కథనరంగం/ గొర్తి సాయి బ్రహ్మానందం

imagesX3953B67

డయాస్పోరా కథ ఇంకా పసిబిడ్డే!

ఉత్తరమెరికా నుండి మొట్ట మొదటి తెలుగు కథ 50ఏళ్ళయిన సందర్భంగా “అమెరికాలో తెలుగు కథ” అన్న అంశంపై ప్రసంగించమని వంగూరి చిట్టెన్ రాజు గారు అడిగారు. ఆ సభలో ప్రసంగమే ఇది. అమెరికాలో తెలుగు కథ అంటే అమెరికా రచయితలు రాసిన తెలుగు కథా, లేక అమెరికా జీవితం గురించిన తెలుగు కథా అన్న సందేహం వచ్చింది. అమెరికా జీవితం గురించే వారి భావన అయ్యుంటుందని నేను భావించి – ప్రస్తుత అమెరికా జీవిత తెలుగు కథ – దాని బాగోగులూ – భవిత గురించి నా పరిశీలన మీ అందరితో పంచుకుంటాను. అమెరికాలో తెలుగు కథ పుట్టి ఏభయ్యేళ్ళు దాటినా అమెరికా తెలుగు కథకి ఒక రూపం, గొంతూ వచ్చింది గత పదిహేనేళ్ళుగానే అని చెప్పాల్సి వుంటుంది. అది కూడా ఇంటర్నెట్ సాంకేతిక మాధ్యమం వచ్చిన తరువాత డయాస్పోరా తెలుగు కథ అన్నది అందరి నోళ్ళల్లోనూ నలిగింది. అంతవరకూ తానా, ఆటాలకి సావనీర్లలో కథలు వచ్చినా అవన్నీ కథలుగా గుర్తించడం అన్నది తెలుగు కథా సాహిత్యకారులకి పట్ట లేదు. అడపాదడపా ఒకరిద్దరి పేర్లు వారికి తెలిసినా తెలుగు కథలో డయాస్పోరా అన్న సరికొత్త పాయని గుర్తించింది 1998, 99ల తరవాతనే! దీనికి మొదటి కారణం కంప్యూటర్ సాంకేతిక ప్రగతి. అమెరికాలో తెలుగువారి సంఖ్యం … [ఇంకా చదవండి ...]

కథా సారంగ/ మన్నం సింధు మాధురి

Smilebox_3704888

క్షమ

క్షమ ‘‘మనతో ఒచ్చేయి మన ఆలోచనలు, ముందు తరాలకి మిగిలేయి మనం చేసే పనులు.  ఆలోచనలకి ఉపయోగపడే పనులు తోడయితే అదే మంచి’’. ఇదేం కొటేషన్‌రా బాబు మనిషి, మనిషికీ మంచికినే దానికి అర్థం వేరు కదా అనుకుంటా లోపలికి తొంగి చూశా. ‘‘లోవ్‌’’ ‘‘ఏం చేస్తన్నావు క్షమా’’ ‘‘గోడలు అలుకుతున్నా, కూచ్చో’’ లుంగీ, కొద్దిగా ఒదులుగా ఉండ చొక్కా, జుట్టంతా పైకి మడిచి, ఛామన ఛాయ చేతులకి ఎఱ్ఱెఱ్ఱని మట్టి పూసుకుని ఏటి మట్టిపయిన కొండ మట్టి అలుకులాగా ఉంది. ‘‘ఏంటి ప్రయోగమా, మళ్ళీ కొత్తయ్యా’’ ప్రకృతిలో దొరికే సహజ పదార్ధాలతో ఇళ్ళు కట్టటం గురించి, ఆస్ట్రేలియాలో ప్రదర్శన దానికి ఈ ప్రయోగాలు. ‘‘ఎప్పుడు ఎలతావు, ఉత్తమ్‌ (కొడుకు) ఎట్టా ఉన్నాడు’’. ‘‘ఎక్కడో ఆడతా ఉంటాడు, నిమ్మ ఛాయ్‌, అంది’’ ‘‘కాదు, నువ్వు చేసే పుదీనా ఛాయ్‌, సరేగానీ ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉండవా’’. ‘‘అరవైల తరవాత, చేద్దాం అన్నా పనీ ఉండదు, చెయ్యటానికి ఉత్సాహం కూడా తగ్గుద్ది’’. ‘‘ఉత్తమ్‌ చదువు ఎక్కడ’’ ‘‘నాకు రోజూ బడికి పంపటం, పొద్దినే లెగిసి పరిగెత్తుత్తా పిల్లలు బడికి ఎల్లటం నచ్చదు.  వాడు నాతో ఎక్కువ సమయం గడపలేడు.  ఆళ్ళకన్నా చదువు నేనే బాగా చెబుతాను.  అందుకే ఇంట్లో ఇంగ్లీషు, హిందీ, ఫ్రెంచ్‌ నేర్పుతున్నాను.  తోట పనిచేసే ‘గిరిటం’ దగ్గిర తెలుగు, కన్నడ నేర్చుకుంటన్నాడు.  అయినా పదిహేడేళ్ళకి కదా మన పిల్లలు ఏం చదవాలి అనేది నిర్ణయించుకునేది.  ఇప్పుడు వాడి వయసు పన్నెండే కదా’’.  ఏంటీ అప్పుడే పన్నెండేళ్ళ వాడయ్యాడా నిన్నో మొన్నో నువ్వు హంపి వచ్చినట్టుగా ఉంది. ‘‘అవును నాకు కూడా’’. అప్పుడే ఇద్దరు విదేశీయులతో ఉండ పది మంది భారతీయ విద్యార్థుల బృందం బొంబాయి నించీ ఒచ్చింది.  నాఎంక తిరిగి నువ్వు ఛాయ్‌ తాగు.  ఆగదిలో కాసేపు పడుకో, పెయింటింగ్స్‌ ఉన్నయ్యి చూడు, అక్కడే రంగులు కూడా … [ఇంకా చదవండి ...]

మరోసారి కా.రా. కథల్లోకి../ జి.యస్. రామ్మోహన్

kaaraa

శాంతి-ఆలోచనా పరుల కథ

నిర్వహణ: రమాసుందరి బత్తుల  కారా కథల మీద రాయొచ్చు కదా, శాంతి గురించి రాయండి అని మిత్రులు అడగ్గానే ఇపుడు కొత్తగా దివిటీ పట్టడమేమిటి అనిపించింది. బహుశా ఈ కాలపు పిల్లలు ఏమనుకుంటున్నారు అని తెలుసుకోవడం కోసం అడిగి ఉంటారనిపించింది. కారా కథలు మానేసిన తర్వాత(సంకల్పం మినహాయింపు) పుట్టిన పిల్లలం. పెద్దల మాటలు విని ఆ కథలు సేకరించి చదవడం తప్ప ఉడుకుడుకు అక్షరాలు చదివే అవకాశం లేదు. చదవడం వరకే అయితే కథ వేరు. కథలపై అభిప్రాయం చెప్పాలంటే మాత్రం స్థలకాలాల ఇబ్బందిని దాటాల్సి ఉంటుంది. శాంతి 1971 కథ. 71 అంటే ఏమిటో ప్రత్యేకంగా చెప్పాలా! నక్సల్బరీ గాలి శ్రీకాకుళం మీదుగా ఉత్తర తెలంగాణకు వ్యాపిస్తున్న కాలం. శ్రీకాకుళం ఆటుపోట్లమధ్య మిణుకుమిణుకు మంటుంటే ఉత్తర తెలంగాణలో కొలిమంటుకుంటున్న కాలం. సిపిఐ ఎంఎల్‌ ఆవిర్భవించి తొలిఅడుగులు వేస్తున్న కాలం. త్వరలోనే సాధిస్తాం అని ఆ ప్రయాణంలో ఉన్న వాళ్లు చాలామంది నిజంగానే నమ్మిన కాలం. ''కా.రా.గారు, ఐవి కూడబలుక్కుని సమిధలు, సరంజామా సమకూర్చుకుంటున్న'' కాలం. కారాగారు సమకూర్చుకున్న సరంజామా ఏమిటో శాంతిలో కనిపిస్తుంది. యజ్ఞం మరి తొమ్మిది కథల్లో కనిపిస్తుంది. శ్రీకాకుళ ఉద్యమానికి అక్షరాండగా రాసిన కథలివి. ఇవి వర్గపోరాట చైతన్యపు కథలు . లోతూ విస్తృతీ ఉన్న కథలు. కారా మాటలెంత పొదుపుగా సౌమ్యంగా ఉంటాయో రాతలు అంత విస్తారంగా ఘాటుగా ఉంటాయి. వీటిలో కొంత ప్రాపగాండా లక్షణం ఉంటుంది. విషయాన్ని వివరంగా చెప్పేయాలనే తపన ఉంటుంది. అది అప్పటి అవసరం కావచ్చునేమో! "వృత్తాంతం ద్వారా వ్యక్తమయ్యే అసలు విశేషమే కథ" అన్న స్వీయనియమాన్ని నిక్కచ్చిగా నిష్ఠగా పాటించిన రచయితగా కారా ఈ దశలో కనిపిస్తారు. ఏదో ఒక నిర్దుష్టమైన విషయాన్నిప్రతిపాదించడానికో వివరించడానికో సీరియస్‌ ఎజెండా పెట్టుకుని ఈ దశలో … [ఇంకా చదవండి ...]

MySpace/కూర్మనాథ్

myspace

ఏది రాయాలి? ఏది వదిలెయ్యాలి?

ఏది రాయాలి? ఏది వదిలెయ్యాలి? రాయగలమని చెప్పి తోచినవన్నీ రాసేయ్యాలా? సహజమైన ఫ్లో రాకపోయినా ఏదన్నా అనుకుంటే కృతకంగానైనా ఏదో ఒకటి రాసేయ్యాలా? ఇలాటి సందేహాలు ఎన్నో వస్తాయి రచయితలకు. వేధిస్తుంటాయి అనుక్షణం. కథావస్తువులు, పాత్రలు, సంభాషణలు వెంటాడుతూనే వుంటాయి. రచయితలకి గీటురాయి ఏంటి? ఏది కొలమానం? నావరకు నాకు గురూగారు రావిశాస్త్రి గారు చాలా చక్కటి మాట చెప్పారు -- ఏది రాసినా ఏ మంచికి అపకారం జరుగుతుందో, ఏ చెడుకు ఉపకారం జరుగుతుందో చూసుకొమ్మని. ఇది ఆయన రాసిన ‘రావిశాస్త్రీయం’లో వున్నది. ఆయన్ని ఒకటి రెండుసార్లు కలుసుకున్నా ఎక్కువ మాట్లాడే అవకాశం కలగలేదు. కానీ కాళీపట్నం రామారావు మాస్టారుతో ఎన్నోసార్లు ఎంతో సేపు మాట్లాడే అవకాశం కలిగింది. రచయితలకు ఆయన సూచించిన స్కేలు ఇంకా చిన్నగా, సూటిగా వుంది. లేదా, రావిశాస్త్రిగారు చెప్పినదానికి దోహదం చేస్తుంది. “నువ్వు సత్యానికి, ఇంకా ప్రజలకు జవాబుదారీ అని గుర్తుపెట్టుకోవాలి,” అని. ఇప్పుడు కారా మాస్టారి గురించి ఎందుకు అంటే, ఆయనకు 90 ఏళ్ళు నిండిన సందర్భం. ఆయన గురించి అందరూ మాట్లాడుకునే ఓ సందర్భం. ఇంకో సందర్భం కూడా వుంది అది చివర్లో చెప్తాను. సరిగ్గా ఏ

‘పురా’ గమనం/ కల్లూరి భాస్కరం

Kalluri Bhaskaram-pic-a.prabhakar rao (5)

అమ్మ…దేవత…జయలలిత…

నాకు ఇక్కడ ఒకసారి వర్తమానంలోకి రావాలని బలంగా అనిపిస్తోంది... అలాగని నేనిప్పుడు ప్రస్తావించబోయే అంశాలు, గత కొన్ని వ్యాసాలుగా చర్చిస్తున్న అంశంతో సంబంధం లేనివి కావు. మన పురాచరిత్రకూ; లౌకిక, పారలౌకికతలతో జమిలిగా అల్లుకున్న మన సంక్లిష్ట మనస్తత్వానికీ, చర్చించబోయే అంశాలకూ ఏదో ముడి ఉందనుకుంటున్నాను. లోపలికి వెడుతున్నకొద్దీ అది ఎలాంటిదో అర్థమవుతుందేమో చూద్దాం. తమిళనాడు, పురాచరిత్రకోణంనుంచి నాలో ప్రత్యేకమైన కుతూహలం రేకెత్తిస్తూ ఉంటుంది. ఆ రాష్ట్రం పురాచరిత్రకు స్పష్టమైన వర్తమాన ప్రతిబింబంలా అనిపిస్తుంది. అవినీతి ఆరోపణలపై ఆ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి జయలలిత రెండోసారి జైలుకు వెళ్ళి పదిహేనురోజులు ఉండిరావడమే చూడండి... ఆమె జైలుకు వెళ్లినప్పుడు అభిమానులు, అనుయాయుల నిరసనతో రాష్ట్రం అట్టుడికింది. ఆ నిరసనలో కోపమే కాక, దుఃఖం కూడా ఉంది. భవిష్యత్తు గురించి భయం కూడా ఉండచ్చు. తమ నాయకుడు/నాయకురాలు ఇలాంటి విషమపరిస్థితిలో చిక్కుకున్నప్పుడు అభిమానులు ఆత్మహత్యకు సైతం పాల్పడడం తమిళనాడులోనే ఎక్కువగా చూస్తుంటాం. ఈసారి కూడా ఆత్మహత్యలు జరిగినట్టు వార్తలు వచ్చాయి. ఎవరూ ఎలాంటి అఘాయిత్యాలకు పాల్పడవద్దని జయలలిత విజ్ఞప్తి కూడా చేశారు. సరే, రాజకీయనాయకులు చేసే అలాంటి విజ్ఞప్తిలో, ‘తనకు ఇంత అభిమానుల బలం ఉంది సుమా’ అని ఇతరులకు చేసే ఒక హెచ్చరికా ఇమిడి ఉంటుంది, అది వేరే విషయం. జయలలిత అశేష అభిమానుల దృష్టిలో కేవలం ముఖ్యమంత్రి కాదు, ఆమె ‘అమ్మ’. జనానికి నిత్యజీవనభారాన్ని ఎంతో కొంత తగ్గించే కొన్ని జనప్రియ(పాపులిస్ట్) పథకాలను ఆమె అమలు చేశారు. ఆవిధంగా ఆమెను ‘అమ్మ’ అని పిలుచుకోవడంలో అభిమాన, ఆత్మీయతలతోపాటు ఆరాధనాభావం కూడా కలగలసి ఉంటుంది. అంటే, అమ్మ అక్షరాలా ‘దేవత’ అయిపోతుంది. ఆమె సాక్షాత్తు అమ్మ, దేవత అనే భావన జనంలో ఎంత … [ఇంకా చదవండి ...]

అనువాద నవల/ హువాన్ రుల్ఫో-చందూ

Pedro_Páramo

పెద్రో పారమొ-7

పొద్దుటి ఎండకి నా జ్ఞాపకాలు వెలిసిపోతూ ఉన్నాయి. అప్పుడప్పుడూ మాటల శబ్దాలు విన్నాను. తేడా గమనించాను. ఎందుకంటే అప్పటిదాకా నేను విన్న మాటలన్నీ నిశ్శబ్దమైనవి. శబ్దమేదీ లేదుగానీ అర్థం తట్టేది. కలలో మాటలు విన్నట్లు నిశ్శబ్దంగా. “ఎవరయి ఉంటాడు ఇతను?” ఆమె అడుగుతూంది. “ఎవరికి తెలుసు!” అతను బదులిచ్చాడు. “ఎందుకొచ్చాడో ఇక్కడికి?” “ఎవరికి తెలుసు!” “వాళ్ల నాన్న గురించి ఏదో అన్నట్లు గుర్తు.” “నేనూ విన్నాను.” “దారి తప్పాడంటావా? ఒకసారి దారి తప్పామని కొందరు వచ్చారు గుర్తు ఉందా? లాస్ కంఫైనెస్ అనే ఊరి కోసం చూస్తున్నామంటే నీకు తెలియదని చెప్పావు” “అవును, గుర్తుందిలే. నన్ను పడుకోనియ్! ఇంకా తెల్లవారలేదు.” “తెల్లారుతూనే ఉంది. నిన్ను లేపాలనే నీతో మాట్లాడుతూంది. తెల్లారకముందే గుర్తు చేయమని అన్నావు, నేను గుర్తు చేస్తున్నాను. లే!” “నన్నెందుకు లేపుతున్నావు?” “నాకు తెలియదు. లేపమని నాకు రాత్రి చెప్పావు. ఎందుకో చెప్పలేదు.” “అదే కారణమయితే నన్ను పడుకోనియ్. రాత్రి అతను వచ్చినప్పుడు ఏమన్నాడో గుర్తుందిగా? తనను నిద్రపోనివ్వమని. అతని నోట్లోంచి వచ్చిందంతా ఆ ముక్కే.”   గొంతులు దూరంగా పోతున్నట్టున్నాయి. మాసిపోతూ. ఊపిరి తిరగనివ్వకుండా చేసినట్టు. ఎవరూ ఏమీ అనడం లేదు. అది కల. కానీ కాసేపయ్యాక అది మళ్ళీ మొదలయింది. “అతను కదులుతున్నాడు. లేవబోతున్నాడనుకుంటాను. మనల్ని ఇక్కడ చూస్తే ఏవో ప్రశ్నలన్నీ అడుగుతాడు.” “అతనేం అడుగుతాడు?” “అతనేదో మాట్లాడాలి గదా! కాదా?” “అతన్ని వదిలెయ్! బాగా అలసిపోయి ఉండాలి.” “నువ్వలా అనుకుంటున్నావా?” “ఇక చాలించు తల్లీ!” “చూడు, కదులుతున్నాడు. ఎట్లా ఎగిరెగిరి పడుతున్నాడో చూడు. లోపలేదో అతన్ని కుదిపేస్తున్నట్టు. నాకు కూడా అలా అయింది కనక నాకు తెలుసు.” “నీకేం అయింది?” “అది.” “నువ్వేమంటున్నావో నాకు తెలియడం లేదు.” “అతన్ని అట్లా చూసినప్పుడు నువ్వు మొదటిసారి నాకు అది చేసినప్పుడు నాకేమయిందో గుర్తుకు వచ్చింది. అంతకంటే ఏమీ చెప్పలేను . అది నన్నెంత బాధించిందీ, అది చేసినందుకు ఎంత చెడ్డగా అనిపించిందీ..” “అది అంటే?” “నువ్వు అట్లా చేయగానే నాకనిపించిందీ, నీకు నచ్చినా నచ్చకపోయినా నువ్వు ఎట్లా సరిగ్గా చేయనిదీ..” “మళ్ళీ మొదలుపెట్టావా? నువ్వు పడుకుని నన్ను పడుకోనివ్వు!” “నువ్వే అడిగావు గుర్తు చేయమని. నేను అదే చేస్తున్నాను. ఓరి దేవుడా, నువ్వు నాకేం చెప్పావో అదే చేస్తున్నాను. లే! … ఇంకా చదవండి

గుప్పెడు అక్షరాలు/ జయశ్రీనాయుడు

నీలాంటి నిజం

            నిజం నీలాంటిది వేళ్ళూనుకున్న మర్రిలా వూడల వూహలు వేలాడేస్తుంది కొన్ని ఇంద్రజాలాలు మొలకెత్తుతాయి పాలపుంతల ఆకాశమిస్తాయి అదే గొడుగని పరవశపు పచ్చిక కి నారు వేసే లోగా అరచేతిలో వేపవిత్తు ఫక్కుమంటుంది! చేదు మంచిదే.... కొంత బాల్యాన్ని అట్టిపెట్టుకో కొద్ది దూరమైనా నమ్మకానికి అమ్మవుతుంది లోపలి దారుల్లో తచ్చాడే కృష్ణబిలాన్ని పలకరించు దానికి తెలిసిందల్లా వటపత్రశాయిలా అరచేత్తో పాదాన్ని నోటపెట్టుకున్న ఆ'మాయ'కమే... మరపు మన్ను చల్లుకొచ్చే కాలం యే విశ్వరూపం కోసం సిద్ధమవుతోందో... బాలకృష్ణుడవ్వని మనసు భూగోళమంతటి నిజాన్ని పుక్కిటపట్టగలదు... చేదుకీ నిజానికీ చెదలు పట్టదన్నంత నిజం ఇది.. -జయశ్రీ నాయుడు … [ఇంకా చదవండి ...]

Analogue/ Raj Karamchedu

Ismail poet

Ismail “Door”

The Telugu poem rendered into English here is "Talupu" by Ismail, the pen name of Mohammed Ismail (1928), without a doubt one of the great poets from Andhra Pradesh, who gained his prominence with his humanistic and evocative poetry. From bits and pieces I read about Ismail, I gather that early on in his life Marxism and Sri Sri influenced him, but he grew away from them into a more nuanced poet with a clear affinity for nature and life and how they intertwine. Just to show you how bewitched I am with his poetry, see my translations of his two other poems--నూతిలో తాబేలు and పద్య సమాధి--here in … [ఇంకా చదవండి ...]

గాజు కెరటాల వెన్నెల/ మైథిలి అబ్బరాజు

story2

జాగ్రత్త లేనివాడు

ఒకానొకప్పుడు యెరెవాన్ అనే  నగరం లో  లో ఒక   వ్యాపారస్తుడు ఉండేవాడు.   అతనికి పెద్ద జబ్బు చేసింది. ఇక ఎంతో కాలం బతకనని తెలిసి కొడుకుని దగ్గరికి పిలిచి '' బాబూ ! మహారాజుల దగ్గర కూడా ఉండనంత ఐశ్వర్యాన్ని సంపాదించాను. అదంతా అనుభవిస్తూ నా వ్యాపారం కొనసాగించు. పొరబాటున కూడా టిఫ్లిస్ నగరానికి మాత్రం వెళ్ళకు '' అని హెచ్చరించాడు. తర్వాత భార్యని పిలిచి తన గది  తాళం చెవి ఇచ్చి '' మన అబ్బాయి అబ్దల్   ఒకవేళ డబ్బంతా పోగొట్టుకుని బీదవాడైతే నా రహస్యాలని అతనికి చెప్పు '' అని చనిపోయాడు. ఆ తర్వాత కొన్నాళ్ళకి  అబ్దల్ నలభై ఒంటెల మీద  సరుకులు వేసుకుని వర్తకం కోసం బయలుదేరి వెళ్ళాడు. ఆ రాత్రి ఒక చోట విడిది చేసి ఉండగా ఇద్దరు మనుషులు చిరిగిపోయిన బట్టలు కట్టుకుని అటువైపుగా వచ్చారు. వాళ్ళు గుండెలు బాదుకుని ఏడుస్తున్నారు. అబ్దల్ కి జాలేసి వాళ్ళని పిలిచి భోజనం పెట్టించి  కొత్త బట్టలు ఇచ్చి ఏమైందని అడిగాడు. '' అయ్యా ! అది చెప్పకూడదు '' అన్నారు వాళ్ళు. అబ్దల్ చెప్పమని బలవంతం చేశాడు. చివరికి వాళ్ళు ఇలా అన్నారు '' మాది కపన్ నగరం .మేమూ నీవంటి వర్తకులమే. మా దగ్గరా చాలా ధనం ఉండేది. కొన్ని రోజుల క్రితం మేము టిఫ్లిస్ నగరానికి వెళ్ళాం. ఆ రాజుగారి కూతురు జగదేక సుందరి అని విని ఆమెని చూడాలనుకున్నాం. ఒకసారి ఆమెని గాజు అద్దాలలోంచి చూడటానికి నలభై బంగారు నాణాలు ఇవ్వాలట. అలాగే ఇచ్చి ఒకసారి చూశాం. మళ్ళీ మళ్ళీ , ప్రతిరోజూ చూడాలనిపించేది. అలా రోజూ మా దగ్గర ఉన్న  సరుకంతా రాజుకే ఇచ్చేస్తూ రోజూ ఆమెని చూసేవాళ్ళం. ఒకసారి చూశాక తిరిగి చూడాలనుకోకుండా ఉండటం మానవమాత్రులెవరికీ అయే పని కాదు. ఆమె అందం అంతగా ఆకర్షిస్తుంది. ఎనభై ఒంటెల మీద తీసుకెళ్ళినదంతా ఖర్చయిపోయి, ఇదిగో, ఇలా అయిపోయాం. నువ్వు మంచివాడివిలా ఉన్నావు. మేము … [ఇంకా చదవండి ...]

వీక్లీ సీరియల్/ కోసూరి ఉమాభారతి

egire-pavurama-18

‘ఎగిరే పావురమా!’ – 17

  తాత కన్ను మూసి రెండు నెల్లవుతున్నా, బాధ నుండి తేరుకోలేక పోతున్నాను. పిన్ని, బాబాయి, రాములు బేషరుతుగా నన్ను ఆదరించారు. ఎవ్వరూ నా మీద కోపతాపాలు చూపించలేదు. చంద్రం పిన్ని, బాబాయి నా విషయాలన్నింటా సాయం చేస్తున్నారు. రోజుకోసారన్న కొట్టాంకి వచ్చి నా బాగోగులు చూస్తుంటుంది పిన్ని.   నాకు తోడుగా నాకోసం కొట్టాంలోనే ఉంటున్న రాములు కళ్ళల్లో, చేష్టల్లో నాకు కాస్త ఓదార్పు దొరికింది. నా పట్ల అదే మునపటి చనువుతో ప్రేమగా మసులుతుంది ఆమె. ** ‘పాలెం వచ్చిన కాడినుండి, నా మనస్తాపాల్లోనే సమయం గడిచింది.   ఏనాడూ రాములు మంచిచెడ్డలు కనుక్కోలేదు’ అనిపించింది. తాత ఆఖరి శ్వాసవరకు అన్ని విషయాల్లో - తాతకి తోడుగా ఉంది రాములే నని చెప్పింది పిన్ని. ఇప్పుడు గుళ్ళో కూడా ఎన్నో పనులు చక్కబెడుతూ, అజమాయిషీ చేసేది కూడా రాములేనట. నిద్రబోయే ముందు, కొట్టాం తలుపు వేసొస్తున్న రాముల్ని పిలిచి పక్కన కూచోమన్నాను. కృతజ్ఞతా భావంతో నా కళ్ళు చమర్చాయి. ఆమె రెండు చేతులు నా చేతుల్లోకి తీసుకున్నాను. ‘తాతకి నీవు దగ్గిరుండి సేవ చేసినందుకే కాదు, ఇప్పుడు నాకు తోడుగా ఉంటున్నందుకు నీకు ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాను’ అని సైగలతో తెలియజెప్పాను రాములుకి.   “పిచ్చిపిల్లా, నువ్వింకా చిన్నదానివే గాయత్రీ. పెద్ద మాటలు ఎందుకులేరా? అయినా అట్టాగంటే, మరి సత్యమన్న నాకు చేసిన మేలుకి నేనేమనాలి? ఎన్నో తడవలు నన్నాదుకున్నాడు. ఆ రుణమే నేను తీర్చుకుంటున్నా అనుకో,” అంది రాములు. ‘ఇంతకీ నీ జీవనం ఎలా సాగింది? కోవెల్లో మళ్ళీ కొలువు ఎప్పటినుండి చేస్తున్నావు?’ అడిగాను రాములుని.   ఒక్క క్షణం మౌనంగా ఉండిపోయింది రాములు. “ఏమనాలిరా గాయత్రీ, అంతా నా తల రాత. నా మామకి ఆరోగ్యం బాగోక నేను అప్పట్లో ఊరెళ్ళిన ఇషయం … [ఇంకా చదవండి ...]

‘పాఠక’చేరి/భాస్కర్.కె

unnamed

ఆదివాసీల ఉత్తేజిత ఊపిరి – కొమురం భీం

ఒక చారిత్రక జీవితం తాలుకూ అన్ని ఛాయలను స్పృశించుకుంటూ ఒక నవల రాయడం లోని కష్టాలు ఎన్నో. వాస్తవాన్ని, కల్పనలను, వక్రీకరణలను నింపుకున్న రాశులలోంచి నిజాలను రాబట్టుకోవడం అంత సులభమైన పనేం కాదు. 1910 తరువాత నిజాం నవాబులు అటవీ చట్టాల తీసుకురావడం, వాటి వల్ల గోండులు, కొలామ్ లు మొదలగు ఆదివాసులు జీవితాలలో వచ్చిన పెను మార్పులలో నుంచి ఉద్భవించినదే కొమురం భీం చరిత్ర. దీన్ని ఒక కొలిక్కి తెచ్చి  ఒక వాస్తవ ప్రజా పోరాట యోధుడిని మిగతా ప్రాంత ప్రజలకు పరిచయం చేయడం కోసం, నేల కోసం పరితపించే వాళ్లల్లో ఒక స్పూర్తిని నింపడం కోసం అల్లం రాజయ్య గారు, మరియు సాహు గారు, చరిత్రకారులు కాకపోయినప్పటికి  హేమన్ డార్ఫ్ నివేదికలు, ప్రభుత్వ రికార్డులు, గోండులతో కలసి మాట్లాడి తెలుసుకున్న విషయాలు, భీం దగ్గర ముఖ్య అనుచరుడిగా పని చేసిన కొమురం నూరు చెప్పిన విషయాల ఆధారంగా తమ తొలి చారిత్రక నవలను ప్రతిభావంతంగానే తీర్చిదిద్దారు అని చెప్పుకోవచ్చు. స్థానిక షావుకారులు, అధికారులు, దొరల వంచనకు గురైన కుటుంబాలకు చెందిన సాధారణమైన గోండు బాలుడు, ఎలా తిరుగుబాటు జెండా ఎగరవేసాడో, హత్యచేసి, పారిపోయి,దేశమంతా తిరిగి, ఎక్కడ చూసిన అదే … [ఇంకా చదవండి ..]

దృశ్యాదృశ్యం / కందుకూరి రమేష్ బాబు

DSC_0238

సిగ్గొచ్చి దాక్కుంది నా చిట్టి చిలకమ్మ !

సిగ్గు సిగ్గు ఎవరు నేర్పుతారోగానీ పిల్లలకు, దాచుకున్నముఖంతో వాళ్లు ఎన్నిమాట్లాడుతారో. దాచుకోవలసింది ముఖమే కాబోలనుకునే ఆ దాగుడు మూతల చిలిపి దృశ్యాలను ఎవరైనా ఇలా తీస్తూ పోతే ఎంత బాగుంటుంది? మనమూ పిల్లలం కామూ? గంభీరమైన మన జీవితావరణంలో పిల్లలు వదిలే వలువలు... మనం అయిష్టంగా ధరించిన వలువలన్నీ వాళ్లను చూస్తుంటే చిరునవ్వుతో సహా జారిపోవూ? వాళ్లు మన భద్రజీవితపు విలువలను ఈడ్చి పారేసే దయామయులు. ఇలా చూస్తామో లేదో చప్పున జాక్కుంటరు. తర్వాత మన్నలి వెతుక్కుంటరు. బహుశా చూడాలనే కాబోలు. ఇదొక అలాంటి కవ్వింతకు ముందరి దృశ్యం. దృశ్యాదృశ్యం. నిజంగానే చెప్పుకోవాలి. ఎవరికైనా భుజాన కెమెరా ధరించి బజార్లోకి అడుగుపెడితే ముందు పిల్లలే తగులుతారు. ఇరుకిరుకు వీధుల్లో ముందు వాళ్లే మనకి పెద్ద తోవ వదులుతారు. కానీ పట్టించుకుంటామా? వాళ్లను దాటేయకుండా ఇలాంటి చిత్రాలు చప్పున చేజిక్కించుకుంటూ వెళితేనే మన బాల్యానికి విలువ. లేదూ ఆ వీధిని దాటి కూడళ్లను దాటి ఆకాశహర్మాల నీడన మనం పెద్దమనుషులం అవుతాం. కానీ ఏం ఫాయిద? సిగ్గు సిగ్గు. పిల్లలు పెద్దగైనట్టే మనం పెద్దగై కోల్పోయేదే ఎక్కువ. అందుకే సిగ్గు సిగ్గు అనడం. అయినా మన ఖార్కానాల్లో, కార్యలయాల్లో మనల్నెవరూ చూడరనుకుంటాం. కానీ, మనమూ పిల్లలమే చాలా సార్లు. పిల్ల చేష్టలు చాలా ఉంటై మన కార్యాలయాల్లోనూ. అక్కడా ఒక కెమెరా తప్పక ఉంటుంది. సిసి కెమెరాలు ఉండనే ఉంటై. కానీ, వాటినీ ఎవరైనీ విప్పదీసి ఇలా పబ్లిష్ చేస్తే ఎంత బాగుంటుంది? దాచుకోమా మనమూ ఇలా? కానీ, బాగోదు. పెరిగాం కనుక వద్దు. కానీ, ఒకటి మాత్రం నిజం. పెద్దరికం ఎప్పుడూ పిల్లలంతటి అభిమాన దృశ్యం కాదు. సహజం కానే కాదు. ఎంత లేదన్నా బాల్యం నిజమైన చ్ఛాయ. ఇంతకన్నా లేదు, సిగ్గు సిగ్గు. -కందుకూరి రమేష్ బాబు … [ఇంకా ...]

ఈ వారం కబురు/ వెల్చేరుకి పురస్కారం

10409687_4754888485411_4191795819559649700_n

ప్రకటన/ కారామాస్టారు@90

Kalipatnam_Ramarao

కారామాస్టారు@90

ఒక కధ కధాశిల్పానికి నమూనాయై  చరిత్రలో మిగిలి పోతుంది. ఒక  కధ కధా సౌష్టవానికి వ్యాకరణం అందిస్తుంది. ఒక  కధ కధా సాహిత్యంలో మైలురాయిగా మిగిలిపోతుంది. ఒక  కధ చదువరుల  ప్రాపంచిక దృక్పధాన్ని మార్చివేస్తుంది. కొత్త రచయితలు ఒకానొక  కధ చదివి, ఆ కధా బలానికి గౌరవవందనం చేసి, పెన్ను మూసేసి, తను కొనసాగించదలచిన కధా ప్రక్రియకు తాత్కాలిక  విరామం ప్రకటించి ఉత్సాహం స్థానంలో శ్రద్ద పెట్టాలని అనుకొంటారు. “కధలు ఎలా ఉండాలి? ఎలా రాయాలి?” అనే చర్చ సర్వత్రా జరుగుతున్న ఈ  సందర్భంలో వర్ధమాన రచయితలు ఈ ప్రశ్నలకు జవాబులు … [ఇంకా చదవండి ...]

కార్టూ”నిజం”/ మృత్యుంజయ్

mruthyu30

తలరాతల ప్రూఫ్ రీడింగ్!