కొన్ని శేఫాలికలు/ వాడ్రేవు వీరలక్ష్మీ దేవి

చల్లని వేళా…చలించే జ్ఞాపకం!

అవును , రచయిత చెప్పినట్టు చల్లని వేళ తలుచుకోవలసిన జ్ఞాపకమే ఈ కథ.  ఇంకోలా చెప్పాలంటే ఈ కథ గుర్తొచ్చినప్పుడల్లా ఆ సమయం చల్లగానే కాక గుప్పున  పరిమళభరితమవుతుంది. ఎన్.ఆర్.చందూర్ గారి కథ  అది. ఆ కథ నేను కుడా లేత కొమ్మగా ఉన్నపుడే చదివాను.  చలించిపోయాను, చాలా...  మాటల్లో చెప్పలేను. తర్వాత కథ పోగొట్టుకున్నా, జవ్వాది అలుముకున్న జేబురుమాలు బీరువాలో మారుమూల ఉండిపోయినట్లు కథా పరిమళాలు ఈ నలభయి ఏళ్ళుగా నా వెంట వస్తూనే ఉన్నాయి.  మళ్ళీ ఇన్నాళ్ళకు కథ దొరికింది.  ఒక మహానుభావుడు అందించాడు.  కాని లేత కొమ్మ ఇప్పుడు బాగా ముదిరి ఆ లేతదనం మళ్ళీ రాదని కథ చదువుతుంటే అర్ధం అయింది.  ఇంకొక విషయం ఏమిటంటే ఇంతటి సున్నితత్వం ఇవాళ సమాజంలో కూడా లోపించిందని ,మనం మళ్ళీ అలా మారడానికి ఇలాంటి కథలు ఎంతో  అవసరం అనీ … [ఇంకా చదవండి ...]

కథా సారంగ/ మధు చిత్తర్వు

నక్షత్ర భరిణ

  అలా ఒలింపస్ పర్వతసానువుల్లో నువ్వు పచ్చని చెట్ల నీడలో కూర్చుని నీలాకాశం, నీలి తటాకం, ఎర్రని కొండచరియలకేసి చూస్తూ విరబోసిన జుట్టుతో కాటుక కళ్ళతో శరీరాన ధరించిన పల్చటి పట్టు వస్త్రాలతో శిల్పంలా కూర్చుని వుంటే నాకెలా వుంటుంది...? ... ఎప్పుడూ నిన్నే చూడాలనిపిస్తుంది! నీ మాటలే వింటూ నీ పాటలకే చెవులప్పగించి నీ కళ్ళ లోకి చూస్తూ... నీ మనసులోని ఉద్వేగ తరంగాలకి స్పందిస్తూ అలానే ఓ వంద సంవత్సరాలు గడిపేయాలనిపిస్తుంది. అసలు వంద సంవత్సరాలంటే వంద కెప్లర్ సంవత్సరాలు. పట్టు వస్త్రాలంటే ఈ కెప్లర్ గ్రహంలో పెరిగే పట్టు పురుగుల నుంచి తీసిన దారాలు, నీలి ఆకాశం అంటే కెప్లర్ గ్రహ ఆకాశం లోని వాతావరణం వల్ల వచ్చే రంగే. అలా ఫెళ్ళుఫెళ్ళున కాసే ఎండలో చెట్ల నీడలో కూర్చుంటాం. నువ్వు కవితావేశంలో పద్యాలు చెబుతావ్. నేను సెలయేళ్ళలో స్నానాలు చేసి ఎండలు వళ్ళు ఆరబెట్టుకుని దగ్గర్లో వున్న నీలి నీళ్ళ తటాకంలో … [ఇంకా చదవండి ...]

కథన రంగం

మరి కొన్ని ప్రాతినిధ్యాలు…!

  గాలికీ కులముంది - కధా క్రమంబెట్టి దనిన  -సాయి పద్మ ఈ కధ ఎందుకు రాసాను ? అంటే - రాయకుండా ఉండలేక రాసాను. నన్ను చిరాకు పెడుతూ, ఏడిపిస్తోంది కాబట్టి, వదుల్చుకోవటానికి రాసేను. ఇది నాకు చాలా దగ్గరైన వొక దళిత అమ్మాయి నిజ కధ. చాలా కాలం వరకూ ఆమె ఎస్సీ అని నాకు తెలియదు. మాట్లాడుతూ ఉండేది. వొక్కోసారి దుఃఖంగా, వొక్కోసారి సంతోషంగా.. పిల్లలు కావాలి అన్న కోరిక విపరీతంగా ఉండేది. పిల్లల కోసం ఎవరేం తాయత్తు, మహిమ, మంత్రం ఉంది అన్నా, వెళ్ళిపోతూ ఉండేది. చాలా సార్లు సున్నితంగా కపుల్ కౌన్సెలింగ్ ఇలా చెప్పినా , ఏమీ మాట్లాడేది కాదు. వాళ్ళాయన రాడేమో అనుకోని వూరికొనే దాన్ని. నాకు తెలిసిన ఐ వీ ఎఫ్ సెంటర్ల గురించి చెప్పాను, వోకదానికి వెళ్లి ఏదో ప్రాసెస్ స్టార్ట్ చేసింది కూడా. తర్వాత ఏమైందో తెలీదు. చాలా కాలం … [ఇంకా చదవండి ..]

బేషరమిత్వం/సైఫ్ అలీ సయ్యద్

బచ్పన్ లో ప్రతి కొమ్మ

1 సందుల్లో తిరగడం అంటే ఎంతిష్టమో .బేషరం  ల చూపులెప్పుడూ జాకెట్ మధ్య  సందుల్లోనే ఎప్పుడూ 5 <3 2 మనల్ని మనం ఇరికించుకోవడం ఎంత బాగుంటదో బేషరం రెండు ఇరుకు గోడల మధ్య  కొద్ది సేపు 5 <3 3 దాచాలని ప్రయత్నిస్తుంది బేషరం ఆకులవెనకాల పళ్ళని ప్రతి చెట్టు 5 <3 4 అమాయకంగా కనిపించే మొహాలు ఎన్నో ఈ దునియాలో బేషరం ప్రతి రాత్రి లంగాలతో మొహాలు తుడిచుకునేవి 5 <3 5 వర్షం అన్ని చూపించి పోతుంది బేషరం పెద్ద పెద్ద పళ్ళన్ని బయటకు కనిపించేలా చెట్లని తడిపి 5 <3 6 తనంతట  తాను వంగదు అని తెలిసివచ్చింది బేషరం బచ్పన్ లో ప్రతి కొమ్మని ఎగెరెగిరి వంచాల్సివచ్చేది 5 <3 7 నేను తనని దొంగచాటుగా చూస్తున్న అనుకున్నా బేషరం తనే నన్ను దొంగ చాటుగా చూస్తుంది మేఘాల్లోనుంచి 5<3 8 వక్షోజాలు కొన్ని అందంగా కనిపిస్తాయి బేషరం వాటిని కుడుతూ సూదులు … [ఇంకా చదవండి ...]

ఈవారం కబురు/ నస్రీన్ ఖాన్

ముస్లిం ఆకాంక్షల “చమన్” 

దేశానికి స్వాతంత్రం సంభవించి డెబ్భై వసంతాలు గడిచిపోయాయి. గడిచిపోయాయి అని చెప్పటం చాలా తేలిక. కానీ...మనం అనుభవిస్తున్న స్వేచ్ఛ అంత సులభం గా మనకు చిక్కలేదంటే రాబోయే తరాలకు నమ్మశక్యం కాకపోవచ్చు. అంతగా స్వేచ్ఛకు అలవాటు పడిపోయాం. కానీ ఈ ఫలాలు మనకు అందించడానికి ఎంతోమంది వారి ప్రాణాలను ఫణంగా పెట్టారు. అప్పట్లో వారికి ఒక్కటే లక్ష్యం. భారత్ ను దాస్య శృంఖాలలనుంచి విముక్తి పొందించాలనేదే ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ లక్ష్యం ముందు ఎంతటి సమస్య అయినా దిగదుడుపే. అందుకే హిందూ,ముసల్మానులు స్వాతంత్య్రోద్యమంలో తమ వంతు పాత్ర నిర్వర్తించారు. అమరులయ్యారు. గతం గడిచింది. భారత యవనికపై ఎన్నెన్ని మార్పులు సంభవించాయో. అన్ని … [ఇంకా చదవండి ...]

అనునాదం/ మస్తాన్ ఖాన్

చీకటిని మింగిన వెలుగు తార

హేమంత్ కుక్రేతి హిందీ ఆచార్యులుగా పనిచేస్తూనే తన కవితా సేద్యంలో ఐదు కవితా సంపుటాలు పండించారు. కవిత విమర్శ పై నాలుగు పుస్తకాలు ప్రచురింపబడ్డాయి. హిందీ సాహిత్య వాస్తవ చరిత్ర అనే పరిశోధనాత్మక గ్రంధాన్ని రచించారు. వీరి కవితలు భారతీయ భాషలతోపాటు విదేశీ భాషల్లోనూ  అనువదింపబడ్డాయి.ఆకాశవాణి,దూరదర్శన్లకు తమ రచనా సేవను అందిస్తున్నారు. సాహిత్య పత్రికలకు సంపాదకత్వ బాధ్యతలను నిర్వహిస్తున్నారు. యిన్ని రకాలుగా సాహిత్యానికి సేవచేస్తున్న వీరికి పురస్కారాలు వరించవా?! వీరి కవిత్వం మనుషుల్ని నమ్మి వారి చుట్టూ తిరిగే అందాలను వర్ణిస్తుంది, మోసాలను పసికడుతుంది. వీరి కవిత్వం చీకటిని మింగి వెలుగు తారలను కురిపిస్తుంది. … [ఇంకా చదవండి ..]

‘పాద’యాత్ర/ బీకే విశ్వనాథ్

ఎన్నెన్నో వర్ణాల పరికిణీ!

అవును, అచ్చతెలుగు అమ్మాయి వేసుకొనే  - పరికిణీయే! భరణి గారి కలంలో ఇన్ని కళలు ఉన్నాయా  ఇన్ని సొగసులు ఉన్నాయా అనిపించే మహత్తర విందు భోజనం ఈ కవితా సంకలనం. ఇవి నిజానికి భరణి అనుభవాల, అనుభూతుల నుండి రాలిన భావోద్వేగాలు. వీటిలో కవిత్వం మాత్రమే కాదు, కసి, కోపం, ద్వేషం, ప్రేమ, అసహనం, ఆప్యాయత, హాస్యం, భయం, వీరం అన్నీ కనిపిస్తాయి. మరో చిత్రం ఏమంటే ? తెలుగులో ఎన్ని వర్ణాలో అనిపించేలా  వీటిల్లో పదప్రయోగాలు, విరుపులతో పాటు అన్ని యాసలూ కనిపిస్తాయి.  వినిపిస్తాయి. మద్యతరగతి మనుషుల్లో కనిపించే చిత్రాలు, … ఇంకా చదవండి ...]

‘పాఠక’చేరి/ రాధ మండువ

మూడు కావ్యాల ముచ్చట!

మనకి తెలుగులో ఐదు పంచకావ్యాలు (మనుచరిత్ర, వసుచరిత్ర, రాఘవపాండవీయము, పాండురంగ మహాత్మ్యము, శృంగార నైషధము)  ఉన్నట్లే తమిళంలో కూడా ఐదు పంచకావ్యాలు ఉన్నాయి.  అవి శిలప్పదిగారం, మణిమేఖల, జీవక చింతామణి, వళయాపతి, కుండలకేశి. వీటిలో అత్యుత్తమ రచనలు, జంట కావ్యాలు అయిన శిలప్పదిగారం, మణిమేఖల కావ్యాలను  ఎమ్.ఎ తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాలు చదివీ,   నెట్ లోని సమాచారం సేకరించీ,  అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా నా కొలీగ్స్,  తమిళ ఫ్రెండ్స్ ని అడిగి తెలుసుకునీ గతంలో సారంగ పాఠకులకు సంక్షిప్తంగా పరిచయం చేశాను.  అదే విధంగా ఇప్పుడు మిగిలిన మూడు కావ్యాలను పరిచయం చేయడమే ఈ వ్యాసం ఉద్దేశం.  ఇవి నేను విన్న,  తెలుసుకున్న కథలు మాత్రమే గమనించగలరు.  తప్పులు ఉంటే మన్నించి మీకు ఇంకా ఈ కావ్య విశేషాలు తెలిసి ఉంటే ఇక్కడ పంచుకోవలసినదిగా కోరుకుంటున్నాను.   శిలప్పదిగారం లింక్   మణిమేఖల  లింక్   మిగిలిన మూడు … ఇంకా చదవండి

అద్దంలో నెలవంక/ బొల్లోజు బాబా

రెండు పదుల దక్కనీ ఘోష!

సిద్దార్థ 1994 లో “దీపశిల” తో తెలుగు సాహితీలోకానికి వచ్చి “దీపశిల సిద్దార్థ” గా పేరు తెచ్చుకొన్నారు. ఇప్పుడు తన ఇరవై సంవత్సరాల కవిత్వాన్ని ఒకచోటకు చేర్చి ‘బొమ్మలబాయి’ పేరుతో సంపుటిని తెచ్చారు. సిద్దార్ధ కవిత్వంలో - గొప్పజీవన కాంక్ష, ఆదిమ సౌందర్యం, వలస దుఃఖం, గ్రామ్యజీవనం వివిధ కోణాలలో దర్శనమిస్తుంది. ఇప్పుడు వస్తున్న కవిత్వ తీరులకు పూర్తి భిన్నంగా ఉంటూ చదువరులకు సరికొత్త పఠనానుభవాన్ని కలిగిస్తుంది. ప్రముఖ మళయాలి కవి సచ్చిదానందన్ “కవిత్వానికి సమాంతర భాష కావాలి” అంటారు. అంటే – కవిత్వంలో వాడే పదాలు తమ మామూలు అర్థాల్ని వదిలి వేరే విశిష్టార్థాల్ని ధ్వనించాలని, వాక్యాలు ఒట్టి వాచ్యంగా ఉండకుండా భిన్న పొరలలో ఒక అనుభవాన్ని దర్శింపచేయాలని ఆయన ఉద్దేశం. అలాంటి కవిత్వంలో పదాల అర్ధాలు క్రమక్రమంగా అదృశ్యమై మనోద్వేగం (Emotion) మాత్రమే మిగుల్తుంది. పదాలు అర్ధాల్ని వీడి ఉద్వేగాన్ని తొడుక్కొంటాయి. ఏ … [ఇంకా చదవండి ...]

మరోవైపు/ విజయ కుమార్

పంటని వాగ్దానం చేసే కవిత్వం ఏదీ?!

కవిత్వం గాలిలోంచి పుట్టలేదు. ఆకాశం నుండి రాల లేదు. ఏ దేవుడో వరమిస్తే మొలకెత్త లేదు. కవిత్వం ఎలా పుడ్తుంది అని ఒక కవిని నిద్ర తట్టి లేపితే ఏకాంతాన్ని ఆస్వాదిస్తున్నప్పుడు కలిగే ఆలోచనల వల్ల పుడ్తుంది అంటాడు. ఒకడు విశ్వంతో మమేకమైతే ( అదెలా ఉంటుందో కొంచెం  సంశయాత్మకత   ఉన్నా సరే ) కవిత్వం పుడ్తుంది అంటాడు. ఒకడు ప్రకృతి లో పవళిస్తూ ఉంటే కలిగే ఆలోచనల్లో కవిత్వం పుడ్తుంది అంటాడు. మరొకడు కడుపు కాలితే పుడ్తుంది అంటాడు. ఈ కవిత్వం అన్నది ఎటువంటి బ్రహ్మ పదార్థం ? ఎలా పుడుతుంది ? ఈ  తర్కాన్ని జాగర్తగా అర్థం చేసుకుంటే మనం కవిత్వం గురించి వచ్చే చర్చలను చాలా మట్టుకు అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నంలో సఫలం అవ్వచ్చు. లేదా గాలి ఎటు వీస్తే అటు వీచి పోతాము. అసలు సమాజం ఎలా పరిణామం చెందిందో అందులో భాష ఎలా పుట్టిందో ఏ … [ఇంకా చదవండి ...]

దృశ్యాదృశ్యం/ దండమూడి సీతారాం

పూల బాస!

ఇది ప్రముఖ  చాయాచిత్రకారుడు దండమూడి  సీతారాం తీసిన  ఫోటో! కొన్ని  ఫోటోలు  గొప్ప  దృశ్యాన్ని  పొదివి పట్టుకున్న  చిత్ర కవితలు. ఇదీ అలాంటిదే! ఈ దృశ్యం  మీ  అక్షరాల్లో  ఎట్లా తర్జుమా  చేయగలరో  ప్రయత్నించండి. మీకు  నచ్చిన  పద్ధతిలో- కవిత  కావచ్చు, చిన్ని కథ  కావచ్చు, చిన్ని ఆలోచన కావచ్చు, చిన్ని  అనుభవమూ  కావచ్చు- ఇక్కడ  కామెంట్ గా  రాయండి.