను. అంతకు ముందే నా కథలు కొన్ని చదివానని చెబితే, ముఖమాటం కొద్దీ అంటున్నారులే అనుకున్నాను. నా కథల ద్వారా నేను వ్రాసిన దేవుడి మీద నా నమ్మకాలు నాకే చెప్పి నన్ను ఆశ్చర్యపరిచారు. నా “అమెరికా బేతాళుడి కథలు” పుస్తకం ఇస్తే, కళ్ళకద్దుకుని తీసుకున్నారు. తప్పకుండా చదివి తన అభిప్రాయం వ్రాస్తానన్నారు. ఏదో బిజీగా వుండే పెద్దమనిషి కదా, సరదాగా అన్నారనుకున్నాను. తర్వాత ఒక నెల రోజుల్లో తనకి నచ్చిన విషయాలూ, సంఘటనలూ వివరంగా రెండు పేజీల్లో వ్రాసి నన్ను ఆశ్చర్యపరిచిన గొప్ప పాఠకుడాయన. అప్పుడే ఇంకొక సంఘటన జరిగింది. ఆయన కాలిఫోర్నియాకి అనుకుంటాను, ఫీనిక్స్ మీదుగా వెళ్ళాలి. ఫీనిక్స్ ఎయిర్పోర్టులో ప్లేన్లు మారాలి. కొంచెం గాబరా పడిపోయి, మీకు ఎవరైనా తెలిస్తే అక్కడ ఎయిర్పోర్టుకి వచ్చి సహాయం చేయమని చెప్పగలరా అని అడిగారు. తప్పకుండాను అన్నానే కానీ, నాకు ఆ రోజుల్లో అక్కడ తెలిసిన వాళ్ళెవరూ లేరు. వాళ్ళనీ వీళ్ళనీ అడిగితే, చివరికి అక్కడ వుండే ఒకాయన ఫోన్ నెంబరు దొరికింది. ఆయనకి ఫోన్ చేసి, “నేను ఫలానా, మాకు తెలిసిన వారికి మీ సహాయం కావాలి” అని విషయం చెప్పాను. ఆయన పాత తెలుగు సినిమాలో రేలంగిలా “ఎవడ్రా వీడు.. ముక్కూ ముఖం తెలీకుండా సహాయం అడుగుతున్నాడు” అనుకుని వుంటాడు, అయినా ఆరోజుల్లో ఇంకా సాటి తెలుగువాళ్ళం పరస్పరం గౌరవించుకునే వాళ్ళం కదా, అందుకని మర్యాదగానే, “ఎవరండీ ఆ వచ్చే ఆయన” అని అడిగాడు. … [ఇంకా చదవండి ..]

“కృష్ణ” పక్షం/ కృష్ణుడు

ananthamurthy-630

అనంతమూర్తి అనిర్దిష్ట యాత్ర

'ముందు నిరాకారం, తర్వాత నిరాకారం. అపూర్వమైన అనుభవాన్ని అనుగ్రహం చేసి అదృశ్యమైందా పవిత్ర ముహూర్తం. ఆ క్షణం అనుభవానికి వస్తే ఆ అనుభవం మళ్లీ కావాలనిపిస్తుంది..' అనుకుంటాడు వేదాంత శిరోమణి, పండితుడు ప్రాణేశాచార్యులు. ఆ అనుభవం ఏమిటి? ఆ అనుభవం ముందు సమస్త ఆచారాలు, సాంప్రదాయాలూ, మడులూ, నిష్టలూ, పూజలూ, పునస్కారాలు గాలిలో కొట్టుకుపోతాయి. మనిషిని మనిషిగా గుర్తింపచేసే అనుభవం అది. ఆ అనుభవం తర్వాత పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది? 'మత్స్యగంధిని గర్భవతి చేసి వ్యాసమహర్షికి జననమిచ్చిన ఆ పరాశరుడు నాకు మాదిరిగానే ఇలా వ్యాకులపడ్డాడా? లేక వాళ్లంతా ఈ జీవితమే ఒక మోక్ష సన్యాస మార్గమనీ, భగవన్నిర్దిష్టమనీ సమన్వయించుకుని, అన్యోన్య విరుద్దసంఘర్షణలకు అతీతమై, ప్రకృతి కాంత సృష్టించి సమర్పించిన వివిధ సంవిధాలకూ తలయొగ్గి నివసించి, చివరకు నిరాకారమైన ఈ అనంత విశ్వంలోకి లీనమై పోయారా? నదులు సముద్రంలో విలీనమైనట్లు?' అని తనను తాను ప్రశ్నించుకుంటాడు ప్రాణేశాచార్యులు చంద్రితో అనుభవం తర్వాత. ఆ అనుభవం ఏమిటి? తడి నేలనుంచి నీలంగా విష్ణుక్రాంత పుష్పాలలో నుంచి సుగంధాలు విరజిమ్ముతున్నై. వాటితో పాటు స్త్రీ వంటి నుంచి పడుతున్న చెమట బిందువుల పరిమళమూ కలిసిపోతున్నది. ఆశీర్వాదానికి సాచిన చేయి విరబోసిన ఆమె జుట్టును నిమరసాగింది. ఆశీర్వాద మంత్రం ఆయన కుత్తుకలోనే ఇమిడిపోయింది. .. అనంతమూర్తి సంస్కార నవలలో వివరించిన అనుభవం ఇది.అనుకోకుండా జరిగిన ఒక స్పర్శ అతడిలో సంస్కారాన్ని తట్టిలేపింది. అతడిని మార్చివేసింది. ఒక్క స్పర్శ అతడి ఆధిపత్యాన్ని విధ్వంసం చేసింది. ఒక్క కలయిక అతడిని బయటిప్రపంచం మట్టిమనుషులతో మమేకం చేస్తుంది. ఒక్క అనుభవం అతడిని తక్కువజాతి వారిని కలిసి కాఫీ తాగేందుకు ప్రోత్సహిస్తుంది. ఈ అనుభవం శాస్త్రాలకు అతీతమా? లేక శాస్త్రాలు వాటిని నిషేధించాయా? లేదు.. లేదు.. బ్రాహ్మణత్వం నిలుపుకోవడానికి వేదాలు, శాస్త్రాలు, పురాణాలు చదవాలి కంఠోపాఠంగా.. వాటిని అర్థం చేసుకోకుండా.. అందులో ఇంగితమై ఉన్న ప్రేమోద్రేకాల స్వభావం తెలుసుకోకుండా. దాని సంకేతాలకు అనుగుణంగా వ్యవహరించకుండా.. తన జ్ఞానంలోనే దాగి ఉన్నదొక నిప్పురవ్వ.. ఆ అనుభవం తర్వాత ప్రాణేశాచార్యులకు మళ్లీ బాల్యంలోకి ప్రవేశించినట్లనిపించింది. అగ్రహారంలో శవం కుళ్లిన వాసనతో మురుగుపడ్డ ఆయన ముక్కుకు పచ్చగడ్డి వాసన ఎంతో సుఖం కలిగించింది. మట్టి కప్పుకున్న గరిక వ్రేళ్లు ఆయనను ఆనందాబుధిలో … [ఇంకా చదవండి ...]

ఇతర/ శ్రీనివాస్ వాసుదేవ్

unnamed

మెటఫర్ కోసం “అనంత” అన్వేషణ!

"గుడ్డినమ్మకంతో సమస్యల్లా ఒక్కటె-అది మతాన్ని నాశనం చేస్తుంది"--అనంతమూర్తి. గుడ్డినమ్మకాన్ని మతాన్నుంచి వేరుచేయగలగవారెవ్వరు ఇలాంటి వారెవ్వరో తప్ప..... ఎవరింతలా చెప్పగలరు? ఎవరింతలా తెగించి మరీ, ధైర్యంగా మతాన్ని నిర్వచిస్తారు? ఇది అనంతమూర్తి అనకపోతే ఏమయ్యేదొ కానీ తీరా ఆయన అన్నాక ఇక అక్కడ ఆగి వినాల్సిందే. "ఒక్కసారి ఆలోచించి చూడండి, గీతాంశరేఖలన్నీ ఓ మాటపై నిలబడే ఉన్నట్టున్నాయి, అదే మాటపై నిలబడదామా లేక ఓ మతాన్నేదొ నమ్ముకుని బయటపడదామా?" అని అనంతమూర్తి అనరు. బదులుగా ఇలా అంటారు. "జీవితాన్ని, మతాన్ని కలిపి చూడకండి విడదీసి చూసే శక్తే మీకుంటే మీరందరూ ఓ గొప్ప మతవాదులవుతారు నాలా, బ్రాహ్మణీకాన్నీ వదిలేసుకుని మరీ బతుకుతున్న వ్యక్తిలా" షిమోగా జిల్లాలోని తీర్థహల్లి సనాతన బ్రాహ్మణ కుటుంబం లో పుట్టిన అనంతమూర్తి సంప్రదాయ సంస్కృత పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం చేసి మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయంలోనే మాస్టర్స్ చేసి అక్కడె కొన్నాళ్ళు అధ్యాపకుడిగా పనిచేసి తర్వాత బర్మింగ్‌‌హామ్ యూనివర్శిటీనుంచి "Politics and Fiction in the 1930s" పై డాక్టరేట్ తీసుకుని మన దేశానికి తిరిగొచ్చారు. 1987 నుంచి 1991 వరకూ కొట్టాయం మహత్మా గాంధీ విశ్వవిద్యాలయానికి ఉపకులపతిగా పనిచేసి తనకంటూ ఓ ముద్రవేసుకున్నారు. ఆయన ఎక్కడున్నా ఓ కొత్త ఒరవడికి నాంది పలకగడమే ఈయన ప్రత్యేకత. అదే అనంతమూర్తి. 2012 లో మొట్టమొదటి కులపతిగా (First Chancellor) కర్నాటక విశ్వవిద్యాలయానికి నియమింపబడ్డారు. 1993 లో సాహిత్య అకాడెమీకీ అధ్యక్షుడిగానూ ఎన్నికయ్యారు. మనదేశంలోని ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలకే కాక విదేశాల్లోని గొప్ప యూనివర్శిటీలకి పనిచేసారు అనంతమూర్తి. 1990 లో సోవియట్ రష్యా, హంగేరి, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ సందర్శించి అక్కడ ప్రసంగించారు. 1994 లో కేంద్రప్రభుత్వం నుంచి జ్ఞాన్‌‌పీఠ్ అవార్డ్, నాలుగేళ్ళ తర్వాత పద్మభూషణ్ అందుకున్నారు. ఎనభైఏళ్లకు పైగా ఎంతనిర్భీతిగా జీవించారో అదే దృక్పథం అతని రచనల్లోనూ కన్పడ్డం వింతకాకపోయినా అది అతనికి అభిమానులనీ విమర్శకులనీ సమానసంఖ్య లోనే సంపాదించిపెట్టింది. ఐతే వివేకాన్ని ప్రశ్నించడానికి ఏమాత్రం జంకని అనంతమూర్తి అత్యంత వివాదాస్పద వ్యక్తిగా, రచయితగా కూడా ప్రసిధ్ధి. తన రచనల్లో ఎక్కువగా కన్నడ బ్రాహ్మణులు ఎదుర్కునే సమకాలీన సమస్యల గురించీనూ, వారు తమ కట్టుబాట్లను వదిలి బయటికి రాలేకపోవటం గురించీ రాసుకున్నారు. ఈ క్రమంలో వచ్చిందే ఆయన … [ఇంకా చదవండి ...]

కథా సారంగ/ అరిపిరాల సత్యప్రసాద్

fish pic

ఏడో చేప

మా పెంచెలయ్యమామ కలిసినాడంటే ఇహ సందడే సందడి. ఓ సీసాడు సరుకు, నాలుగు చేకోడి పొట్లాలు, జంతికల చుట్టలు ఉంటే చాలు. ఇంకేమీబళ్లా. మందల చెప్పడం మొదలైందంటే ఆపేదిల్యా. చెసేది పోలీసు వుద్యోగంగదా ఇంగ కథలకు కొరతేముందా?. మొన్న పండగకని నెల్లూరు పోయున్నానా అప్పుడు ఇట్టాగే ఓ పూట కుదిరింది. “రేయ్ నర్సిమ్మా… నీకో కత చెప్తాగానా అది నువ్వు రాసి ఏ పత్రికకైనా పంపాల్రా..” అన్నాడు. “అట్నేలే మామా.. ముందు కథ చెప్పు” అన్నా. ప్లాస్టిక్ గ్లాసు కడాకు లేపి గుటకేసి, నాలిక బయటికి చాపి “హా..” అని ఆమేన మొదలెట్టాడు. “అనగనగనగా హైదరాబాదు అమీర్ పేట్ లో ఓ బాయిస్ హాస్టల్ ఉండాది. రాజుగోరి ఏడు చేపల్లాగ అందులో ఏడుగ్గురు పిలకాయలు ఉండారు..” నేను ఆమంతనే ఆపినా. “ఏంది మామా కథంటే ఇట్టానేనా మొదలెట్టేది? మరీ చిన్నపిల్లల కథలాగుందే” అనిన. “సరే అయితే ఈ సారి తిరగేసి చెప్తాలే గానీ నువ్వు మధ్యలో ఆపబాక” అంటూ ముందరే నా నోటికి తాళం వేసి మళ్ళీ మొదలుపెట్టినాడు. “పోయినసారి రొట్టెలపండగ టైములో హైదరాబాద్ లో వెంగళ్రావునగర్ దగ్గర ఒక ఇసిత్రం జరిగింది. ఆక్కడ్నే ఒక చిన్న సందులో, రేత్రిపూట చీకట్లో ఎవరో ఆడకూతురు పోతావుంణ్ణింది. రైయ్యి మంటా ఇద్దరు పిలకాయలు బండేసుకోని పోతా పోతా ఆయమ్మి మెళ్ళో దండ, పుస్తెలతాడు పుట్టుక్కున తెంచి నూక్కబోయారు.. ఆ యమ్మి లబోదిబోమంటా పోలీసు స్టేషన్ కి వచ్చింది. మా వోళ్ళు అవీ ఇవీ కొచ్చెన్లేసి, ఆడా ఈడ తచ్చాడి చివరికి వల్లగాదని చేతులెత్తేశారు. ఆ పొద్దుకి సరిగ్గా మూడు రోజుల పోయినాక ఇక్కడ నెల్లూరు చిన్నబజారులో ఎవుడో దొంగసరుకు అమ్మతన్నాడని నాకు తెలిసింది. పొయ్యి జూస్తే చైను, పుస్తెలతాడు. అవి అమ్మతావున్న పిలకాయల్ని తీసకపోయి స్టేషన్లో కూర్చోబెట్టి అడిగితే వెంగళ్రావునగర్లో ఆయమ్మి మెళ్ళోంచి లాక్కోబోయింది మేమేనని ఒప్పుకున్నారు. “హైదరాబాదు అమీర్ పేట హాస్టల్లో వుండారని చెప్పానే.. ఏడు చేపల్లాగ.. ఆ ఏడు చేపల్లో ఓ చేపగాడు కూడా వున్నాడు. ఏం చదువుకున్నావురా అంటే ఇంజనీరన్నాడు. నేను బిత్తరపొయినా. “చేపా చేపా ఇంజనీరింగు చదివి ఈ దొంగతనం ఎందుకు చేశావే? అని అడిగా. అప్పుడు వాడు భోరుమని కాలుగంట ఏడ్చి విషయం చెప్పకొచ్చినాడు. “సార్… మూడు సంవత్సరాలు అయ్యిందిసార్… అల్లూరు నుంచి హైదరాబాద్ పొయ్యి. ఒక ఏడాది పొడవతా మా నాయన డబ్బులు పంపినాడు. ఆ తరువాత నీ బతుకేదో నువ్వే బతకరా ఎదవా అన్నాడు… రెండేళ్ళు నేను చెయ్యని పని లేదు సార్… కాల్ … [ఇంకా చదవండి ...]

యాత్రాస్మృతి/ మానస చామర్తి

Murudeswar

శివం-సుందరం : గోకర్ణం

శ్రావణమాసం!         గోకర్ణం అని బస్ వాడు పిలిచిన పిలుపుకు ఉలిక్కిపడి లేచి క్రిందకు దిగగానే పన్నీటి చిలకరింపుల ఆహ్వానంలా కురిశాయి తొలకరి జల్లులు. ‘చంద్రుణ్ణి చూపించే వేలు’లా, మట్టి రోడ్డు ఊరిలోకి దారిని చూపిస్తోంది. మనసును పట్టిలాగే మట్టి పరిమళం వెంటే వస్తోంది. పచ్చటి పల్లెటూరు గోకర్ణం. భుజాల మీదకు బ్యాగులు లాక్కుంటూ మేం వెళ్ళవలసిన హోటల్కు నడక మొదలెట్టాము. ఆదిలోనే హంసపాదు. ముందురోజు గోకర్ణం వచ్చాకే రూం తీసుకోవచ్చునన్న హోటల్ వాళ్ళు, తీరా వెళ్ళాక, రూములేవీ ఖాళీల్లేవన్నారు. చేసేదేమీ లేక, ఒక హోం స్టేలో అద్దెకు దిగాం. ఇక్కడ ఇళ్ళన్నింటికీ చిత్రంగా రెండేసి తలుపులు. ఒకటి గుమ్మం బయట మోకాళ్ళ వరకూ. రెండవది మామూలుగా- గుమ్మానికి లోపలివైపు. దాదాపు పగలంతా, ఎవరూ లోపలి తలుపు వేసుకున్నట్టే కనపడలేదు. బహుశా, దొంగల భయం ఉండి ఉండదు. రూం ఏమంత సంతృప్తికరంగా లేకపోయినా త్వరత్వరగా స్నానాలవీ ముగించి మహాబలేశ్వరుడి గుడికి బయలుదేరాం. చిన్న ఊరే కావడంతో అన్నీ నడచి వెళ్ళగల్గిన దూరాలే. గుడికి నాలుగడుగుల ముందు, రవికల్లేకుండా, కుడిపవిటతో, నడినెత్తిన కొప్పులతో ఉన్న కొందరు యువతులు మమ్మల్ని అటకాయించి, అధికారంగా చేతుల్లో తామరాకు పొట్లమొకటి ఉంచి, "ముందు ఇటు" అంటూ దారి మళ్ళించారు. గుప్పెడు గరిక, దోసెడు పూలు. తామరాకు పొట్లాన్ని భద్రంగా పట్టుకుని, వాళ్ళు చెప్పినట్టే గణపతి దర్శనానికి వెళ్ళాము. గోకర్ణ ప్రాముఖ్యత అంతా అక్కడి ప్రాణలింగంలోనే ఉందని అంటూంటారు. ఈ ప్రాణలింగం సామాన్యమైనది కాదు. సృష్టిలోని చరాచర జీవుల సత్వశక్తితో మహాశివుడు మూడు కళ్ళు, మూడు కొమ్ములు ఉన్న ఒక విశిష్ట మృగాన్ని తయారుచేస్తాడొకానొకప్పుడు. రెండు కొమ్ములు బ్రహ్మ, విష్ణు శక్తులుగా మారగా, మూడవది ఈ ప్రాణలింగం. సాక్షాత్తూ రుద్రాంశ. దీని శక్తిని గుర్తెరిగిన రావణాసురుడు ఘోరమైన తపస్సు చేసి, శివానుగ్రహంతో దీనిని సాధించి తీసుకు వెళ్ళిపోజూస్తాడట. భక్తుల యోగ్యత చూసి, భోళాశంకరుడి వరాలను అవసరమైతే పట్టి వెనక్కు లాగే శ్రీహరి, ఈసారీ రంగంలోకి దిగి, రావణాసురుడి నుండి ప్రాణలింగాన్ని దూరం చేయదలచి, తన చక్రాన్ని అడ్డు పెట్టి, సూర్యాస్తమయమైన భ్రమ కలిగిస్తాడట లోకాలకు. విజయగర్వంతో ప్రాణలింగాన్ని తీసుకుని ప్రయాణిస్తోన్న రావణాసురుడు, కమ్ముకుంటోన్న అరుణవర్ణాన్ని చూసి, సాయంసంధ్య వేళయిందని నమ్మి, సంధ్యావందనం చేయగోరి, భూస్పర్శ సోకితే లింగం అక్కడే ప్రతిష్టితమైపోతుందన్న … [ఇంకా చదవండి ...]

గాజు కెరటాల వెన్నెల/ మైథిలి అబ్బరాజు

2the_fairies_vale

అడగవలసిన వరం

అనగనగా ఒక పెద్ద తోట. తోట నిండా రంగురంగుల పూలమొక్కలూ నీడ ఇచ్చే పళ్ళ చెట్లూ - చల్లటి జలయంత్రాలు, కలువలు విచ్చే కొలనులు. తోట మధ్యలో చక్కటివిశాలమైన ఇల్లు. అందులో ఒక ఫెయిరీ ఉండేది. చాలా దయ గలది, సరదాగానూ ఉండేది. అప్పటి పద్ధతి ప్రకారం చుట్టు పక్కల రాజ్యాలనుంచి రాకుమారులనీ రాకుమార్తెలనీ వాళ్ళు ఇంకా బాగా చిన్నవాళ్ళుగా ఉండగానే ఆమె దగ్గరికి పంపించేవారు. వాళ్ళందరికీ తన పక్కన ఉండటమే ఎంతో బావుండేది. హాయిగా ఆడుకుంటూ చదువుకుంటూ వాళ్ళు పెరిగి పెద్దయేవారు. బయటి ప్రపంచం లోకి వాళ్ళు వెళ్ళే ముందర ఆ ఫెయిరీ ఒక్కొక్కరికీ వాళ్ళు అడిగినవరాన్ని ఇచ్చేది. వాళ్ళలో సిల్వియా అనే రాకుమారి మంచి చురుకైన పిల్ల. పైకి చెప్పకపోయినా ఫెయిరీకి మనసులో సిల్వియా అంటే ప్రత్యేకమైన ఇష్టం ఉండేది. సిల్వియా వాళ్ళ రాజ్యానికి వెళ్ళే సమయం వచ్చింది. ఈ లోపు , ఇదివరకు తనతో ఉండి వెళ్ళిన రాకుమార్తెలు కొందరు ఏం చేస్తున్నారో ఎలా ఉన్నారో తెలుసుకోవాలని ఫెయిరీకి అనిపించింది. ఆమె సిల్వియా తో అంది-'' ఐరిస్ అని ఒక రాకుమారి ఉంది. తన దగ్గర రెండు నెలలు ఉండు. నిన్ను ఆమె బాగా చూసుకుంటుంది. ఆ తర్వాత వెనక్కి వచ్చి తన గురించి ఏమనిపించిందో నాకు చెప్పు '' సిల్వియా కి వెళ్ళటం ఏమంత ఇష్టం లేదు , కానీ ఫెయిరీ అడిగింది కదా అని ఒప్పుకుంది. రెండు నెలలు గడిచాక ఫెయిరీ ఒక సీతాకోకచిలకల రథాన్ని ఐరిస్ రాజ్యానికి పంపింది. సిల్వియా '' అమ్మయ్య '' అనుకుని అందులోకి దూకి వచ్చేసింది. ఫెయిరీ అడిగింది '' ఇప్పుడు చెప్పు మరి, ఏమనుకుంటున్నావు నువ్వు ? '' '' ఐరిస్ రాకుమారికి మిరుమిట్లుగొలిపే అందాన్ని మీరు వరంగా ఇచ్చారు. తను మీ గురించి మంచిగానే చెబుతూ ఉంటుంది కానీ అంత అందం మీ వల్లనే వచ్చిందని ఎక్కడా ఎవరికీ చెప్పనే చెప్పదు. ముందు ఆమెని చూసి నాకూ కళ్ళు చెదిరిపోయాయి . కానీ - అందంగా కనిపిస్తే చాలు, ఇంకేమీ చేయక్కర్లేదని అనుకుంటోందని అర్థమైంది. సంగీతం, పుస్తకాలు , స్నేహితులు - ఎవరూ అక్కర్లేదు, తనని తను అద్దం లో చూసుకుంటూ రోజంతా గడిపేస్తుంది. పాపం ! నేను అక్కడ ఉండగానే ఆమెకి తీవ్రంగా జబ్బు చేసింది. పూర్తిగా కోలుకుంది గానీ ఇదివరకటి అందం లేదు. తనని తనే అసహ్యించుకునేంత దిగులుపడిపోయింది. దయచేసి తన అందాన్ని తిరిగి ఇప్పించమని మీకు నన్ను చెప్పమంది. నాకూ నిజంగా అది అవసరమేనేమో అనిపిస్తోంది. ఎందుకంటే అందంగా ఉన్నప్పుడు తన ప్రవర్తన బాగానే అనిపించేది. మనసుని , తెలివిని అసలు … [ఇంకా చదవండి ...]

‘పురా’ గమనం/ కల్లూరి భాస్కరం

ravi_varma-draupadi_carrying_milk_honey1

ఎందరో ‘అయోని’జులు!

ఈ వ్యాస పరంపరలో మహాభారత పరిశీలననుంచి వీలైనంత త్వరగా బయటకు వద్దామని ఉంది. అందుకు ఇంకా ఎన్ని వ్యాసాల సమయం పడుతుందో ఈ క్షణాన నాకు అంచనా లేదు. బహుశా మరో పది వ్యాసాలు? ఉహూ...ఇప్పుడే కమిట్ అయిపోతే, దానిని నిలబెట్టుకుంటానన్న ధైర్యం లేదు. అసలు మహాభారత పరిశీలననుంచి ఎప్పటికైనా బయట పడడం సాధ్యమా అన్న ప్రశ్న ఎలాగూ ఉంది. దానిని అలా ఉంచితే, ఇప్పుడీ వ్యాసాల సందర్భంలో మహాభారతం నుంచి బయటపడాలనుకోడానికి కారణం ఉంది. ఇప్పటికే చాలాచోట్ల ఆయా అంశాలను ప్రస్తావించి వదిలేశాను. ఆ ఖాళీలను పూరించుకుంటూ వెళ్ళాలి. ఆపైన ఇతిహాసంనుంచి పురాచరిత్ర మీదుగా చరిత్ర కాలంలోకి-వర్తమానం వరకూ -రావాలన్నది నేను వేసుకున్న పథకం. ఇతిహాసం దగ్గరే తిరుగుతూ ఉంటే నా పూర్తి పథకంలోకి వెళ్ళడం ఆలస్యమవుతూ ఉంటుంది. సరే, ఇదంతా నా బాధ. నా బాధను పాఠక ప్రపంచం బాధగా మార్చడం సబబు కాదు కనుక ఇక్కడితో వదిలేస్తాను. మాతృస్వామ్యం నుంచి పితృస్వామ్యానికి జరిగిన పరివర్తన గురించి, ఆ పరివర్తనను దాదాపు ప్రపంచ పురాణ కథలు అన్నీ ప్రతిఫలిస్తూ ఉండడం గురించి ఇంతకు ముందు పలు సందర్భాలలో రాశాను. మరిన్ని ఆసక్తికరమైన వివరాలను మహాభారత నేపథ్యంనుంచే చెప్పుకుందాం. ద్రౌపది జన్మవృత్తాంతం వాటిలో ఒకటి. అంతకంటే ముందు, ఆమె తండ్రి ద్రుపదుడు, అతని మిత్రుడు ద్రోణాచార్యుల జన్మ వృత్తాంతాలూ చెప్పుకోవలసినవే. సీతలానే ద్రౌపదిని ‘అయోనిజ’ (అంటే, స్త్రీ యోని నుంచి పుట్టనిది) అంటారని మనకు తెలుసు. ఆ మాటనే యథాతథంగా అన్వయించుకుంటే ద్రుపదుడు, ద్రోణుడు కూడా అయోనిజులే. అయినాసరే, సంప్రదాయం వారిని అయోనిజులని ఎందుకు అనలేదో తెలియదు. ద్రౌపది తండ్రి ద్రుపదుడు. అతని తండ్రి పేరు పృషతుడు. పాంచాలరాజు అయిన పృషతుడు తపస్సు చేసుకుంటూ ఉండగా అప్సరస అయిన మేనక పువ్వులు సేకరిస్తూ కనిపించింది. ఆమెను చూడగానే పృషతునికి స్కలనం జరిగింది. దానిని అతను తన పాదంతో కప్పాడు. అప్పుడు మరుత్తుల అంశతో దానినుంచి ద్రుపదుడు పుట్టాడు. పాదం నుంచి వచ్చాడు కనుక అతనికా పేరు వచ్చింది. పృషతునికి భరద్వాజుడు మిత్రుడు. పృషతుడు తన కొడుకు ద్రుపదుని భరద్వాజుని ఆశ్రమంలో ఉంచి తను పాంచాలరాజ్యాన్ని పాలించడానికి వెళ్లిపోయాడు. అంతకుముందు భరద్వాజునికీ పృషతునికి ఎదురైన అనుభవమే ఎదురైంది. అతను గంగా తీరంలో తపస్సు చేసుకుంటూ ఓ రోజున గంగలో స్నానం చేయడానికి వెళ్ళాడు. అప్పుడు ఘృతాచి అనే అప్సరస జలక్రీడలాడుతూ కనిపించింది. ఆమెను చూడగానే … [ఇంకా చదవండి ...]

ప్రత్యేకం/ నందనా రెడ్డి

ANANTHAMURTHY

The Controversial Bard: U. R. Anantha Murthy

  Udupi Rajagopalacharya Ananthamurthy or Ananthu as I affectionately called him was one of the Bards of Indian polity. Not unlike William Shakespeare, the Bard of Avon, he commented on events, ridiculed fundamentalism and mocked authority. From his deeply embedded Socialist convictions he examined modern times through the lens of Democracy. He questioned all things and analysed all motives in the belief that it would lead to a deepening of democracy. On January 26, 2014 he said; "…everything is politics. In a democracy, one has to constantly respond...it is not about what is right in the eternal sense. We'll have to do some things that are right at the moment. But that is politics and we'll have to do what is right." He believed that the role of a watch dog was not a duty that can be abdicated by anyone irrespective of who they were.   Our paths first crossed in 1967. I was 15 and though my parents were not in politics they had many friends in the Socialist Party that shared their political beliefs, but also their love for art, music and literature. One day over lunch at our home Shantaveri Gopal Gowda, a long time friend of Ananthamurthy’s and the one who introduced him to Lohia Socialism and shared his passion for Kannada literature, told the story of Ananthamurthy’s novel, Samskara to Dr. Lohia and Madhu Limaye. He said that Ananthu was a Lohia follower [though he had never met Lohia in person]. My parents Sneha and Pattabhi were struck by the story and … [Read More...]

ఆయన నిర్యాణం వార్త వినగానే ముందుగా కళ్ళ ముందు మెదిలింది ఆయన నవ్వే. అది ఎక్కడా కల్మషం లేకుండా అత్యంత సహజమైన ఆహ్లాద కరమైన, విశాలమైన నవ్వు. విశాలం అని ఎందుకు అంటున్నాను అంటే ….ఆ బూరి బుగ్గలకి ఇవతలి నుండి అవతలి దాకా పూర్తిగా, హాయిగా నవ్వడం, నవ్వించడం ఆయన స్వభావం. ఆయనతో నా పరిచయం కేవలం ముఫై సంవత్సరాల పైనే. వ్యక్తిగతంగా కలుసుకుని ఆయన తో పూర్తిగా గడిపిన రోజులు మహా అయితే 30 […]

యవనిక/ గూడూరు మనోజ

friz

” ఫ్రిజ్ లో ప్రేమ ” ” పూర్ణ విరామం ” పూర్తి నాటకాలు

  పాత్రల పరిచయం   దృశ్యం - 1                                                                                        దృశ్యం - 5     పార్వతి                                                                                            పార్వతి     ప్రసన్న                                                                                            ప్రసన్న     పార్వతీబాయి                                                                                    పార్వతీబాయి దృశ్యం - 2                                                                                         దృశ్యం - 6    పార్వతి                                                                                              పార్వతీబాయి     ప్రసన్న                                                                                             ప్రసన్న     పార్వతీబాయి                                                                                     పార్వతి దృశ్యం … [ఇంకా చదవండి ...]

దీపశిఖ/ ఎన్. రజని

10534397_326754877475156_564669077665495274_n

ప్రతి పాఠంలో చేరా ముద్ర !

అప్పటి అకడమిక్ స్టాఫ్ కాలేజీ, ఒకప్పటి భాషా శాస్త్ర విభాగం. లింగ్విస్టిక్ డిపార్ట్మెంట్. అన్నయ్య ఎం.ఏ. లింగ్విస్టిక్స్ చదువుతున్న రోజులు. నేను పదవ తరగతిలో ఉన్నాను. అన్నయ్య తన డిపార్ట్మెంట్కు తీసుకుపోయాడు. అప్పటివరకూ పల్లెటూర్లో చదువుకున్న నాకు ఉస్మానియా యూనివర్శిటీ క్యాంపస్ చూడడమే ఒక గొప్ప అనుభూతి. మొదటిసారిగా యూనివర్శిటీ క్యాంపస్ను చూడడం, మొట్టమొదటి పరిచయం చేకూరి రామారావుగారితో. ఆయనను మొదట చూడగానే భయమేసింది. ఇంత పెద్ద యూనివర్శిటీలో పెద్ద టీచరంట అనుకున్నాను. ఆయన గంభీరమైన రూపం వెనక చిన్న చిర్నవ్వు. అంతే, ఆ మొదటి పరిచయం తర్వాత మళ్ళీ పెద్దగా చూసింది లేదు. మళ్ళీ నేను ఎం.ఏలో పరీక్షలకు చదవడానికి పుస్తకాలు లేవు. అప్ప్పుడు అన్నయ్య చెప్పాడు. చేకూరి రామారావు గారి దగ్గర మంచి లైబ్రరీ ఉంటుంది వెళ్ళమని, అప్పటికే వాళ్ళమ్మాయి సంధ్య ఆంధ్ర మహిళా సభ కాలేజీలో నాకు ఫ్రెండ్. ఆ పరిచయంతో, కొంచెం బెరుకు బెరుకుగా భయం భయంగా, ఆరాధన సినిమా థియేటర్ వెనక ఉన్న యూనివర్శిటీ క్వార్టర్స్కు వెళ్ళాను. ‘‘ఆ ఏం అన్నారు’’ పుస్తకాలు కావాలి అన్నాను. ‘‘ఇక్కడే కూచుని చదువుకో సరేనా’’ అన్నారు. అప్పటికే సంధ్యతో ఉన్న పరిచయంతో … [ఇంకా చదవండి ...]

ప్రకటన/ అనిల్ బత్తుల

Anil battula Invitation_10 sep 2014_Hyderabad

సోవియట్ సాహిత్యంతో ఓ సాయంత్రం!

స్మరణ/ నారాయణస్వామి వెంకట యోగి

khan

అమావాస్య యెరుగని చంద్రదీపం: ఎం. టి. ఖాన్

1986 – 87 లో అనుకుంటా – విరసం లో సభ్యునిగా సిటీ యూనిట్ కార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొంటున్న సమయం. ఆ రోజుల్లో పేరుకు విరసం లో సభ్యున్నే కానీ దాదాపు అన్ని ప్రజా సంఘాల్లో చురుగ్గా పనిచేసే వాళ్ళం. వాటిల్లో PDSU విద్యార్థి ఉద్యమాలకు చేయూతా, పౌరహక్కుల ఉద్యమం APCLC ముఖ్యం. ఒక వైపు ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ లో లెక్చరర్ గా పని చేస్తూ దొరికిన ప్రతి ఖాళీ సమయాన్నీ ఉద్యమాల్లో పనిచేయడానికే ఉపయోగించుకునే వాణ్ణి. APCLC లో స్నేహితుడు వీరప్రకాష్ సభ్యుడు. ఆయనతో కలిసి ప్రతి APCLC సమావేశానికీ వెళ్ళేవాణ్ణి. ఒక సారి, విరసం లోనూ APCLC లోనూ సభ్యులూ నాయకులూ అయిన ఖాన్ సాబ్ యింటికి వెళ్ళి రావాల్సిన పని బడింది. అప్పటి దాకా ఆయనని చూడడం పలకరించడం తప్ప ఆయనతో ఎక్కువగా చనువు లేదు. ఖాన్ సాబ్ ఇల్లెక్కడ అంటే పురానా పూల్ పక్కనే అని చెప్పారు. నాకేమో అప్పటికింకా హైద్రాబాద్ హస్తసాముద్రికం ఇంకా పూర్తిగా పట్టుబడలేదు. పుట్టింది జజ్జిలిఖాన లో అని మా నాయనమ్మ చెప్పినా పాతనగరం ఎకువగా తెలియని పరిస్థితి. పురానా పూల్ దగ్గర బస్సు దిగి ఎవర్నడిగినా చెప్తారు అన్నారు. సరే అని బయలుదేరా! బస్సు దిగి వెతుక్కుంటూ ఒకరిద్దరిని అడిగితే అదిగో అని చూపిస్తున్నారు కానీ నేను పోల్చుకోలేక పోతున్నా! సరే ఒకాయన యెవరో వేలు పట్టుకోని ఒక యింటి ముందు నిలబెట్టి ఇదే ఖాన్ సాబ్ ఇల్లు అని చూపించారు. నేను నివ్వెరపోయాను. ఖాన్ సాబ్ ఇల్లంటే యేదో పెద్ద భవంతినో బంగళానో ఊహించుకుంటున్నా! చూడబోతే అదేమో ఒక పాడుబడ్డ గోడలు కూలిన పాత యిల్లు. జంకు జంకుగా సందేహంగా తలుపు మీద కొట్టా! కొంచెం గట్టిగా కొడితే కూలిపోతుందేమో అన్నట్టుందా తలుపు. కొంచెం సేపటికి ‘ఆ రహా హూ’ అనుకుంటూ తలుపు తెరిచారు ఖాన్ సాబ్. ‘ఆవో ఆవో’ అనుకుంటూ సాదరంగా లోనికి తీసుకెళ్ళారు. నేను యింకా ఆశ్చర్యం నుండి తేరుకోలేదు ... ‘హా సాబ్’ అనుకుంటూ లోనికి నడిచాను. చాలా ప్రేమగా లోపలికి తీసికెళ్ళి ‘బైఠో ‘ అంటూ ఒక కుర్చీ చూపించారు. ఆ హాలులో రెండే కుర్చీలు. నేను కూర్చోవడానికి కొంచెం జంకితే ‘కూర్చో నారాయణస్వామీ ‘ అంటూ చేయి పట్టుకోని కూర్చోబెట్టి యెంతో ప్రేమగా సాదరంగా మాట్లాడారు ఖాన్ సాబ్. అంత పెద్ద మనిషి నా లాంటి పిల్లగానిని అంత సాదరంగా కూర్చోబెట్టడం అంత సేపు మాట్లాడ్డం నేను కలలో కూడా ఊహించలేదు. ఉద్యమాల్లో యెన్నో యేండ్లుగా పనిచేస్తూ , అందరిచేతా గొప్పగా గౌరవింపబడే ఖాన్ సాబ్ నన్ను అంత ప్రేమగా పలకరిస్తారని యేనాడూ … [ఇంకా చదవండి ...]

కథనరంగం/ ‘మో’

tripura

త్రిపుర కథా ప్రపంచంలోకి మరో సారి

నాకో తమాషా అయిన కోరిక వొకటి వుంది. ఆ కోరికని రిటైరైనా తీర్చుకోవాలని, ఒక రోజు రత్నాచల్ రైల్లో పొద్దున్నే, మర్నాడు శాతవాహనా అదీ పొద్దున్నే, మూడోరోజున పినాకినీ ప్రత్యూషాన్నే ఎక్కి, భుజాన వేలాడే సంచిలో రోజుకో పుస్తకం చొప్పున పరిగెడుతున్న రైల్లో నిదానంగా నడుస్తూ, ఒక్కొకరినీ పలకరిస్తూ విసిగిస్తూ ఈ పుస్తకం చదివి మళ్ళీ రైలు దిగేటప్పుడు ఇచ్చేయండి - అనాలని అని. (-మిగిలిన 'మో'  కబుర్లు ఈ పీడియఫ్ లో చదవండి-సెప్టెంబర్ రెండు త్రిపుర పుట్టిన రోజు ) సౌజన్యం: కే. కే. రామయ్య, సీత పొన్నపల్లి   … [ఇంకా చదవండి ...]

వీక్లీ సీరియల్/ కోసూరి ఉమాభారతి

illustration 8

ఎగిరే పావురమా! -8

‘అట్లతద్ది’ అనగానే రాములు గుర్తొచ్చి దిగులుగా అనిపించింది. ‘ఈ చిన్నారి ఆడపిల్లకి నా అట్లతద్ది బహుమానం’ అంటూ నాకు జడలల్లి ముస్తాబు చేసేది రాములు. సొంత అక్కలా ప్రేమగా చూసుకునేదని గుర్తొచ్చింది. రోజూలానే పావురాళ్ళు వచ్చి అరుగుల ముందు నిలిబడ్డాయి. రాముల్ని మరింత జ్ఞాపకం చేసేలా పాలనురుగు లాంటి తెల్లని గువ్వలు రెండొచ్చాయి. నాలుగు పిడికిళ్ళ గింజలు వేసి, వాటిని గమనిస్తూ పూల పని ముగించాను. పూలబుట్టలు కమలమ్మకి అప్పజెప్పి, కుంకుమ పొట్లాలు కడుతూ కూడా రాములు గురించే ఆలోచిస్తున్నాను. ** పావురాళ్ళు గింజలు తిని ఎగిరిపోడం కూడా గమనించలేదు. జనం రాడం ఈ పొద్దు కాస్త తక్కువగానే ఉంది. చదువుదామని పుస్తకం చేతిలోకి తీసుకొన్నా మనసెట్టలేక పోతున్నా. “గాయత్రీ, ఏమి సంగతి? చదువు మీద శ్రద్ధ తగ్గిందా? పుస్తకం ముందు పెట్టుకుని పరధ్యానంగా ఉన్నట్టున్నావు? లేక అట్లతద్ది రోజున రాముల్ని తలుచుకుంటున్నావా?” అంటున్న ఉమమ్మ గొంతు దగ్గరగానే వినిపించింది. ఆమె వచ్చినట్టు కూడా నేను గమనించలేదు. పర్సులోనుంచి చాక్లెట్టు తీసిచ్చి నా పక్కనే కూచుందామె. “నాక్కూడా రాములు ఎంతగానో గుర్తొస్తుంది. పాపం ఆమె జీవనం ఎలా ఉందో అక్కడ,” అంది ఉమమ్మ రాముల్ని తలుచుకొని. “నువ్వు మాత్రం శ్రద్ధ పెట్టి చదువు. లెక్కల్లో మంచి మార్కులే వస్తాయి నీకు. మిగతా సబ్జెక్ట్స్ లోనూ మెరుగ్గా రావాలి. పరీక్షలకి నిన్ను సిద్ధం చేసే సమీక్ష పుస్తకాలు పంపిస్తానన్నారు మాస్టారు. పరీక్షలకి మూడు రోజుల సమయమే ఉంది. ఇవాళ నాకు సెలవేగా! పుస్తకాలు అందితే సాయంత్రం తెచ్చిస్తాను,” అంది ఆప్యాయంగా ఆమె. ఆమె వంక చూసి నవ్వాను... నా భుజం మీద తడుతూ, “పోతే, మరో సంగతి,” అందామె. ”డాక్టర్ మల్లిక్ గుడికి ఫోను చేసారట. నీ ‘ఊతకర్రలు’ ప్రత్యేకంగా రేపు ఒక మనిషి చేత పంపిస్తున్నామని మనకి చెప్పమన్నారట. ఎలాగు రేపు ఆదివారం. వివరాలు కనుక్కొని అదే సమయానికి నేనూ వస్తాను. మొత్తానికి చాలా సంతోషంగా ఉందిరా,” అని కాసేపు నాతో పాటు పావురాళ్ళని గమనిస్తూ, కబుర్లు చెప్పింది ఉమమ్మ. ** పనయ్యాక తన వంతు గుడి రాబడులు పంతులుగారికి అప్పజెప్పి, బత్తెం అందుకొని నాతో పాటే ఇంటి దారి పట్టాడు తాత. ఎప్పటిలా బండిలో వరకు నాకు సాయం చెయ్యడానికి వచ్చిన కమలమ్మ, నా చేతికర్ర, చక్రాల పీట కూడా బండిలో పెట్టాక, ఉన్నట్టుండి నా పక్కన తానూ ఎక్కి కూచుంది. తాతతో మాట్లాడాలంటూ, నన్ను అడ్డం జరగమంది. “అన్నా, ఇయ్యాల … [ఇంకా చదవండి ...]

కైఫియత్/ సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్

చరిత్రకు ‘హిందూత్వ’ చెద

  మొన్న పంద్రాగస్టు నాడు గోలకొండ కోటలో తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కేసిఆర్ జాతీయ జెండా ఎగరవేస్తే బిజెపికి ఎక్కడి లేని కోపమొచ్చింది. జాతీయ జెండాను అక్కడ 17సెప్టెంబర్ నాడు ఎగరెయ్యాలని ఉచిత సలహాలు కూడా ఇచ్చిండ్రు. తెలంగాణకు బ్రాండ్ అంబాసిడర్గా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా తెలిసిన టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి సానియా మీర్జాను తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తే దానికి కూడా బిజెపితో పాటు కాంగ్రెస్ పార్టీలు కూడా మతం రంగు పూయడానికి ప్రయత్నించాయి. ఆఖరికి సానియాను ఏడిపిస్తేగాని వీళ్ల కండ్లు సల్లబడలేదు. హైదరాబాద్ని భారత ప్రభుత్వం ‘ఆక్కుపై’ చేసుకున్న 17 సెప్టెంబర్ విద్రోహ దినాన్ని ‘పండుగ రోజు’గా ప్రకటించాలని హిందూత్వ వాదులు పిలుపునిస్తున్నారు. 1948లో జరిగిన పోలీసు చర్యలో రెండు లక్షలకు పైగా ముస్లింలు ఊచకోతకు గురైన సంఘటనను ‘పండుగ’గా జరుపుకోవాలనడంలోనే వారి మానసిక స్థితి తెలియ వస్తుంది. వీళ్లంతా వచ్చే బల్దియా ఎన్నికల్లో లబ్ధిపొందే ఉద్దేశ్యంతో ప్రతిదానికి మతం రంగు పూస్తున్నారు. అలాగే, రేపు జూబ్లిహిల్స్లోని కాసుబ్రహ్మానందరెడ్డి పార్క్ పేరుని ‘అసఫ్జాహీ’పార్కుగా మార్చే ఏర్పాటు జరుగుతోంది. నిజానికి చిరాన్ప్యాలెస్ పేరిట ఈ ప్రాంతం ఎప్పటి నుంచో ప్రఖ్యాతి. అయితే ఈ పార్కుకి 1969లో 369 మంది ఉద్యమకారుల్ని పొట్టనబెట్టుకున్న కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి పేరు పెట్టడమంటేనే తెలంగాణను అవమానించడం. అట్లాంటిది ఈ ‘అసఫ్జాహీ’ పేరుపై అప్పుడే నిరసనలు షురువైనయి. హైదరాబాద్ గంగా`జమున తెహజీబ్కు, లౌకిక భావనలను అణచివేసేందుకు మతోన్మాద శక్తులు ఏకమవుతున్నాయి. ఇలాంటి దశలో హైదరాబాద్ అసలు చరిత్రను అందరూ తెలుసుకోవాల్సిన అవసరముంది. నిప్పులాంటి నిఖార్సయిన చరిత్రకు సైతం మతతత్వవాదులు చెదలు పట్టిస్తున్నారు. చరిత్రలో పరిఢవిల్లిన మతసామరస్యతకు మసి బూస్తున్నారు. విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టడమే పనిగా పెట్టుకొని ప్రచారం చేస్తున్న ‘హింసోన్మాదులు’ హైదరాబాద్, తెలంగాణ ‘తెహజీబ్’ని సరిగా అర్థం చేసుకోలేదనే చెప్పవచ్చు. కుతుబ్షాహీల కాలం నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ వరకు చెదురుముదురుగా ఒకటీ అరా జరిగిన సంఘటనలనే భూతద్దంలో పెట్టి చూపిస్తూ కావాలనే ప్రజల భావోద్వేగాలతో చెలగాటమాడుతున్నారు. మతం రంగు పూస్తున్నరు. నిజానికి 450 ఏండ్ల ముస్లింల పాలనలో పరిఢవిల్లిన మత సామరస్యతను, పరమత సహనాన్ని లౌకిక ధృక్కోణంతో వెలుగులోకి తేవాల్సిన అవసరముంది. ఈ దిశలో ఇంతవరకు కృషి జరుగలేదు. … [ఇంకా చదవండి ...]

దృశ్యాదృశ్యం / కందుకూరి రమేష్ బాబు

drushya drushyam 46

‘చేప మా కులదేవత’

రోజూ మనం నడిచే వీధిలో ఒక దృశ్యం ఉంటుంది. అది సాయంత్రానికి అదృశ్యం అవుతుంది. మళ్లీ ఉదయం. మరొక ముగ్గు. అదీ మళ్లీ మాయం. దృశ్యాదృశ్యం అంటే ఇదేనేమో! ఉంటుంది, ఉండదు! దైనందినమూ - నిత్యనూతనం. అంతే కాబోలు. కానీ, అదెంత చిత్రం. మరెంతటి రుజువు. +++ ఇంటి ముంగిలినే కాన్వాసు చేసుకుని, ప్రతి దినమూ ఒకటి చిత్రించి మళ్లీ రేపు ఉదయం మరొక దానికోసం పాతదాన్ని చెరపడం అంటే...అది నిజంగానే చిత్రలిపి. ఏ ఆధునిక చిత్రకారుడికీ మనసొప్పని చిత్రకళా రహస్యం. బహుశా అనాదిగా సాంస్కృతిక రాయబారిగా ఉన్న 'ఒక్క మహిళకు' తప్పించి ఇంతటి సాహసోపేత కళా సాధన పురుషుడికి సాధ్యం కానేకాదేమో! కావచ్చు. ఇప్పడు ఆధునిక మహిళలూ చేరినప్పటికీ, ఇవ్వాళ్టికీ ఆర్ట్ గ్యాలరీలు ఇంటి ముంగిళ్ల ముందు దిగదుడిపేనేమో! చెరిపి కొత్తది వేయడం.. వేసింది సృష్టి అనుకోకపోవడం. అదే దృశ్యాదృశ్యం. +++ మహ్మద్ ప్రవక్త అనేవారట,. నీటిని నిలువ చేసుకోకూడదని! చెలిమెలో తవ్వుకుని ఆ ఊటకు దోసిలి పట్టాలట. బహుశా అంతటి ప్రవక్త తాత్వికత ఏదో మగువ మనసుకు తెలిసే ఉంటుంది. అందుకే, వారి కళలో పిట్ట ఇంకా ఎగిరి పోలేదు. పక్షి లేదా ఆ చేప ఇంకా సజీవంగా ఉన్నది. అందుకే అనిపిస్తుంది, ముగ్గులు చిత్రకళాధి దేవతకు సహజ సౌందర్య శోభిత ఆభరణాలు సృష్టి స్థితి లయకు సహజ పర్యవసనాలూ అని! ఏమైనా, ఆమె నిత్య కళామతల్లి అని! +++ పల్లెటూరులోనే కాదు, పట్నంలోనూ ఆమెది అదే ధోరణి. అడుగడుగూ ఆమెకు కాన్వాసే! కేవలం హస్తమాత్ర సహాయంతో తనదైన ప్రజ్ఞాపాటవాలతో ఆమె ఉనికి ఒక చిత్కళ. సౌభాగ్యం, సఫలతలకు నెలవు. సాంప్రదాయం, సాంస్కృత సౌజన్యం, తానే ఒక బొడ్డుతాడు. టోటమ్. ఒకే ఒక తెరిచిన కన్ను. కేంద్రకం.మూడు చేపలు. అవి కాలరేఖలే.గతం, వర్తమానం, భవిత. అంతే.మా ఇంటిముందరి బెస్త మహిళ సంక్షిప్తత, విస్తృతికి ఈ చిత్రమే నిదర్శనం. ఆమె ఒక సర్వనామం. +++ఎంత చెప్పినా, ఆమె సామాన్యురాలే. తన సృజనాత్మకతకు, కళకు, ప్రతిభకు సరైన గౌరవం ఇప్పటికీ లభించలేదు. అందుకు ఎవర్ని నిందించాలీ అంటే ముందు నన్నే.అవును. కొడుకును, భర్తను, సోదరుడిని, స్నేహితుడిని...మొత్తంగా పురుషులందరినీ నిందించవలసే ఉంది. ఆ నిందను కాస్తంతైనా తొలగించుకునే ప్రయత్నంలో ఒక చిన్న ప్రయత్నం నా చిత్రలిపి. దృశ్యాదృశ్యం ఆమె ఇంటి ముందు ఉన్నందుకు మేల్కొన్నాను. మా ఇల్లు మొదలు అనేక ఇండ్లు కలియ తిరిగాను. ఒకటెనుక ఒకటిగా … [ఇంకా ...]

అద్దంలో నెలవంక/ ఎలనాగ

Tripura

మార్మికతా మరకలు

                                    త్రిపుర కథాసర్పాలు నన్ను చుట్టేశాక దిగులుచీకటి నిండిన గదిలో పొగిలిపోవటమే పనైంది నాకు లోపలి తలుపులు ఒకటి తర్వాత వొకటి తెరుచుకుంటూ మూసుకుంటూ తెరుచుకుంటూ బయటి కోలాహలం బాధానలమైతే లోపలి ఏకాంతపు చీకటి తాపకారకమైన నిప్పుకణిక మనసును గాజుపలక చేసి మరకల్తో అలంకరించుకున్నాక దుఃఖజలంతో కడిగేసుకోవటం చక్కని హాబీ వెలుతురు లేని కలతబోనులో సుఖరాహిత్య శీర్షాసనమే నిను వరించిన హారం ఎటూ అవగతం కాని భావం ఎప్పట్నుంచో గుండెను కెలుకుతున్న బాకు ఏమీ చెప్పలేనితనపు శూన్యత్వం అంతరంగపు లోతుల్లో కోట్ల నక్షత్రాల ద్రవ్యరాశి అన్ని పొరల్నీ రాల్చుకున్న అస్తిత్వాన్ని నిర్భీకతా వలయాల్లోకి విసిరేసి నిప్పుల నదిలో స్నానించే ఆత్మకు సాటి వచ్చే సాఫల్యత యేదీ ‘భగవంతం కోసం’ అల్లిన అసంబద్ధ వృత్తాంతపు అల్లికలో చిక్కి వెల్లకిలా పడుకోవటం ఊరట ‘కనిపించని ద్వారం’ కోసం ఫలించని తడుములాట యిచ్చిన ఉక్కిరిబిక్కిరితనపు కొండబరువు కింద ఆఖరి నివృత్తితో అన్ని బాధలకూ సమాప్తి ‘సుబ్బారాయుడి’ ఫాంటసీ ప్రవాహంలో ఆత్మన్యూనతా గాయానికి అందమైన కట్టు ‘కేసరి వలె’ వీకెండ్ విన్యాసాల్లో కీడు అంటని చిన్నారి విజయరహస్యం ‘హోటల్లో’ కొలాజ్ మనోహరమైన మాంటాజ్ ‘జర్కన్’ లో జవాబు దొర్కెన్ కథాసర్పాలు చుట్ట విప్పుకుని కనుమరుగై పోయినా మనోచేతన మీది మార్మికతా మరకలు పరిమళిస్తూనే వుంటాయి పది కాలాల పాటు (సెప్టెంబర్ 2 త్రిపుర జన్మదినం) -ఎలనాగ … [ఇంకా చదవండి ...]

కొత్త పుస్తకం/ వల్లూరుపల్లి శాంతి ప్రబోధ

20140602_183348

నిశ్శబ్దంపై యుద్ధం ఈ “ఆశాదీపం”!

ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య అవగాహనలో నవకేతనం ! దేశ వైద్య చరిత్రలోనే అపూర్వం ! ఆరోగ్య రంగాల్లోనే ప్రథమం ! అంతేకాదు, తెలుగు సాహితీ ప్రస్థానంలోనే ఓ మహాప్రయోగం !!! బహుశా భారతీయ సాహిత్య యాత్రలోనే నవ్య గమనం !!! "ఆశాదీపం" కథల సంపుటి ముందుమాటలోని  సి. పార్ధసారధి గారన్న పై  మాటలు అక్షర సత్యం.  ప్రపంచ భూతం, మహమ్మారి అంటూ వణికిపోయే HIV/AIDS పై 59 మంది రచయిత్రుల అక్షర దీపాలు వెలిగించడం సామాన్య విషయం కాదు.  ఒకే సమస్యపై అంత మంది రచయిత్రులు ఏకకాలంలో  స్పందించడం,  కలం ఝుళిపించడం అద్వితీయ సంఘటన, అప్పుర్వ ఘట్టం.  ఆ సంఘటన పురుడు పోసుకోవడానికి ప్రధాన కారణం  APSACS.  Break the silence అన్న NACO స్పూర్తితో APSACS వారు ప్రపంచ సాహితీ చరిత్రలోనే గొప్ప ప్రయత్నానికి నాంది పలికారు.   సి. పార్ధసారధి, IAS గారి నేతృత్వంలో APSACS  తెలుగు రచయిత్రులందరికీ సాహితీ సమారోహణం పేరుతో అవగాహనా సదస్సు నిర్వహించింది.   ఈ సంకల్పం,  అంటే ఒక సామాజిక ప్రయోజనం కోసం సాహిత్యాన్ని సాధనంగా చేసుకోవడం,  సాహితీ ప్రపంచంలో విన్నూత్న ఒరవడికి శ్రీకారం చుట్టినట్లే .. రచయిత్రుల్ని, కవయిత్రుల్ని ఓ సామాజిక కార్యక్రమంలో భాగస్వాముల్ని చేస్తూ వారి సామాజిక బాధ్యతని పెంచినట్లే కదా ! ఒక యజ్ఞంలా సాగిన ఈ పుస్తక ప్రస్థానంలో మొదట ఏర్పాటు చేసిన కార్యక్రమం సాహితీ  సమారోహాణం. సమాజ సుస్థితికి ఆధారం మహిళలు.  అందుకే ప్రత్యేకంగా రచయిత్రులు, కవయిత్రుల కోసం ఓ అవగాహన కార్యక్రమాన్ని  రూపొందించారు. అదే సాహితీసమారోహణం.   ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అన్ని జిల్లాలనుండి పేరెన్నికగన్న రచయిత్రులని , కవయిత్రుల్ని ఆహ్వానించి, 26 అక్టోబర్, 2013న జూబ్లీ హాల్ లో హెచ్ఐ వి /ఎయిడ్స్ పై అవగాహనా సదస్సు నిర్వహించారు.  ఆ సదస్సులో పొందిన అవగాహన ఆసరాతో కథలు, కవితలు ఆహ్వానించారు. వాటిని బాగా అనుభవం ఉన్న కథకులు, కవులు జల్లెడ పట్టి 59 కథలు , 70 కవితలు ఎంపిక చేశారు.  వాటిని రెండు పుస్తకాలుగా వేశారు. కథల పుస్తకం 'ఆశాదీపం' గాను, కవితల పుస్తకం 'చిగురంత ఆశ' గాను రూపుదిద్దుకున్నాయి.   ఎంపిక అయిన కథలలో నుండి ఉత్తమ కథలను, కవితలను ఎంపికచేశారు. ఉత్తమ కథలకు, కవితలకు పుస్తకావిష్కరణ సభలో బహుమతులు అందించారు. ప్రస్తుతం మనమిక్కడ కథా సంకలనం ఆశాదీపం గురించి ముచ్చటించుకుందాం. మామిడి హరికృష్ణ కుంచెనుండి అర్ధవంతమైన చిత్రం ఆశాదీపం ముఖచిత్రంగా అలరించింది. ఈ కథా సంకలనంలో మొత్తం 59 … [ఇంకా వుంది...]

అనువాద నవల/ శారద

veelunama11

వీలునామా – చివరి భాగం

  జేన్ హొగార్త్ క్రిస్మస్ భోజనం తయారీలో తల మునకలుగా వుంది. మెల్బోర్న్ కి దగ్గరలో ముచ్చటైన ఒక చిన్న ఇంట్లో వుంటున్నారు వాళ్ళు. ఎర్రటి ఎండాకాలం కావడంతో పళ్ళూ ఫలాలూ ఏవీ ఎక్కువగా దొరకడం లేదు. అందుకే ఆమెకి వంట ఎలా చేయాలో అర్థం కావడంలేదు. అయినా మొత్తానికి జీవితం సంతృప్తిగా హాయిగా వుందామెకి. ఫ్రాన్సిస్ తన శ్రమా పట్టుదలలతో మెల్బోర్న్ లో చాలా పైకొచ్చాడు. అతనిప్పుడు వ్యాపారంలో భాగస్వామ్యం కూడా తీసుకుని మామూలు ఉద్యోగి స్థానం నుంచి ఎంతో ముందుకొచ్చాడు. బ్రాండన్ కుటుంబమూ హొగార్త్ కుటుంబమూ తరచూ కలుసుకుంటూనే వుంటారు, ముఖ్యంగా క్రిస్మస్ పండగ రోజు. ఈ సంవత్సరం జేన్ ఇంట్లో కలుసుకుంటున్నారు. పల్లె జీవితాన్నించి కాస్త మార్పుగా వుంటుందని ఎల్సీ భర్తా పిల్లలతో వచ్చి ఉంది. ఈ సంవత్సరం వాళ్ళకి ఇంకా వేరే అతిథులు కూడా వస్తున్నారు. టాం లౌరీ, చదువు పూర్తయి ఇంజినీరు గా ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. అతనూ, అతని కాబోయే భార్య గ్రేస్ ఫారెస్టర్ తో సహా విందుకొస్తున్నాడు. లౌరీ పిల్లలందరూ చక్కగా స్థిరపడ్డారు. పెద్దమ్మాయి పెళ్ళి చేసుకుంది. చిన్నమ్మాయి పెగ్గీ తో కలిసి దుకాణం నడుపుతూంది. ఇప్పుడందరూ పెగ్గీని "మిస్ వాకర్" అని పిలుస్తారు గౌరవపూర్వకంగా. మరిప్పుడామె ఎడిన్ బరో లో బట్టలు ఇస్త్రీ చేసే మనిషి కాదు, సొంతంగా దుకాణం నడుపుకుంటున్న వ్యాపారస్తురాలు. అదిగో, ఆ తలుపులోంచి విందుకి వస్తూనే వుంది పెగ్గీ! వయసు మీద పడుతూన్నాపెగ్గీ ఇంకా అందంగానే వుంది. "పెగ్గీ, నువ్వు రోజురోజు కీ అందంగా తయారవుతున్నావు! అది నీ అందమో లేక నా పెళ్ళాం చేసి ఇస్తున్న టోపీల అందమో అర్థం కావడం లేదు నాకు," బ్రాండన్ ఎప్పుడూ ఆట పట్టిస్తాడామెని. ఇవాళ్టి విందుకి ఫ్రాన్సిస్ బలవంతం చేసి డెంస్టర్ గారిని కూడా లాక్కొచ్చాడు.భగవంతుడికి ధన్యవాదాలు అర్పించి అందరూ భోజనాలకి బల్ల చుట్టూ చేరారు. "జీవితం ఊహించని దారుల్లో, ఊహించనంత వేగంగా ప్రవహిస్తుంది కదా? మనందరమూ ఏదో ఒక కష్టం పళ్ళ బిగువున సహించి ఇంత దూరం వచ్చిన వాళ్ళమే! కష్టాలు దాటడానికి మనకి ధైర్యాన్నీ, దాటినందుకు తీయని ఫలితాలనీ ఇచ్చిన దేవుడికి శతకోటి వందనాలు. ఒకనాడు నేను దిక్కు తోచని పరిస్థితిలో మా చెల్లెలి పిల్లలను ఎలా పోషించాలో అర్థం కాక మిస్ థాంసన్ ను సహాయమడిగాను. ఆనాడావిడ పెద్ద మనసుతో నాకు ఇస్త్రీ కొట్టు పెట్టుకోవడానికి కొంత డబ్బిచ్చింది. ఈ నాడు మా టాం ఆమె మేన కోడలు గ్రేస్ ని పెళ్ళాడడం కంటే … [ఇంకా చదవండి ...]

కార్టూనిజం/ మృత్యుంజయ్

10584270_4619458821581_878667247_n

ఓ ఓర చూపు…

షెహనాయ్/ అఫ్సర్

Arudra

ఆరుద్ర రైలు కాస్త లేటుగా అందుకున్నా…

       శ్రీ శ్రీ మీద వున్న విపరీతమయిన ఇష్టం వల్ల ఆరుద్ర అంటే ఎందుకో అంతగా ఇష్టం వుండేది కాదు నాకు! అట్లా అని అయిష్టమూ లేదు.    మరీ లేత వయసులో– అంటే టీనేజీ అని నా ఉద్దేశం- శ్రీశ్రీని ప్రత్యక్షంగా కలిసి వున్న అనుభవం కూడా దీనికి కారణమయి వుంటుంది! అయితే, ఆంధ్రజ్యోతి లో చేరిన కొత్తలో మంచి వచనం రాయడం ఎలాగా అని తెగ మథనపడే రోజుల్లో శ్రీశ్రీ వచనం, మరీ ముఖ్యంగా శ్రీశ్రీ వ్యాసాలు, నాకు పెద్ద ఆకర్షణ. అలా శ్రీశ్రీని వొక కవిగా కంటే గొప్ప వచన రచయితగా సొంతంగా డిస్కవర్ చేస్తున్న కాలం అది. ‘నువ్వు నీలాగే రాయ్” అని నండూరి అనే వారు. అయినా, ఏదో తాపత్రయం! అలాంటి 1986 రోజుల్లో ఒక తెల్లారుజామున బెజవాడ బందర్ రోడ్డులో వేంకటేశ్వర స్వామి వీధిలో వున్నమా వొంటరి గది - ఈ ఇరుకు గదిలో నేనూ, రుద్రాభట్ల కిషన్ చాలా ఏళ్ళు ఒకే మంచం ఒకే కంచంగా బతికాం. ఆ గది తలుపు తట్టారెవరో! తలుపు తీస్తే ఎదురుగా వొక అపరిచిత వ్యక్తి. అతను నన్ను పరిచయం చేసుకొని, “సార్, ఆరుద్ర గారు కబురు చేశారు. ఇవాళ మీకు వీలు కుదిరితే రమ్మన్నారు.” అన్నాడు. ఆరుద్రగారు వూళ్ళో వున్న సంగతి నాకు తెలుసు కానీ, నా పొగరు వల్ల (పొగరు అనే కంటే శ్రీ శ్రీ పట్ల వున్న ప్రేమలోని “విగరు” వల్ల అనుకోవచ్చు) ఆ విషయం నేను అంతగా పట్టించుకోలేదు. “సరే, వస్తాను” “ఇప్పుడు వెంటబెట్టుకొని రమ్మన్నారండి” అన్నాడతను కదలకుండా. నేను అంత తేలికగా కదిలే ఘటం కాదని అతనికి తెలీదల్లే వుంది. అప్పట్లో నాదయిన ఒక చచ్చు/నచ్చు క్రమశిక్షణ నాకుండేది. పొద్దున లేవగానే బందరు రోడ్డు పక్కగా నడుచుకుంటూ వెళ్ళి గాంధీనగర్ పక్కన ఎప్పుడూ వొకే టిఫిన్ సెంటరులో ఎప్పుడూ అదే ఇడ్లీ వడ సాంబారు లాగించి, ఎప్పుడూ అదే దారిలో వున్న ప్రబోధ బుక్ సెంటరులో మధ్యాన్నం దాకా పుస్తకాలు చదువుతూ కూర్చోడం అప్పటి అలవాటు. (అప్పుడంతా మధ్యాన్నమో, రాత్రి డ్యూటీలో వుండేవి కనుక, పుస్తకం కొనడం అంటే నెల జీతంలో సగమో, మూడు వంతులో “ధార” పోయడమే కనుక, ఆ క్రైస్తవ దుకాణం నాకు మంచి ఆశ్రమం అయ్యింది). మూడు నాలుగు గంటల చదువు తరవాత, విశ్వేశ్వర రావు గారి మెస్ (అవును, ఇప్పటి ‘శ్రీశ్రీ’ విశ్వేశ్వర రావే!) లో మధ్యాన్న భోజనం! బ్రహ్మాదులు వచ్చినా ఆ రొటీన్ మారేది కాదు. ‘నేనొస్తాను, మీరు పదండి” అని అతన్ని అప్పటికప్పుడు పంపించేసి, తరవాత నిదానంగా నేను నా డొక్కు ర్యాలే సైకిలెక్కి ఆరుద్ర దిగిన హోటల్ చేరుకున్నా. వెళ్ళేసరికి ఆరుద్ర … [ఇంకా చదవండి ...]