ఇస్మాయిల్ తో ఇష్టంగా/ వాడ్రేవు వీరలక్ష్మి దేవి

ismail

కవిత్వాన్ని జీవిస్తే, జీవితం తిరిగి కవిత్వమిస్తుంది:ఇస్మాయిల్

కవి ఇస్మాయిల్ గారిలో ఒక గొప్ప సాహితీ విమర్శకుడు, నిరంతర అధ్యయన శీలి, దార్శనికుడు, తత్వవేత్త, మారుతున్న ప్రపంచాన్ని మౌనంగా గమనిస్తున్న అలుపెరుగని యాత్రికుడే కాక నిరాడంబర జీవనం గడిపే గొప్ప ప్రేమికుడూ ఉన్నారు. పదిహేనేళ్ళుగా ఆయనను విభిన్న సందర్భాలలో దగ్గరగా గమనించిన నాకు ఏ అంశాన్నయినా ఆయన తన జీవితంలో సాధ్యం చేసుకున్నాకనే కవిత్వంలో అలవోకగా పలికిస్తోన్నట్టు తెలుస్తూ వచ్చింది.  అందుకనే ఆ కవిత్వం అంత శుద్దంగా, గాఢంగా, అడవి పూల గాలి లాగ వ్యాపించి అందరినీ కదిపి ఆలోచింపచేస్తూ ఉంటుంది. ఇస్మాయిల్ గారు ఇప్పటికే ఎన్నో ఇంటర్వ్యూలు ఇచ్చి ఉన్నారు.  ఎన్నో అంశాలమీద సూక్ష్మమయిన నిశితమయిన విమర్శ చేసి ఉన్నారు.  కవిత్వ సృష్టికి, కవితాస్వాదనకి ప్రాణ భూతమయిన ఎన్నో అంశాలను ఎప్పటికప్పుడూ చెప్తూ వచ్చారు. నిరంతరమూ స్పష్టమయిన అవగాహనతో ప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేస్తూ, ధ్యాన స్థితిలో కవితా సృష్టి  చేస్తున్న, గాఢమయిన అనుభూతి నెరిగిన వ్యక్తిగా, ఇప్పటికీ రాస్తున్నకవి గా, ఆయన కవిత్వం మీదా, కొన్ని సమకాలీన అంశాలమీదా  ఆయన అభిప్రాయాలు తెలుసుకోవాలన్న జిజ్ఞాసతో చేసిన సంభాషణ ఇది. 1945 తర్వాత 15 సంవత్సరాలపాటు జీవితాన్ని … [ఇంకా చదవండి ...]

వంగూరి జీవిత కాలమ్/ చిట్టెన్ రాజు

భాను, సీత, పూర్ణ, ఉష

మా పెద్దన్నయ్య పెళ్ళి కబుర్లు

1960 దశకంలో మా కుటుంబంలో మూడు పెళ్ళిళ్ళు జరిగాయి...మా కుటుంబం అంటే నా స్వంత అన్నదమ్ములు, అప్పచెల్లెళ్ళలో అన్న మాట. వాటిల్లో మొట్టమొదట జరిగిన శుభకార్యం మా పెద్దన్నయ్య పెళ్లి. తను ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి తో చదువు ఆపేసి వ్యవసాయం లోకి దిగిపోయాడు కాబట్టి మా పెద్దన్నయ్య కి చదువుకోని అమ్మాయిల సంబంధాలే వచ్చేవి. నేను ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి లో అడుగు పెట్టాక 1959 నవంబర్ లో మా పెద్దన్నయ్య మా ఇంట్లో మొదటి సారిగా పెళ్లి కాకినాడ దగ్గర ఒక పల్లె టూరికి మా అమ్మ, బాబయ్య గారు, జయ వదిన, అక్క, సుబ్బు, మా తమ్ముడు ఆంజిలతో తన మొదటి పెళ్ళి చూపులకి వెళ్ళాడు. టాక్సీ లో చోటు సరిపోక నన్ను తీసుకెళ్ల లేదు అని చూచాయగా నాకు గుర్తు ఉంది కానీ పెళ్లి చూపులు అయ్యాక కాకినాడ వచ్చేసి మా పెద్దన్నయ్య చెప్పిన ఆ తతంగం ఎంత సరదాగా ఉందీ అంటే ...నాకు ఇంకా భలే జ్ఞాపకం. ఇందుతో జతపరిచిన అప్పటి ఫోటో లా ఆ రోజుల్లో సినిమా హీరోలా నల్ల కళ్ళద్దాలు పెట్టుకుని షోగ్గా ఉండే మా పెద్దన్నయ్య “అది కాదు రా... మేము వెళ్లి కుర్చీలలో కూచున్నామా...అంతే. ఆ అమ్మాయి బుల్ డోజర్ లాగానూ, ఆ అమ్మాయి తల్లి ఒక రోడ్డు రోలర్ లాగానూ, అన్నదమ్ములు డీలక్స్ బస్సుల లాగానూ, అప్పగార్లు … ఇంకా చదవండి

కథాసారంగ / వనజ తాతినేని

flower

రచయిత గారి భార్య

"ఇదిగో . .. ఏమండి ? మిమ్మల్నే ! " ఎవరో పిలుస్తున్నట్లనిపించింది. ఆగి చూసాను . ఎవరూ లేరక్కడ . భ్రమ పడ్డాననుకుని మళ్ళీ కదిలాను . "అలా వెళ్ళిపోతారేమిటండి కాస్తాగి ఈ గోడ ప్రక్కనున్న బెంచీపై కూర్చోండి " అభ్యర్ధన. నా బ్రాంతి అయినా కాకున్నా నడచి నడచి కాళ్ళు కూడా నొప్పి పుడుతున్నాయని మనసు చెపుతుందేమో అనుకుంటూ ఆగి చుట్ట్టూ చూసాను, నిజంగానే అక్కడొక బెంచీ వేసి ఉంది "హమ్మయ్య కాస్త కాళ్ళ నొప్పులు తగ్గేదాకా కూర్చుందాం " అనుకుంటూ బెంచీపై కూర్చున్నాను . "నా మాట మన్నించినందుకు ధన్యవాదములు " అన్న మాటలు వినబడ్డాయి. తల పైకెత్తి చూసాను . పేరు తెలియని ఒక చెట్టు.   అది రోడ్డు ప్రక్కగా ఉన్న ఇంటి ఆవరణలో గోడ ప్రక్కన పెరిగి ఉంది. సుమారు ఏడడుగుల ఎత్తు ఉంటుందేమో ! అయిదడుగుల ప్రహరి గోడపైన చిక్కని కొమ్మలతో పచ్చగా విస్తరించి ఉంది. దాన్నిండా అందమైన పువ్వులు కొన్ని, మొగ్గలు కొన్ని. తేలికైన పరిమళం. అదివరకెన్నడూ అలాంటి చెట్టుని చూడనందుకేమో నేను సంభ్రంగా లేచి చెట్టుని చూస్తూ నిలబడ్డాను.   "నేను నచ్చానా? " అడిగింది చెట్టు . ఎవరైనా కనబడతారేమో ననుకుంటూ వెతుక్కుంటున్నాను చెట్టు పై కూర్చుని మాట్లాడుతూ నన్ను ఆట … [ఇంకా చదవండి ..]

మరోసారి కా.రా. కథల్లోకి../కాత్యాయనీ విద్మహే

kara_featured

మహదాశీర్వచనం: సీదా సాదా కథ చెప్పే అసాధారణ చరిత్ర

“రామారావుగారి కథలు దాదాపు ఏవీ పైకి తెలిసిపోవనీ, పురాతన చరిత్ర కోసం భూమి పొరలను తవ్వే ఆర్కియాలజిస్ట్ పొర పొరా వేరు వేరుగా విడదీసి చూపే దాకా చరిత్ర సమాచారం ఆవిష్కృతం కానట్టు - ఆయన కథలు కూడా పొర పొరా జాగ్రత్తగా విప్పితే కాని కథలో ఏ మాట ఎందుకు అన్నారో బోధ పడదనీ, ఆ కథ రెండోసారి చదివేటప్పుడు -- అంతకు ముందు, మొదటిసారి చదివినప్పుడు తోచని లోతులు, గూఢ అర్ధాలు తెలుస్తాయనీ మరొక సారి చెప్పటం అవసరం -” 1986 అక్టోబర్ లో కాళీపట్నం రామారావు కథలు ఒక పాతిక ఆర్కే పబ్లికేషన్స్ ద్వారా ప్రచురించబడినప్పుడు ‘ఈ కథలు రెండోసారి చదవటానికి ముందుమాట’ రాస్తూ వెల్చేరు నారాయణరావు చెప్పిన ముక్తాయింపు మాటలివి. నిజమే. కాళీపట్నం రామారావు కథలు రెండోసారి, మూడోసారి, మరొకసారి ఇలా మళ్ళీ మళ్ళీ చదివే క్రమంలోమానవేతిహాసపు చీకటి కోణం అట్టడుగున పడి కనిపించని అసలు కథలు తెలిసివస్తాయి. కొడవటిగంటి కుటుంబరావు మాటల్లో చెప్పాలంటే కాళీపట్నం కథలు చదివితే “జీవితం లోని అంతస్సంఘర్షణ కూడా దాని వెనక ఉన్న భౌతిక కారణాలతో సహా స్పష్టంగా -” అర్ధం అవుతుంది. అతిసాదాగా కనిపించే కారా కథల లోని ఆకర్షణ అదే. ఆ ఆకర్షణ లక్షణం వల్లనే కారా గారి ‘మహదాశీర్వచనం’ కథ … [ఇంకా చదవండి ...]

‘పురా’ గమనం/ కల్లూరి భాస్కరం

untitled

దమయంతి ఆడిన ‘మైండ్ గేమ్’

నలదమయంతుల కథ ఇదీ... దమయంతి గురించి నలుడూ, నలుడి గురించి దమయంతీ విన్నారు. ఒకరిపై ఒకరు మనసు పడ్డారు. ఓ రోజు దమయంతి గురించే తలపోస్తూ నలుడు ఉద్యానవనంలో విహరిస్తున్నాడు. అంతలో ఒక హంసల గుంపు ఎగురుతూ వచ్చి అతని ముందు వాలింది. వాటిలో ఒక హంసను అతను పట్టుకున్నాడు. ‘నన్ను విడిచిపెడితే నీ గుణగణాలను దమయంతికి చెప్పి నీ మీదే ఆమెకు ప్రేమ కలిగేలా చేస్తా’నని హంస అంది. నలుడు దానిని విడిచి పెట్టాడు. గుంపుతో కలసి హంస విదర్భపురానికి వెళ్ళి ఉద్యానవనంలో చెలికత్తెలతోపాటు విహరిస్తున్న దమయంతి ముందు వాలి, కావాలని ఆమె చేతికి చిక్కింది. ‘నీ ప్రియతముడైన నలుడి దగ్గరనుంచి వచ్చాను. నేను ఎంతోమంది రాజుల్ని చూశాను. సకలగుణసౌందర్యంలో నలుడికి ఎవరూ సాటి రారు. నువ్వు నారీరత్నం, అతను పురుషరత్నం. మీ కలయిక ఇద్దరికీ మరింత శోభనిస్తుంది’ అంది. దమయంతి సంతోషించింది. ‘నలుడి గురించి నాకు చెప్పినట్టే, నా గురించి కూడా నలుడికి చెప్పవా’ అని ప్రార్థించింది. హంస మళ్ళీ నలుడి దగ్గరకు వెళ్ళి దమయంతి గుణ రూపాలను వర్ణించి చెప్పింది. అప్పటినుంచీ ఇద్దరిలోనూ పరస్పర అనురక్తి పెరిగిపోయింది. ఎంతసేపూ నలుడి తలపులతోనే గడుపుతూ దమయంతి నిద్రాహారాలకు … [ఇంకా చదవండి ...]

అద్దంలో నెలవంక/ కేక్యూబ్ వర్మ

PAYALA MURALI KRISHNA-page-001

కళింగాంధ్ర కవిత్వ ‘పాయ’ల మురళీకృష్ణ

మా కళింగాంధ్ర ప్రాంతం నుండి చాన్నాళ్ళుగా కవిత్వం రాస్తున్న పాయల మురళీ కృష్ణ గత ఆగస్టులో ’అస్తిత్వం వైపు’ అన్న కవితా సంకలనం ప్రచురించారు. ఈ ప్రాంతం నుండి రాస్తున్న వాళ్ళలో తొంభై తొమ్మిది శాతం ఉపాధ్యాయ వృత్తిలోని వారే కావడం గమనార్హం. టీచర్ గా పనిచేస్తూన్న వారికి నిత్యమూ గ్రామాలలో జరుగుతున్న విధ్వంసం వివిధ వృత్తుల జీవన విధానం ప్రజల దైనందిన జీవితంతో అనుబంధం వారిని రచయితలుగా కవులుగా బాధ్యతతో వ్రాసే వారిగా నిలుపుతుందనుకుంటాను. మిగతా వృత్తులలోని వారి కంటే వీళ్ళకు పిల్లలతో అనుబంధం వుండడం కూడా అదనపు సౌకర్యమే. ఒక కుటుంబ నేపథ్యం తెలుసుకొనే అవకాశం వారి పిల్లల చదువు వారి కుటుంబ ఆర్థిక సామాజిక స్థితి గతులను తెలుసుకొనేందుకు, పిల్లలను చూస్తూ వారితో సంభాషిస్తూ వారి రోజువారీ సమయంలో అత్యధికంగా వారితో గడవడం మూలంగా మంచి అవగాహన కలిగిస్తుంది. నిబద్ధత కలిగిన రచయిత కవికి ఇది ముడిసరుకుగా ఉపయోగపడుతుంది. దీనిని కవిత్వీకరించడం ద్వారా సామాజిక ప్రస్తుత వాతావరణాన్ని మన కళ్ళముందు పద చిత్రాలుగా బ్లాక్ అండ్ వైట్ … [ఇంకా చదవండి ...]

అనునాదం/ మైథిలి అబ్బరాజు

images

వాళ్ళు అయినదేమిటి, నేను కానిదేమిటి ?

ఆప్తులని పోగొట్టుకున్న దుఃఖం కలిగించే దిగులు ఏ ఇద్దరిలోనూ ఒకేలాగా ఉండదు. మనకి తెలియకుండానే మనం సిద్ధపరచబడి ఉంటాము. జన్యులక్షణాలకి తోడు , ' ఈ స్థితికి ఇది, ఇంత, ఇన్ని రోజులు ' అనే లెక్క మనసులో పనిచేస్తూ ఉంటుంది. స్త్రీ పురుషుల మధ్య సామాజికభేదాలు ఇక్కడా వర్తిస్తూ ఉంటాయి. మగవాడు ఏడవకూడదు, దళసరి చర్మం తో ఉండాలి, వీలైనంత త్వరగా రోజువారీ పనులలో పడిపోవాలి అని ఆశించబడుతుంది. [ ఎవరి చేత ? తెలియదు. ] ఒకప్పుడు మగవాడు మాత్రమే సంపాదించి ఇల్లు గడపాలి కనుక, ఉమ్మడి సంసారాలలో స్త్రీ ఏడుస్తూ కూర్చున్నా ఎవరో ఒకరు ఆమె చేయవలసిన పనులు చేసిపెడతారు గనుక - దీనికి కొంత అర్థం ఉందేమో. ఇద్దరే ఉన్నప్పుడు అది సంక్లిష్టం . బిడ్డ పోతుంది- ఆ బిడ్డ ఇద్దరిదీ, దిగులు మాత్రం ఎవరిది వారిదే. అంతే అవకుండా - అవతలివారు ఇట్టే మామూలయిపోయారే అన్న బాధ, నింద ఉంటే ? అనిపిస్తున్నది సరిగా చెప్పగలిగే నేర్పు లేనప్పుడు ? అప్పుడెలా ?   … ఇంకా చదవండి

అనువాద నవల/ హువాన్ రుల్ఫో-చందూ

pedro1-1

పెద్రో పారమొ చివరి భాగం

పేద్రో పారమొ మెదియా లూనా పెద్ద తలుపు దగ్గర పాత కుర్చీలో కూచున్నాడు. రాత్రి ఆఖరి నీడలు తప్పుకుంటున్నాయి. అతనట్లాగే ఒంటరిగా మూడు గంటలనుండీ ఉన్నాడు. అతను నిద్ర పోవడం లేదు. నిద్ర అంటే ఏమిటో, సమయమంటే ఏమిటో అతను మరిచిపోయాడు. "మేం ముసలివాళ్లం అంతగా నిద్ర పోం. దాదాపుగా ఎప్పుడూ. కునికిపాట్లు పడ్డా మెదడు పని చేస్తూనే ఉంటుంది. నాకు చేయడానికి అదే మిగిలింది." ఆగి పెద్దగా అన్నాడు. "ఎంతో కాలం పట్టదు. ఇంక ఎంతో కాలం పట్టదు." ఇంకా కొనసాగించాడు. "నువ్వెళ్ళి చాలా కాలమయింది సుజానా. ఇప్పటి వెలుతురు అప్పటిలాగానే ఉంది, అంత ఎర్రగా కాదు కానీ అంతే పేలవంగా. మంచు ముసుగు వెనక ఉన్నట్టు. ఇప్పటిలాగే. ఇదే సమయం. నేనిక్కడే వాకిలి పక్కనే కూచుని సంజెని చూస్తూ ఉన్నాను. ఈ దారి వెంటే స్వర్గానికి, ఆకాశం వెలిగే చోటికి నన్నొదిలి వెళ్లడం చూస్తూ ఉన్నాను. ఈ నేల చీకట్లలో మరింత అస్పష్టంగా మారిపోతూంది. "నిన్ను చూడడం అదే ఆఖరి సారి. నువు వెళుతూ దారి పక్క పారడైజ్ చెట్టు కొమ్మల్ని రాసుకుంటూ పోయావు వాటి చివరి ఆకుల్నీ రాల్చేస్తూ. ఆపై మాయమయిపోయావు. నేను నీవెనకే నిన్ను పిలిచాను. ‘తిరిగి రా సుజానా!’ పేద్రో పారమొ పెదాలు కదులుతూ ఉన్నాయి, అవే … ఇంకా చదవండి

దృశ్యాదృశ్యం / కందుకూరి రమేష్ బాబు

DSC_0261

ముఖమే రంగస్థల వేదిక!

ఎందుకో, ఎవరినైనా చూడాలంటే ముఖమే. ముఖమే చ్ఛాయ.ప్రారంభం, ముగింపూ ముఖమే. ముఖమే సముఖం.ముఖం. ఇండెక్స్. వాస్తవిక జీవితంలో ముఖమే అధివాస్తవిక చ్ఛాయ. కల్పన వంటి జీవితంలో ముఖమే రంగస్థల వేదిక. ముఖమెంత చ్ఛాయ. +++ కానీ, ఎవరిది వాళ్లకు తెలుసు. ముఖం అన్నింటినీ పట్టిస్తుందని! అందుకే చిత్రిస్తుంటే దాక్కుంటరు.  చిన్నాపెద్దా అన్న తేడా లేదు. సిగ్గిల్లుతరు. లౌవ్లీ. అప్పుడు చిత్రించడం నిజంగా ఒక అందమైన బాధ. ఆ బాధల మరాఠీని నేను. +++నిజం. చిత్రమే. ముఖమే.మనిషికి తమ ముఖాన్ని పోలిన ముఖం మరొకటి లేనందువల్ల నిజంగా ఇదొక సంబురం. ఆ సంబురాన్నిఎవరు పడితే వాళ్లు, ఎక్కడ పడితె అక్కడ, ఎందుకు పడితె అందుకు పంచడం ఇష్టంలేకపోవడమూ ఒక అందం. అందుకే ముఖాన్ని చిత్రించకుండా ఎన్ని విధాలుగా అడ్డుపడతారో, దాక్కుంటారో! ఎంత లాఘవంగా తప్పుకుంటారో... నిజంగా అదెంత చిత్రం.ఇంకా ఎన్నో. కానీ ఇన్ని కారణాల వల్లే ఛాయా చిత్రకళలో ముఖచిత్రానికి ఉన్నన్ని దాగుడు మూతలు మరెక్కడా కానరావని గుర్తు చేయడం.. అదే దృశ్యాదృశ్యం. +++ అన్నట్టు, ముఖాన్ని చిత్రిస్తున్నకొద్దీ అది సెలబ్రేషన్. కాకపోతే, ముఖాన్ని కనబడనీయకుండా దాచుకుంటే ఆ చిత్రం ఎప్పటికీ పూర్తికాదని మనిషికి ఎలా తెలుసోగానీ, భగవంతుడా...అందరి ముఖాలూ నీవే చిత్రించావా? నీకెన్ని కన్నులు? అడగాలి. తీయాలి.ముఖాలు. కానీ అనిపిస్తుంది, తప్పించుకోలేని ఏకైక ముఖం భగవంతుడిదే అని! అందుకే తీయబుద్ధి కాదు. +++సరే. స్త్రీ. ఆమె హృదయం ఒక్కటే కాదు, ఎవరి హృదయంలోనైనా భావుకత ఉంటుంది. అది వ్యక్తమౌతుంది. కళ్లల్లో, ముఖంలో. దాన్ని బంధించాలంటే అవతలి వారికి ఇవతలి వారికి మధ్య ఆ కవిత వినిపించేంత దగ్గరితనం ఉండాలి. సాన్నిహిత్యం ఏర్పడాలి. అప్పుడే ఒక పాట ఇద్దరిమధ్య ప్రవహిస్తుంది. ఆ పాటలో ముఖమే తన కవితై అది అనేక భావ వీచికలతో పడవలా ఇవతలి వారికి కానుకగా చేరుతుంది. అదే చిత్రం. ప్రేమలేఖ. జీవనచ్ఛాయ. ముఖ చిత్రం. చిత్రముఖి.అయితే, ఇది మాత్రం మహిళది కాదు. బాలుడి చిత్రం.. అవును మరి. బాలబాలికలూ దాక్కుంటారు. స్త్రీకు మల్లే వారిదీ నిర్మల హృదయం.. తమ నిర్మలత్వాన్ని అనుభవంగా భద్రపర్చడానికి వారు ఇష్టపడరు. అందుకే ఈ దాగుడు మూతలు.+++ విశేషం ఏమంటే, ఎవరినైనా చిత్రిస్తున్నట్టు తెలిసిందా ఇక కెమెరా కంటికి అందకుండా పరుగు పెడతారు. కొందరు కనిపిస్తారు. మరికొందరు కనిపించరు. కానీ అందరూ పరుగులు పెడతారు. గోడ … [ఇంకా ...]

ఆదివాసీలు చెప్పిన జానపద కథలు/ సామాన్య

Samanya2014

ముసలాళ్ళు- మూడు రొట్టెలు

అనగనగా ఒక ఊర్లో పిల్లాపీచు లేనిముసలి భార్యాభర్తలు ఇద్దరు ఉండేవారు. నిజానికి దేనికీ లోటు లేదు. వాళ్ళకి చక్కటి ఇళ్ళు, ఇంటి చుట్టూ చెట్లు, కొంత పొలమూ పుట్రా వుండేవి. ఎంత ఉంటే లాభమేమి వాళ్ళిద్దరూ పరమ  పిసినారులు. ముసలమ్మ రోజుకు మూడు రొట్టెలు మాత్రమే చేసేది. ఉన్నది ఇద్దరు కదా మరి  మూడు రొట్టెలు ఎలా భాగం పెట్టుకునే వారు? ఎలా గంటే ముసలమ్మ రెండు  రొట్టెలు తినేసేది, ఒక్క రొట్టె ముసలయ్యకి మిగిల్చేది. అదిగో ఆ విషయంలో  వాళ్ళకి చాలా గొడవలు వచ్చేసేవి. ముసలయ్య ‘‘ఓయ్‌ ముసలీ! నేను బయటకెళ్ళి  పనీబాట చేసి వచ్చే వాడినకదా నాకు ఒక్క రొట్టె పెట్టి నువ్వు రొండు  రొట్టెలు తినడమేమిటి? ఇదేం న్యాయంగా లేదు. నాకు రెండు రొట్టెలిచ్చి  నువ్వు ఒక్కటి తిను’’ అనేవాడు. ముసలమ్మ తక్కువైందా ఏమిటి ముసలయ్యకు గట్టిగా సమాధాన మిచ్చేది ‘‘ఓయ్‌  ముసలయ్య! ఇక్కడెవరూ ఖాళీగా కూర్చుని లేరు. నువ్వు బయట పని చేస్తుంటే నేను  ఇంట్లో పని … [ఇంకా చదవండి ...]

చిన్న కథ/ పాలపర్తి జ్యోతిష్మతి

chinnakatha

గుర్రపుకళ్ళెం

  అనగనగా ఒక ఊళ్ళో ఒక మనిషి. అతనికొక బండి, ఆ బండికొక గుర్రం, ఆ గుర్రానికొక కళ్ళెం ఉన్నాయి. ఆ మనిషి పొద్దస్తమానం బండికి గుర్రాన్ని కట్టి, బండిలో జనాన్ని, వస్తువుల్ని ఎక్కించుకుని ఒకచోటినించి మరోచోటికి చేరవేస్తూ డబ్బు సంపాదించుకుంటున్నాడు. సంపాదించిన డబ్బు దాచుకుంటున్నాడు. కానీ గుర్రానికిమాత్రం సరిగా తిండి పెట్టట్లేదు. బలమైన ఆహారం లేక, చాకిరి ఎక్కువై గుర్రం వేగంగా పరుగెత్తలేక పోతోంది. దాంతో కొరడా దెబ్బలు ఎక్కువయ్యాయి. దానికితోడు నోట్లో కళ్ళె మొకటి, ఇబ్బందిగా. గుర్రానికి ఆ జీవితం అస్సలు నచ్చలేదు. ఒకరోజు గుర్రం అతన్ని అడిగింది "బండబ్బాయ్! బండబ్బాయ్! నన్ను ఉపయోగించుకుని నువ్వు ఇంత డబ్బు సంపాదిస్తున్నావే! నాకు కడుపు నిండా తిండి పెట్టరాదా?" అని. అప్పుడు అతను "ఆ! ఎన్ని డబ్బులు వచ్చినా నాకు, నా కుటుంబానికి తిండి ఖర్చులకే చాలట్లేదు. ఉన్నదాంట్లోనే నీకూ ఏదో కాస్త పెడుతున్నాను. సరిపెట్టుకో" అన్నాడు. ఆ రోజంతా గుర్రం పరుగెత్తుతూ, పరుగెత్తుతూ ఆలోచించింది, ఆలోచించింది. ఆ చాకిరి తప్పించుకుని, సుఖంగా జీవించే మార్గం అన్వేషించింది. చీకటి పడే వేళకి గుర్రం బండిని తిరగేసి, కట్లు తెంచుకుని … [ఇంకా చదవండి ...]

ప్రకటన/ రామాచంద్ర మౌళి

jayapa

‘సారంగ’లో త్వరలో ‘జాయపసేనాని’ నాటకం

   నేపథ్యం   ఓరుగల్లును పరిపాలించిన గణపతిదేవుని సైన్యాధ్యక్షుడు,బావమరిది..తర్వాతి కాలంలో తామ్రపురి( ఇప్పటి చేబ్రోలు)ని రాజధానిగా చేసుకుని రాజ్యమేలిన “జాయపసేనాని” భారతీయ నాట్య శాస్త్రానికి సంబంధించి భరతముని చే రచించబడ్డ ప్రామాణిక గ్రంథమైన “నాట్య శాస్త్రము”ను సమగ్రముగా అధ్యయనము చేసి కాకతీయ మహాసామ్రాజ్య వివిధ ప్రాంతాలలోని ప్రజాబాహుళ్యంలో అప్పటికే స్థిరపడి ఉన్న స్థానిక నాట్యరీతులనుకూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని “మార్గ”(classical) పద్ధతులతో పాటు “దేశీ” నాట్య రీతులనుకూడా ప్రామాణికంగా గ్రంథస్తం చేసి ప్రసిద్ధ “నృత్త రత్నావళి”ని క్రీ.శ.1254 లో […]