అనువాద నవల/ హువాన్ రుల్ఫో-చందూ

pedro1-1

కొత్త అనువాద నవల ప్రారంభం: పేద్రో పారమొ-1

ద్రో పారమొ అనే పేరుగల మా నాన్న ఇక్కడ ఉన్నాడని చెప్పబట్టే ఈ కోమలాకి వచ్చాను. చెప్పింది మా అమ్మే. ఆమె చనిపోయాక వెళ్ళి ఆయన్ని కలుస్తానని మాట ఇచ్చాను. తప్పకుండా వెళతానంటూ అందుకు సూచనగా ఆమె చేతుల్ని గట్టిగా నొక్కాను కూడా. ఆమె చావుకు చేరువలో ఉంది; ఆమెకి ఏ మాట అయినా ఇచ్చి ఉండే వాణ్ణి. "ఆయన్ని కలవకుండా ఉండొద్దు" గట్టిగా చెప్పిందామె "ఆయన్ని కొంతమంది ఒకటంటారు. మరికొంతమంది మరొకటి. ఆయనకీ నిన్ను చూడాలని తప్పకుండా ఉంటుంది." అప్పుడు నేను చేయగలిగిందల్లా ఆమె చెప్పినట్టు చేస్తానని చెప్పడమే. అదే వాగ్దానాన్ని తరచుగా చేసీ చేసీ, బిగిసిన ఆమె గుప్పిటనుంచి నా చేతుల్ని విడిపించుకున్నాకా అదే మాట మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్తూ ఉండిపోయాను. అంతకుముందు ఆమె చెప్పింది: "ఆయన్ని ఏమీ అడక్కు. నీకేం రావాలో అంతవరకే. నీకివ్వాల్సి ఉండీ నీకు ఇవ్వనిది.. బదులు చెల్లించనీ నాయనా, ఇన్నేళ్ళూ మన పేరుగూడా తలవనందుకు." "అలాగే అమ్మా!" నా మాట నిలుపుకునే ఉద్దేశం లేదు నాకు. కానీ నేను గమనించేలోపే నా బుర్ర కలల్లో తేలడమూ, ఊహలకు రెక్కలు రావడమూ మొదలయింది. నా తల్లికి భర్త అయిన పేద్రో పారమొ అనే వ్యక్తి కేంద్రంగా పెరిగిన ఆశ చుట్టూ కొద్దికొద్దిగా ఒక ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకోసాగాను. అందుకే కోమలాకి రావలసి వచ్చింది. గస్టు గాలులు వేడిగా సపొనారియా పూల కుళ్ళు కంపుతో విషపూరితమై వీచే వేసవి కాలపు రోజులు. దారంతా ఎగుడు దిగుడు. ఎగుడా దిగుడా అన్నది నువ్వు వస్తున్నావా పోతున్నావా అన్న దాని బట్టి ఉంటుంది. వెళ్ళేప్పుడు ఎగుడు, వచ్చేప్పుడు దిగుడు. "ఆ దిగువన కనిపించే ఊరును ఏమంటారన్నావూ?" "కోమలా అయ్యా!" "కచ్చితంగా తెలుసా నీకది కోమలాయేనని?" "బాగా తెలుసయ్యా!" "అంత దీనంగా ఉంది, ఏమయింది దానికి?" "రోజులట్లాగున్నాయయ్యా!" మా అమ్మ జ్ఞాపకాలకు చెందిన ఊరిని చూడబోతున్నానని తెలుసు నాకు. నిట్టూర్పులతో నిండిన జ్ఞాపకాలు. ఆమె జీవితమంతా కోమలా గురించీ, అక్కడికి తిరిగి వెళ్ళటం గురించీ తలపోస్తూ నిట్టూరుస్తూ గడిపింది. అయితే ఆమె వెళ్లలేకపోయింది. ఇప్పుడు ఆమె స్థానంలో నేను వచ్చాను. నేను ఆమె కళ్లతో, ఆమె చూసినట్లుగా చూస్తున్నాను. చూడడానికి తన కళ్లను ఆమె నాకిచ్చింది. లాస్ కొలిమోట్స్ గేటు దాటగానే మొక్కజొన్న పసుపు అంచుతో అందమైన ఆకుపచ్చని మైదానం కనిపిస్తుంది. అక్కడినుంచి కోమలా కనిపిస్తుంది, నేలను తెల్లబరుస్తూ, రాత్రి దాన్ని వెలిగిస్తూ. ఆమె గొంతు రహస్యం చెపుతున్నట్టుగా, తనలో తను … ఇంకా చదవండి

స్మరణ/ నారాయణస్వామి

_77686021_160577751

అప్పుడే వెళ్ళిపోవాలా శ్రీనివాస్?

విజయవాడలో కర్నాటక సంగీత కచేరీ అంటే గాంధీనగరం హనుమంతరాయ గ్రంధాలయంలో జరుగుతుండేవి సర్వ సాధారణంగా. ఆ నెల కచేరీ టిక్కెట్లు ఇవ్వడానికి వచ్చిన సభ గుమాస్తా చాలా గొప్పగా చెప్పాడు అమ్మతో, "ఈ సారి కచేరీ తుమ్మలపల్లి వారి కళాక్షేత్రంలో నండీ. ఫోగ్రాము మా గొప్పగా ఉంటది అన్నారు మా అయ్యగారు." వరండాలో కూర్చుని ఏదో ఇంగ్లీషు డిటెక్టివు నవల చాలా శ్రద్ధగా చదువుకుంటున్న నా చెవిలో ఈ మాటలు పడి కొంత కుతూహలం కలిగించాయన్నది నిజం. కళాక్షేత్రంలో కచేరీ అంటే మాటలు కాదు. అప్పటికి నాకు తెలిసి అలాంటి కచేరీ జరిగింది సుబ్బలక్ష్మి వచ్చి పాడినప్పుడూ, మళ్ళీ బాలమురళీకి విజయవాడ పౌరసన్మానం జరిగినప్పుడూనూ. కచేరిలో చెవుల తుప్పొదిలిపోయింది. అసలు అంతకు మునుపు ఎప్పుడూ విని ఎరుగని ధ్వని. విచిత్రంగా ఉన్నది. అటుపైన, ఆ రాగాలాపనల నొక్కులేవిటి, ఆ స్వరప్రస్తారాల మెరుపులేమిటి .. ఇంతా చేసి అంత పెద్ద స్టేజీ మీద ఒక నలుసంత పిల్లగాడు. అటూ ఇటూ పక్క వాద్య విద్వాంసులు సూర్య చంద్రుల్లాగా ఉన్నా ఆకాశంలో కదలని స్థానం నాదేసుమా అని ధీమాగా మెరుస్తున్న ధృవ నక్షత్రం లాగా ఆ చిన్న పిల్లాడు, చేతిలో .. ఒక ఆటవస్తువు లాంటి వాయిద్యం .. దాని పేరు మేండొలిన్-ట! కేవలం కొత్త వాయిద్యం కొత్త రకం నాదం అన్న వైవిధ్యం ఒక్కటే కాదు .. ఆ విద్వత్తు, విద్వత్తుని వెలువరించిన తీరు .. విభ్రాంతి కలిగించాయి అనడం అతిశయోక్తి కాదు. అసలే ఆ రోజుల్లో నాకు ఎవరూ ఒక పట్టాన నచ్చే వాళ్ళు కాదు. కానీ కరిగి ముద్దైపోయాను. కచేరీ పూర్తయ్యాక, చివరి బస్సు పట్టుకోవాలి అని ఎప్పుడూ ఆరాట పడే అమ్మ, ఆ మాటే ఎత్తకుండా స్టేజివేపుకి దారి తీసి, ఆ పిల్లాడి బుగ్గలు పుణికి పర్సులోంచి ఓ పది రూపాయల కాయితం ఆ అబ్బాయి చేతిలో పెట్టి వచ్చింది. ఎవరో శ్రీనివాసుట .. తెలుగు పిల్లాడేట .. మహా ఐతే … [ఇంకా చదవండి ...]

ప్రత్యేకం/ ఎలనాగ

srinivas-01

మాండొలిన్ ఇప్పుడు వొంటరి మూగ పిల్ల!

         మాండొలిన్ తీగల మాయాజాలానికి తెర పడింది. కణకణంలో కర్పూర పరిమళాల తుఫానుల్ని రేపే కమనీయ వాద్యమొకటి పైలోకాలకు పయనమైంది. ఏ తంత్రులనుండి వెలువడే రాగాలను వింటే వసంత సౌఖ్యాలు మన చెవులనూ మనసునూ కమ్ముకుంటాయో, ఏ చేతివేళ్లు తీగలమీద విద్యుల్లతల్లా నర్తిస్తుంటే స్వరఝంఝలు ఉవ్వెత్తున ఎగసి నాట్యమాడుతాయో, ఏ నాదవైభవం నిండిన నదీతరంగాల మీద తెప్పలా తేలిపోతుంటే జీవనసార్థక్య భావన హృదయపు లోతుల్లోకి ఇంకిపోతుందో, ఆ తీగల చేతుల తరంగాల మెస్మరిజం మనకిక లేదు. పాలకొల్లులో ప్రభవించిన పసిడిరాగాల పాలవెల్లీ. నీ మరణవార్తకన్న పిడుగుపాటు ఎంత మృదువైనది! బ్రతుకుబాటలో మధ్యలోనే కూలిన సంగీత శిఖరమా. నీ మాండొలిన్ స్వరాల విందుకు దూరమైన అసంఖ్యాక రసికుల దురదృష్టాన్ని ఏమని వర్ణించడం. నీ పాదాలకు ప్రణమిల్లితే తప్ప నివాళి అన్న పదానికి నిజంగా అర్థం వుందా. సరస్వతీ పుత్రుడా, శయనించు హాయిగా స్వర్గసీమలోని శాంతిపవనాల నడుమ. *         *         * మాండొలిన్ శ్రీనివాస్ ప్రతిభకు నోరెళ్లబెట్టని సంగీత రసికులుండరంటే అది అతిశయోక్తి కాదు. అసలు మాండొలిన్ అనేది ఒక పాశ్చాత్యసంగీత వాద్యం. దానిమీద పాశ్చాత్య సంగీతాన్ని పలికించడమంటే ఏమో అనుకోవచ్చు. కాని శుద్ధ కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని నిసర్గసౌందర్యంతో - అదీ అత్యంత పిన్న వయసులో - ధారాళంగా జాలువారించటం ఊహకందని ప్రతిభాపాటవాలను సూచించే విషయం. పూర్వం ఈమని శంకర శాస్త్రి గారు కమ్ సెప్టెంబర్ సినిమాలోని ఇంగ్లిష్ పాటలను వీణ మీద పలికించటం గురించి సంగీత రసికులు ఉత్సాహంగా మాట్లాడుకునేవారు. మాండొలిన్ శ్రీనివాస్ సంగీతాన్ని ఎన్ని రాత్రులు, ఎన్ని పగళ్లు మళ్లీమళ్లీ వింటూ నాదసాగరంలో ఓలలాడానో లెక్క లేదు. నళిన కాంతి రాగంలో ఆయన వాయించిన ‘మనవి యాలకించ’ అద్భుత కౌశలానికి నిదర్శనం. కలియుగ వరదన (బృందావన సారంగ రాగం) అనే మరో కృతి అత్యంత మనోహరమైనది. రేవతి రాగంలో ఒక జావళిని కూడా ఆయన గొప్పగా వాయించాడు (ఈ రాగానికి హిందుస్తానీ శైలిలో బైరాగీ భైరవ్ అని పేరు). మార్గళి సంగీతోత్సవంలోనో లేక త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవంలోనో ఒకసారి ఒకే వేదిక మీద శ్రీనివాస్, అతని అన్న అయిన రాజేశ్ ఇద్దరూ కలిసి యుగళవాద్య కచేరీ ఒకటి చేసారు. కచేరీ మధ్యలో తన తమ్ముడు శ్రీనివాస్ పలికించిన అద్భుత తంత్రీనాదానికి ముగ్ధుడైన రాజేశ్ వెంటనే అతనికి సల్యూట్ చేయడం రెండుమూడేళ్ల క్రితం యూ ట్యూబ్ లోని విడియో క్లిప్ లో వీక్షించాను. ఆ విడియో మాత్రమే … [ఇంకా చదవండి ...]

కొత్త పుస్తకం/ కె.శివారెడ్డి

Layout 1

బాలసుధాకర్ మౌళి: ఉత్తరాంధ్ర నుంచి ఒక కొత్త కవిత్వ కెరటం!

I write in grief. Do the Rivers overflow No, Only my cheeks are moist. I write in anger. Do the volcanoes explode No, Only My eyes grow red. I write in love. Birds roost on my shoulders. Trees bend with flowers and fruits. Warring Men hug each other Language reveals its bottom Like a crystal stream & Scream, from the Cross. '' - K.Satchidanandan నేటి కాలానికి ఒక్కడు దొరికాడు ; అమితమయిన జ్ఞాన దాహంతోతపించిపోయేవాడు ; మహా కవిత్వ ప్రేమికుడు ; కవిత్వాన్ని జీవనవిధానంచేసుకునే సూచనలు పుష్కలంగా ఉన్నవాడు ; ఏదో వ్యాసం చదివేటప్పుడు తారసపడిన 'పుస్తకం పేరును' బట్టి ; ఆ పుస్తకం ఎక్కడ దొరుకుతుందో, సంపాయించిచదివిందాకా నిద్రపోనివాడు ; తిలక్ అన్నట్టు కలల పట్టుకుచ్చులు ధరించితిరిగేవాడు - ఒక కవిత్వ తమకంతో, మోహంతో, తనివితీరని తనంతో నిత్యాన్వేషణలో ఉన్నవాడు - తేనె నిండుగా ఉండి, జవజవలాడుతున్న తేనెతుట్టెలాంటివాడు -'వీడు కవిగదా, కనలిపోయే వాడి కళ్ళు చూడండి - సమస్త జ్ఞానాన్నిపుడిసిలిబట్టాలనే ఆరాటం కనబడుతుంది. నడుస్తున్న కవితలా కనపడేవాడు - వాడు బాలసుధాకర్ మౌళి అనే ఉత్తరాంధ్ర నెల్లిమర్ల కవి. దుర్భిణి వేసి గాలిస్తూ వుంటా ; అరచేతిలో అంజన రాసుకునివెదుకుతూ వుంటా - ఒక స్వాప్నికుణ్ణి ; ఒక గొప్ప సృజనశీలిని ; గతవర్తమానభవిష్యత్తుల మధ్య వారధి నిర్మించే వాణ్ణి కనుగొంటానికి - వాడి కలల కన్నుల్లోకి తొంగిచూడటానికి - నేటి కాలానికి ఒక పోరాటశీలి ; పోరాటచైతన్యాన్నే కవిత్వంఅంతర్వాహిని చేసుకున్నవాడు - ఒక ప్రాంతపు భౌగోళిక, నైసర్గికప్రాణవీచికల్ని అందుకునేవాడు - కవిత్వం తర్వాతే వేరే ఏదయినా అనిఅనుకునేవాడు - బాలసుధాకర్ మౌళి అనే అతను సమస్త ఉత్తరాంధ్రాపోరాటశీలాన్ని, చైతన్యాన్ని తన రక్తంలో నింపుకుని కదలటానికి సిద్ధపడినవాడు ; కవిత్వం వినా 'ఏమీ లేనట్టుండేవాడు' ; కవిత్వాన్ని ఆవాహనచేసుకుని 'శివాలూగిపోయేవాడు' - గణాచారిలా శరీరం మొత్తాన్ని కవితలాసంచలింపచేయదల్చుకున్నవాడు - వస్తువు అన్వేషణతో పాటు - రూప అన్వేషణచేసేవాడు - కవిత్వ శర సంధానం చేయటానికి సిద్ధపడ్డవాడు - నిర్దిష్ట సమస్యలఆవశ్యకతని, ప్రాంతాల వేదనల్ని గమనంలో ఉంచుకుని మూలాల్ని మరవకుండాసమస్తాన్ని కౌగిలించుకుంటానికి సిద్ధపడినవాడు - బహుశ రాబోయే కాలంలో ఉత్తరాంధ్ర ఒక పోరాటప్రాంతంగా మారబోతోంది.ఇక గొప్ప సృజన ఉత్తరాంధ్ర నుంచే జరగబోతుందనిపిస్తుంది. ఇక … [ఇంకా చదవండి ...]

కథా సారంగ/ స్వాతీ శ్రీపాద

chinnakatha

విశ్వ రూపం

మిట్ట మధ్యాన్నం ! అమెరికన్ సమ్మర్ లు కూడా వేడిగా మారిపోతున్నాయి. రెండున్నర గంటలు కారులో కూచుని, అందులో ఒక అరగంట కోడి కునుకు తీసి జీ పీఎస్ సూచనల ప్రకారం ఆ ఇంటిముందు దిగేసరికి ఒక్కసారి వేడి గాలి మొహానికి కొట్టింది. అప్పటికే అగుపించిన మేరకు బాక్ యార్డ్ లో ఒక టెంట్, ఒక గుంపు టీనేజి అమ్మాయిలూ , అబ్బాయిలు అటూ ఇటూ తిరుగుతూ కొందరు , చిన్న గుడ్డ సంచులు ఒక రంధ్రం ఉన్న చెక్క పైకి పదిఅడుగుల దూరం నుండి విసురుతూ కొందరు కళ్ళబడ్డారు. కారు దిగుతూనే మూడేళ్ళ మా చిన్నవాడు వాడి దారి వాడు వెతుక్కున్నాడు , త్రో చేస్తున్న ఆ లేట్ టీన్స్ అబ్బాయిలతో చేరిపోయాడు. కాళ్ళు సవరదీసేసుకు ముందుకు అడుగులేసేసరికి అప్పటికే ముందుకు వెళ్ళిపోయారు మిగతా వారు. నెమ్మదిగా వారి వెనకే వెళ్లి టెంట్ లోకి వెళ్ళే సరికి కళ్ళకు చీకట్లు వచ్చేసాయి. షార్ట్ వేసుకుని అబ్బాయిలో ,యుక్తవయస్కులో అంచనా వేసుకోలేని వాళ్ళు ఒకరిద్దరు వెనకాల డోర్ నుండి ట్రేలు తీసుకు వచ్చి టెంట్ లో అమరుస్తున్నారు. అల్యూమినియం ట్రే నిండా నిండు ఎర్రని ఎరుపుతో సవాల్ చేస్తూ పుచ్చకాయ ముక్కలు. చల్లటి ముక్కలు ఒకటి రెండు తిన్నాక ప్రాణం లేచి వచ్చినట్టనిపి౦చి౦ది. ఆ టెంట్ లో ఓ పక్కన గ్రాడ్యుయేషన్ అయిన అమ్మాయి ఆల్బమ్స్ మెడల్స్, అచీవ్ మె౦ట్స్ సర్టిఫికెట్స్ మొదలైన స్కూల్ రికార్డ్స్ అమర్చి ఉన్నాయి. మరో పక్క పిల్లలకు స్నాక్స్ , అప్పుడే తెచ్చిపెట్టిన పుచ్చకాయ ముక్కలతోపాటు , కింద మంచు ముక్కలు వేసి పైన కిచెన్ రాప్ వేసిన ఫ్రూట్ సాలడ్. అప్పటికే పిల్లలంతా అక్కడికి చేరిపోయారు. స్ట్రా బెర్రీలు కరుగుతున చాక్లెట్లో ముంచి టూత్పిక్స్ తో పట్టుకుని తింటూ, స్పాంజ్ బాబ్స్ చాక్లేట్లో రోల్చేసి రెండు చిప్స్ మధ్య పెట్టి తింటూ ... అప్పటికే గ్రూప్స్ గ్రూప్స్ గా కనిపిస్తున్నారు చిన్నాపెద్దా. అమెరికన్లు ఒకవైపు మరోవైపున చీరల మెరుపులతో,కొత్తగా కొనుక్కున్న నగలు ప్రదర్శి౦చుకోవాలన్న తపనతో మధ్య మధ్య వాటిని సవరించు కు౦టూ మాట్లాడుతున్న భారతనారీ రత్నాలు ... ఇవీ స్థూలంగా . మరింత పరిశీలనగా చూస్తే పక్కనే మరో పెద్ద టెంట్ –అందులో బల్లలు కుర్చీలు వేసి ఉన్నాయి. అప్పటికే ఒకరిద్దరు వెళ్లి అక్కడ కూచుని ఉన్నారు, పిల్లలవైపు దృష్టి సారిస్తే , ఎవరో వారిని విభజి౦చినట్టుగా అయిదేళ్ళ లోపు అమ్మాయిలూ ఒకవైపున లాన్లో ఆడుతున్నారు. మరో వంక అయిదారేళ్ళ నుండి పదిపదకొండేళ్ళ పిల్లలు అటూ ఇటూ తిరుగుతూ తింటూ పరుగులు … [ఇంకా చదవండి ...]

Myspace/కూర్మనాధ్

bookworm

చదువుకీ, మనకీ మధ్య ఎందుకూ అంత దూరం?!

నా అమెరికా ప్రయాణాలు – 3   అమెరికాని వ్యతిరేకించడానికి నాకు లక్ష కారణాలున్నాయి. అసహ్యించుకోడానికి కూడా ఎన్నో కారణాలున్నాయి. కానీ, ఆ కారణంతో అక్కడి ప్రజల్లోని ప్రజానుకూలత గురించి, చదువుపట్ల వాళ్ళ ప్రేమగురించి చెప్పకుండా వుండలేను. పబ్లిక్ లైబ్రరీలు, యూనివర్సిటీ లైబ్రరీలు ఇంకా పుస్తకాల షాపులు కళకళలాడుతుంటాయి చిన్న చిన్న కమ్యూనిటీలకు కూడా మంచి లైబ్రరీలు వుంటాయి. ఖరీదైన పుస్తకాలు కొనుక్కున్న వాళ్ళు చాలామంది ఆ పుస్తకాల్ని చదివేశాక దగ్గర్లోని లైబ్రరీకి ఉచితంగా ఇచ్చేస్తారు. వాళ్ళు ఒక డాలరుకో, రెండు డాలర్లకో అమ్మకానికి పెడతారు. మన దగ్గరైతే ఎవరైనా చదువుతూ కనిపిస్తే ఒక వింతగా చూడడం అలవాటైపోయింది మనకి. ఎవరైనా పుస్తకం వేస్తే వెయ్యి కాపీలువెయ్యడం అందులో సగం పంచగా, మిగతావి పుస్తకాల షాపులో మూలుగుతుండడం చూస్తుంటాం. కానీ అక్కడ ఇంకా చదువుతున్నారు. కిండిళ్లూ, నూక్ ఇంకా ఇతర రీడర్లలో కూడా చదువుతున్నారు. విమానాల్లో, పార్కుల్లో, మెట్రో రైళ్లలో ఈ పుస్తకాలు చదివేవారు కనిపిస్తుంటారు మనకి పుస్తకాలతో, ఈ-రీడర్లతో. పుస్తకాల షాపులు కూడా కళకళ లాడుతుంటాయి జనాల్తో. మనకి వున్న పుస్తకాల షాపులే తక్కువ. అవి నానాటికీ కురచ అయిపోతూవుంటాయి. జ్ఞానం డిజిటల్ రూపాన్ని తీసుకుంటున్నక్రమాన్ని తొందరగా అర్ధం చేసుకోబట్టే, ఈ-రీడర్లు, వికిపీడియా లను సృష్టించుకున్నారు. జ్ఞానం ప్రాజాస్వామీకరించిబడితే, జాక్ లండన్, అప్టాన్ సింక్లయిర్ లు ఫిక్షన్లో కలలుకన్న ప్రజా పోరాటాలు ఏదో ఒకనాటికి రూపుదిద్దుకోపోవు. రెండేళ్లక్రితం నాటి ‘ఆక్కుపై’ ఉద్యమాలు ఎంతోకొంత ఆశని కలిగించకపోవు. అమెరికా ప్రజల జ్ఞాన తృష్ణ గురించి నాకు మొట్ట మొదట తెలిసింది టెక్సాస్ యూనివర్సిటీ లైబ్రరీ చూశాక. అఫ్సర్, కల్పనలతో వెళ్ళినపుడు చూశాను కదా, నాకైతే అంతపెద్ద లైబ్రరీ నాకిదివరకు కనబడలేదు. మన తెలుగు పుస్తకాలు కూడా వున్నాయి అక్కడ. నాకిష్టమైన ఇటాలో కాల్వినో గురించయితే పూర్తిగా ఓ రాక్ నిండా వున్నాయి పుస్తకాలు. నేను అనుకున్నాఅప్పటిదాకా, ఆయన రాసినవి అన్నీ చదివేశాను కదా అని. కానీ, చూశాక కానీ తెలీలేదు ఆయన గురించి ఎంత విమర్శా సాహిత్యం వచ్చిందో. ఇక డికెన్స్, జాక్ లండన్ లాటి పేరున్న రచయితల పుస్తకాల గురించి చెప్పనక్కర్లేదు. క్లాసులు కూడా ఎక్కడపడితే అక్కడ పెట్టుకుంటారు. నాలుగురైదుగురు విద్యార్ధులు, ప్రొఫెసర్ ఏ చెట్టుకిందనో లేకపోతే కేంటీన్లో నో ఆ పూట క్లాసు … [ఇంకా చదవండి ...]

వంగూరి జీవిత కాలమ్/ చిట్టెన్ రాజు

అక్కా, వదినా, కన్నా

చిన్నప్పటి బంధువులూ, ఇంట్లో కొన్ని విశేషాలూ

  చిన్నప్పుడు అంటే నేను ఐదో ఏట ఒకటో క్లాసుతో మొదలు పెట్టి, ఎప్పుడూ పరీక్షలు తప్పకుండా “రాముడు బుద్ధిమంతుడు” లాగా పదహారో ఏట ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. పూర్తి అయ్యే దాకా జరిగిన పది, పదకొండేళ్ళు అన్న మాట. ఒక విధంగా ఈ దశాబ్దం నా వ్యక్తిగత జీవితంలో ఏవిధమైన బాదర బందీ లేకుండా “తెలుగు సినిమా స్వర్ణయుగం తొలి దశాబ్దం” లాంటిది అని చెప్పుకో వచ్చును. అప్పటి కింకా టీవీలు, కంప్యూటర్లు, ఇంటర్ నెట్ లు, జేబులో కూడా టెలిఫోన్లు లేక అందరి ప్రాణాలూ హాయిగా ఉండేవి. అందరూ మంచి ప్రమాణాలతో ఉన్న సినిమాలు, రేడియో కార్యక్రమాలు, దసరా నవరాత్రులలాంటి పండగలలో వీధి నాటకాలు, హరి కథలు, బుర్ర కథలు, నెహ్రూ లాంటి దేశ నాయకులు, ఎప్పుడూ నెగ్గే హాకీ టీమూ, ఎప్పుడూ చిత్తుగా ఓడిపోయే ఇండియా క్రికెట్ టీమూ, అతి తక్కువ మోతాదులో లంచాలు, ఉద్యోగం అంటే కేవలం సిఫార్స్ తోటే వచ్చే ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, బొంబాయి, మద్రాసు లాంటి పెద్ద నగరాలలో తప్ప ఆ రోజుల్లోనే ఏర్పడ్డ ఆంధ్రా మొత్తం మీద కూడా ఎక్కడా లేని ప్రైవేటు ఉద్యోగాలు, అన్నింటికన్నా ఎక్కువగా నేను అనుభవించి ఆనందించిన బందు ప్రేమ, వారి రాక పోకలు ఇవన్నీ వెరసి నా చిన్నప్పటి జీవితాన్ని స్వర్గధామం చేశాయి. ఈ క్షణాన్న నన్ను మళ్ళీ ఎవరైనా ఆ రోజులకి తీసుకెళ్లగలిగితే ఎంత బావుండునో! మా చిన్నప్పుడు జరిగిన కొన్ని కుటుంబ విశేషాలు నాకు లీలగా గుర్తు ఉన్నా, ఐదారేళ్ళ క్రితం మా పెద్దన్నయ్య “ఒరేయ్, ఇందులో నేను కొన్ని కొన్ని నోట్ చేసుకున్న పాయింట్లు సరదాగా చదువుకో...అంతా మన చిన్నప్పటి సంగతులేలే..రహస్యాలు లేవు.” అని నాకు తన “సంక్షిప్త డైరీ” ని కాపీ తీయించి ఇచ్చాడు. అందుకే ఈ కుటుంబ విషయాలు,తారీకులతో సహా వ్రాయగలుగుతున్నాను. నాకు కూడా చాలా లీలగా గుర్తున్నది నా పదేళ్ళప్పుడు ...ఫిబ్రవరి 2, 1955 నాడు వంద ఎద్దు బళ్ళు కట్టించి దొంతమ్మూరు, వెల్దుర్తి, సింహాద్రిపురం, తిమ్మాపురం, రాయవరం, ప్రత్తిపాడు, కిర్లంపూడి, చిన జగ్గం పేట లో స్వంతంత్ర్య పార్టీ తరఫున మా పెద్దన్నయ్య, హనుమంత రావు బావ కేన్వాసు చేస్తూ తెల్లగా గట్ట నుంచి రాత్రి దాకా జరిగిన ఊరేగింపు. ఆ రాత్రి ఊరేగింపు అయ్యాక దొంతమ్మూరు మేడ ముందు పందిరి వేయించి శశిరేఖా పరిణయం బుర్ర కథ చెప్పించాడు మా పెద్దన్నయ్య. నాకు ఆశ్చర్యం ఏమిటంటే ఈ ఒకే ఒక్క ఉదంతం తప్ప , రాజకీయాలలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనడం మా ఇంటా, వంటా లేదు. మా నాన్న గారుచిన్నపుడు గాంధీ గారి విదేశీ … [ఇంకా చదవండి ...]

ఇతర/ కే.శ్రీదేవి

వల్లంపాటి

మిడిమిడి రాతల వల్లే విమర్శ దీపం కొడిగట్టింది!

        విమర్శకుడు అహంకారైతే విమర్శ ప్రేలాపనగా మారిపోయే ప్రమాదముంది. విమర్శకుడు వాచలుడైతే రచయితను చంపేసే అవకాశముంది. విమర్శకుడు కుతార్కికుడైతే రచయిత ఆలోచనను దుర్వ్యాఖ్యానం చేస్తాడు. విమర్సకుడు అపండితుదైతే (అజ్ఞానైతే) ఆవ్యాఖ్యానం అపరిపక్వంగా నిలిచిపోతుంది. విమర్శ వ్యాఖ్యానానికి రచనలోని అంతర్గత సాక్ష్యాలను ఉపయోగించుకోవాలి. మనం ఎత్తిచూపకపోతే దొరకక పోయేవి అనిపించె వాస్తవాలను పాఠకునికి అందించదం మత్రమే వ్యాఖ్యానం అంటారు టి.ఎస్. ఇలియట్. ఇది చాలా విలువైన అభిప్రాయం. దీనిని బట్టి విమర్శకుడు చెప్పేదంతా వ్యాఖ్యానం కిందకు రాదని తెలుస్తుంది. రచయితను ఆకాశానికెత్తే ప్రశంసలన్నీ వ్యాఖ్యానాలు కాదనిపిస్తుంది. రచనలోని అంతస్సారాన్ని గంభీరంగా వెలిబుచ్చే ప్రామాణికమైన అభిప్రాయం మాత్రమే విమర్శ అవుతుంది. విమర్శకుడు రచయితను గురించి రచనను గురించి నేనెంత గొప్పవిషయం చెబుతున్నానో అన్నట్లుండకూడదు. రచయిత ఎంత గొప్ప రచన చేశాడో చూడండి  అని అంటున్నట్లుగా వుండాలి. సాహిత్య విమర్శలో మాటల దుబారు వల్ల ప్రయోజనం లేదు. పైపెచ్చు గాంభీర్యం కూడా చెడిపోయే అవకాశముంది. “విమర్శకునికి ఉండవలసిన మొట్టమొదటి అర్హత ఉత్తమ పాఠకుడిగా ఉండటం. విమర్శకుడు ఉత్తమ పాఠకుడే కాకుండా ఉత్తమ విద్వాంసుడిగా కూడా ఉండక తప్పదు” ( వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య- ”విమర్శా శిల్పం”) “రచయితకూ చదువు, నిరంతర చదువు – అవసరమే. కానీ విమర్శకునికి అవసరమైనంత చదువు రచయితకు అవసరం లేదు.” - ( వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య- ”విమర్శా శిల్పం”) “విమర్శకుడికి తాను ఏ సాహిత్యాన్ని గురించి విమర్శ రాయాలనుకుంటున్నాడో ఆ సాహిత్యాన్ని ప్రభావితం చేసిన చెయ్యగల అవకాశం ఉన్న సామాజిక మనస్తత్వ శాస్త్ర సిద్ధాంతాల పరిజ్ఞానం ఉండాలి.” (వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య- ”విమర్శా శిల్పం”) “రచయిత కన్నా విమర్శకుడు రెండాకులెక్కువ చదివి ఉండాలంటారు.”- (కొడవటిగంటి కుటుంబరావు - సాహిత్య వ్యాసాలు) అందుకే సాహిత్య విమర్శకుడు జ్ఞాన సంపన్నుడు కావాలి. సాహిత్య విమర్శ జ్ఞాన ప్రధాన ప్రక్రియ. సాహిత్యంలో రచయితలు నిక్షేపించిన జ్ఞానాన్ని సమాజానికి విడదీసి, విశ్లేషించి అందించేది సాహిత్య విమర్శ. సాహిత్యంలోని జ్ఞానాన్ని అవగాహన చేసుకోవటానికి విమర్శకుడు ఆ జ్ఞానానికి సంబంధించిన సర్వాంశాలు తెలుసుకోవాలి. సాహిత్య విమర్శ ఒక ఆహ్లాదకరమైన ఆట, మరోవైపు కఠిన పరీక్ష. సాహిత్య విమర్శకుడు జ్ఞాన సంప్పనుడు అయితే విమర్శను ఆటగా … [ఇంకా చదవండి ..]

ప్రకటన/ వంగూరి చిట్టెన్ రాజు

10614218_300362290152515_8326601315087796337_n

ఉత్తర అమెరికా తొలి తెలుగు కథ 50వ వార్షికోత్సవాలు & 9వ అమెరికా తెలుగు సాహితీ సదస్సు

అక్టోబర్ 25-26, 2014 (శనివారం, ఆదివారం) ఉదయం 8 నుండి సాయంత్రం 5 వరకూ హ్యూస్టన్, టెక్సస్ ఆత్మీయ ఆహ్వానం మీ అందరి ప్రోత్సాహంతో, 1998లో ప్రారంభం అయినప్పటినుంచి ఇప్పటిదాకా దిగ్విజయంగా జరుగుతున్న ద్వైవార్షిక అఖిల అమెరికా తెలుగు సాహితీ సదస్సుల సత్సాంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తూ, అంతకంటే ఆసక్తికరంగా 9వ అమెరికా తెలుగు సాహితీ సదస్సు హ్యూస్టన్ మహానగరంలో రాబోయే అక్టోబర్ 25-26, 2014 (శనివారం, ఆదివారం) తారీకులలో జరగబోతోంది. ఉత్తర అమెరికా ఖండం నుండి మొట్టమొదటి తెలుగు కథ 1964 లో అప్పటి ఆంధ్ర సచిత్ర వార పత్రికలో ప్రచురించబడి యాభై సంవత్సరాలు గడిచిన సందర్భంగా, ఉత్తర అమెరికాలో తెలుగు సాహిత్య ప్రారంభానికి అదే తొలి అడుగుగా గుర్తిస్తూ ఆ కథ అర్ధ శతాబ్ది ఉత్సవాలు ప్రధాన అంశంగా ఈ “తొమ్మిదవ అమెరికా తెలుగు సాహితీ సదస్సు” నిర్వహించబడుతోంది. ఈ సందర్భంగా ఆహ్వానిత అతిథులుగా కెనడా నుంచి వస్తున్న ఉత్తర అమెరికా తొలి కథకులైన స్వర్గీయ శ్రీ మల్లికార్జున రావు గారి కుటుంబం, ఉత్తర అమెరికా తొలి కవి & పత్రికా సంస్థాపకులు స్వర్గీయ పెమ్మరాజు వేణుగోపాల రావు గారి కుటుంబం (అట్లాంటా), అమెరికా లో తొలి కథకులైన చెరుకూరి రమాదేవి (డిట్రాయిట్), వేమూరి వెంకటేశ్వర రావు (ప్లెజంటన్, కాలిఫోర్నియా) లకీ, ఉత్తర అమెరికా తెలుగు సాహిత్యానికి పునాదులు వేసిన తదితర ప్రముఖులకి వారికి ఈ మహా సభలో ఆత్మీయ సత్కారం జరుగుతుంది. గత యాభై సంవత్సరాలగా అమెరికాలో వెల్లివిరుస్తున్న తెలుగు సాహిత్యం 50వ వార్షికోత్సవ సందర్భంగా అమెరికా తెలుగు కథకి, కవితల ఆవిర్భావాలనీ నెమరువేసుకుని మరింత ఉజ్జ్వల భవిష్యత్తు కోసం పునాదులు బలిష్టం చేసుకునే ఆలోచనలు మనతో పంచుకునే సుప్రసిద్ధ అమెరికా సాహితీవేత్తలు ప్రత్యేక ఆహ్వానితులుగా ఈ మహా సభలకు విచ్చేయనున్నారు. ఇటువంటి … [ఇంకా చదవండి ..]

కథనరంగం/ రాధ మండువ

KODAVATIGANTI-KUTUMBARAO

కుహనా సంస్కరణపై కొడవటిగంటి బాణం!

కొడవటిగంటి కుటుంబ రావు గారు (కొ.కు.) విడాకుల చట్టం (అప్పటికింకా దాని రూపం గురించి చర్చలు జరుగుతున్నట్లున్నాయి) గురించిన చర్చతో కథని మొదలుపెట్టారు. అసలు పాయింటు 'భర్తలు భార్యల్ని హింసించడం' అన్నట్టు, దాన్ని కొకు వ్యంగ్యంగా సమర్థిస్తున్నట్టూ కనిపించినా (ఏ మాత్రం శృతి కుదరని హస్తిమశకాంతరమున్న జంటల విషయంలో కనీసం) - ఆయన చెప్పదల్చుకున్నది 'సమస్య యొక్క అసలు మూలాల దగ్గరకి వెళ్ళకుండా పైపైన పాయింట్లతో చెలరేగిపోయే సంఘసంస్కరణాభిలాషుల వల్ల కలిగే ప్రయోజనం సున్నా అనే. ఈ కథ లోని 'శివానందం' పాత్ర సంస్కరణ పేరు చెప్పి పోజు కొట్టే అనేక మందికి ప్రతినిధి. ఆనాటి నవీన విద్యావిధానంలో ఏదో అరకొరగా ఇంగ్లీషు నాగరికతా ముక్కల్ని మైండ్ లో పోగు చేసుకుని వాటన్నిటి నుంచే జీవిత సమస్యలకి పరిష్కారం దొరుకుతాయనుకునే అమాయకత్వం/మూర్ఖత్వం కలబోసిన మనిషి శివానందం. ఇలాంటి వాళ్ళని మోసగాళ్ళు, స్వార్థపరులు అనడం సబబు కాదు. తమకే పరిష్కారాలు తెలుసునన్న దృక్పధం ఇలాంటి నవీన బుద్ధిశాలులలో చాలా ఎక్కువగా కనపడటం ఈనాడూ మనం గమనించవచ్చు. ప్రేమ లేని శాపపు పెళ్ళిళ్ళలో వచ్చే సమస్యలన్నింటికీ (మానసిక శారీరక హింసలు, నస, అక్రమ సంబంధాలు వగైరా) అసలు పరిష్కారం వాటిని అర్థం చేసుకుని పరిష్కరించగల వివేకాన్ని తెచ్చుకోవడంలోనే ఉంటుందని వాచ్యంగా చెప్పకపోయినా సూచ్యంగా చెప్పినట్లున్నారు కొకు. సంఘోద్ధరణకి బయల్దేరే లోతులు లేని సంస్కర్తల వైఫల్యాన్ని వ్యంగ్యంగా ఎత్తి చూపించడం లోనే ఈ సూచన ఉందనిపిస్తోంది. లాలిత్యం - ప్రేమ మాట దేవుడెరుగు - చూడగానే కంపరం పుట్టించే రూపాలూ, అవిద్య, మూర్ఖత్వం వల్ల ముఖంలో ముద్ర పడిపోయిన కోపమూ, అసూయా, కుళ్ళుమోత్తనమూ - ఇటువంటి 'విపరీత' దాంపత్యాన్ని సంస్కర్తల అమాయకత్వాన్ని ఫోకస్ చేసేందుకే కథలో పెట్టాడేమో … [ఇంకా చదవండి ...]

గాజు కెరటాల వెన్నెల/ మైథిలి అబ్బరాజు

The-Two-Princesses-glass-mask-topeng-kaca-22689515-493-519

అక్కా చెల్లెళ్ళు

ఒకప్పుడు స్కాట్లండ్ లో ఒక రాజు కి వెల్వెట్ చీక్ అని ఒక ముద్దులొలికే కూతురు ఉండేది. చిన్నప్పుడే ఆమె తల్లి చనిపోయింది. తండ్రి కి తనంటే చాలా ప్రేమ. తనకీ ఏమైనా అయితే రాకుమారికి ఎవరూ దిక్కు ఉండరని భయపడి రాజు కొన్నాళ్ళకి ఒక మధ్యవయసు వితంతువుని పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆమె కూడా ఒక రాజ కుటుంబానికి చెందినదే. ఆమెకీ కాథరీన్ అని ఒక కూతురు ఉంది.ఇద్దరు అమ్మాయిలూ ఒకరికి ఒకరు తోడుగా ఉంటారని రాజు ఆశపడ్డాడు. అలాగే వాళ్ళిద్దరూ ఒకరి పట్ల ఒకరు చాలా ప్రేమగా ఉండేవాళ్ళు. అయితే కొత్త రాణి బుద్ధి మాత్రం మంచిది కాదు. వెల్వెట్ చీక్ ఎదిగే కొద్దీ ఎంతో అందంగా తయరయింది. తన కూతురుకన్న ఆమె అందంగా ఉందనీ ఆమెకి గొప్ప సంబంధం వస్తుందనీ రాణి అసూయపడింది. ఆ అందాన్ని ఎలాగయినా పాడు చేయాలనుకుంది. ఒక రోజు చీకటి పడేవేళ దుప్పటి ముసుగు వేసుకుని కోళ్ళని పెంచే ముసలావిడ దగ్గరికి వెళ్ళింది. ఆమె కి మంత్రాలూ మాయలూ వచ్చని రాణి వంటి కొందరికే తెలుసు. అంతా విని మంత్రగత్తె '' పొద్దున్నే ఏమీ తినకుండా రాకుమారిని నా దగ్గరికి పంపించు . పని జరుగుతుంది '' అని మంత్రగత్తె చెప్పింది. మర్నాడు పొద్దునే వెల్వెట్ చీక్ ని పిలిచి ఫలానా ఆవిడ దగ్గర్నుంచి కోడిగుడ్లు తీసుకురమ్మని అడిగింది. '' ఏమీ తినకుండా ఉదయపు గాలిలో తిరిగితే ఆడపిల్లల బుగ్గలు ఎఱ్ఱగా అవుతాయి , కాబట్టి అలాగే వెళ్ళు '' అనిసలహా ఇచ్చింది. కానీ ఎందుకు అలా చెప్పిందా అని అనుమానం వచ్చీ ఆకలేసీ వెల్వెట్ చీక్ ఒక పెద్ద కేక్ ముక్క తిన్నాకే బయల్దేరింది. వెళ్ళి గుడ్లు కావాలని ముసలావిడని అడిగింది. '' అదిగో, ఆ కుండ మీద మూత తీస్తే ఉన్నాయమ్మా, తీసుకో '' అంది ఆమె. అలాగే కుండ మూత తీసి గుడ్లు పట్టుకువెళ్ళింది వెల్వెట్ చీక్. ఆమెకి ఏమీ కానందుకు మంత్రగత్తె ఆశ్చర్యపడింది , రాణి కి చాలా కోపం వచ్చింది. మరుసటి రోజు వంటిల్లు తాళం పెట్టించి ఏ ఆహారమూ వెల్వెట్ చీక్ కి అందకుండా చేసింది. ఖాళీ కడుపుతో వెళ్ళిన రాకుమారికి దారివెంట బఠాణీ లు కోస్తున్న పల్లెజనం కనిపించారు. ఆకలికి ఆగలేక గుప్పెడు గింజలు అడిగి తినేసింది. ఈ సారి కూడా మంత్రగత్తె మాయ పనిచేయలేదు. ఇలా కాదనుకుని మూడో రోజు రాణి తనే సవతి కూతురుని తీసుకువెళ్ళింది. ఏమీ తినే అవకాశమే రాకుమారికి దొరకలేదు. ఈ సారి కోడిగుడ్లు ఉన్న కుండ మూత తీసేసరికి వెల్వెట్ చీక్ చక్కటి ముఖం మాయమై గొర్రె తల వచ్చేసింది. రాణి అతి సంతోషంతో అంతఃపురానికి వెళ్ళిపోయింది. రాకుమారి కన్నీరు … [ఇంకా చదవండి ...]

‘పురా’ గమనం/ కల్లూరి భాస్కరం

Snakesacrifice

దేవతల కుక్క

  మళ్ళీ కథలోకి వెడదాం... ఉపయాజుడు సహాయకుడిగా ద్రుపద దంపతుల చేత యాజుడు పుత్రకామేష్టి చేయించాడని చెప్పుకున్నాం. అప్పుడు మంత్ర, ఆహుతులతో తృప్తుడైన అగ్ని వల్ల ఒక పుత్రుడు పుట్టాడు. అతని దేహం అగ్నిజ్వాలలా ఉంది. ఒక చేతిలో కత్తి,                                 ఇంకో చేతిలో విల్లు ధరించాడు. నెత్తి మీద కిరీటం ఉంది. రథాన్ని అధిరోహించి ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత యజ్ఞకుండం లోంచి ఒక అమ్మాయి పుట్టింది. ఆమె దేహం నల్ల కలువలా, కోమలంగా, ఎలాంటి వంక లేకుండా, కలువ గంధంతో ఉంది. ఆమె కళ్ళు కలువపత్రాలలా ఉన్నాయి. ఆమె దివ్యతేజస్సుతోనూ, ప్రసన్నంగానూ, సంతోషంగానూ ఉంది. కొడుకుకి ధృష్టద్యుమ్నుడనీ, కూతురికి కృష్ణ అనీ ఆకాశవాణే నామకరణం చేసింది. ఈ విధంగా కొడుకును, కూతురిని పొందినందుకు సంతోషించిన ద్రుపదుడు యాజునికి దక్షణలిచ్చి, బ్రాహ్మణులను పూజించాడు. ఆ తర్వాత ధృష్టద్యుమ్నునికి ధనుర్వేదం నేర్పించాడు. కృష్ణకు యుక్తవయసు రాగా వివాహప్రయత్నం ప్రారంభించాడు. ధృష్టద్యుమ్న, ద్రౌపదుల (ద్రుపదుడి కూతురు కనుక కృష్ణ ద్రౌపది అయింది) పుట్టుక గురించి ఆదిపర్వం, సప్తమాశ్వాసంలో నన్నయ కథనం ఇంత మేరకే ఉంది. కానీ సంస్కృత భారతంలో ఆసక్తికరమైన అదనపు సమాచారం ఉంది. అందులోకి వెళ్ళే ముందు నన్నయ కథనం విడిచిపెట్టిన కొన్ని సందేహాల జాగాలను చూద్దాం. *** మొదటిది, తన అన్న యాజునితో పుత్రకామేష్టి జరిపించుకోమని ద్రుపదునికి సలహా ఇవ్వడానికి ఉపయాజుడు ఏకంగా ఏడాది సమయం ఎందుకు తీసుకున్నట్టు? ఈ ఏడాదిలో ఏం జరిగి ఉంటుంది? ద్రుపదుని కోరికకు తగిన అబ్బాయిని, అమ్మాయిని వెతకడానికి అంత సమయం పట్టిందనుకోవాలా? వారిద్దరినీ ద్రుపదుడు దత్తు తీసుకున్నాడనీ, పుత్రకామేష్టి అన్నది దత్తత స్వీకార ప్రక్రియను సూచిస్తోందనుకుంటే ఆ ఏడాది వ్యవధి అర్థవంతంగానే కనిపిస్తుంది. ఇంతకన్నా ఎక్కువ అనుమానాన్నే కాక, ఆశ్చర్యాన్ని కూడా రేకెత్తిస్తున్నవి; ఉపయాజుడు తన అన్న గురించి అన్న మాటలు. నాకు సంపద మీద కోరిక లేకపోయినా మా అన్నకు ఉందని అతను చెబుతున్నాడు. పైగా, సంపద కోరుకునేవాడు అది మంచిదా, చెడ్డదా అన్నది పట్టించుకోడనీ, తన అన్న అలాంటివాడే ననీ- ఒక పండు ఉదాహరణద్వారా ఉపయాజుడు చెబుతున్నాడు. ఆపైన యాజుడు కుటుంబభారాన్ని మోస్తున్నాడని కథకుడే ఆ తర్వాత అంటున్నాడు. (కుటుంబ పోషణకోసం) తన అన్న ఎలాంటి అపవిత్రధనానికైనా ఆశపడతాడని ఉపయాజుడు అనడంలో ద్రుపదుని ధనం అలాంటిదే నన్న సూచన స్పష్టంగా … [ఇంకా చదవండి ...]

వీక్లీ సీరియల్/ కోసూరి ఉమాభారతి

egire-pavurama-11

ఎగిరే పావురమా! – 11

“విననంటే ఎలా గాయత్రి? నువ్వేమౌతావో అనే నా బెంగ. నీ డబ్బంతా పెట్టి పట్నంలో వైద్యం సేయిస్తే నడక, మాట వచ్చేస్తాయి. నీకు పదిహేనేళ్ళు కదా! సరయిన వయసు. నీకు మేమున్నాము. మా వెంట వచ్చేసేయి. అన్నీ సేస్తాము. నేనూ, గోవిందు కూడా అండగా నిలబడి నీ మీద ఈగ వాలనివ్వం. అన్నీ సూసుకుంటాం. ఇప్పుడు మేమే నీకు సాయం సేయగలం. నీ తాత నుండి నీ కొట్టాం, పొలం కూడా అడిగి ఇప్పించుకోవచ్చు. జీవనం ముగిసిపోతున్నవాడు నీ తాత. జీవనం ఇంకా మొదలెట్టని దానివి నువ్వు,” , “ఆలోసించుకో నీ ఇష్టం,” అనేసింది కమలమ్మ. నా చేయి వదిలేసి, ఎంగిలి చేతిని కంచంలోనే కడిగించి అక్కడినుండి వెళ్ళిపోయింది ఆమె. దుఖాన్ని అపుకునే ప్రయత్నంలో అక్కడినుంచి లేచి, ఎలాగో నా పక్క మీదకి చేరాను. ఏనాడు లేనిది, నన్ను కని కాలువగట్టున పారేసిన ఆ నా కన్నతల్లిని తలుచుకున్నాను. నా రోదన వినబడకుండా గొంతు బట్టతో చుట్టిన ఆమె నిర్దయ నిజమేనా అనుకున్నాను. అసలు నన్ను ఇలా దిక్కు మొక్కు లేకుండా చేయడానికి ఆమెకి అధికారం ఉందా? నా ఈ దుస్థితికి ఆ అమ్మ కాదా కారణం? అని తిట్టుకున్నాను... లేచి మంచినీళ్ళు తాగాను. మరో పక్కకి ఒత్తిగిల్లాను. కమలమ్మ గురకతో అసలు నిద్ర రావడం లేదు. ఆలోచన ఆమె మీదకి మళ్ళింది. మా జీవితాల్లోకి కమలమ్మ వచ్చి మూడేళ్ళవుతుంది. ఆమె ఎసుమంటి మనిషో అంతగా అర్ధం కాలేదు. నా మీద ప్రేమ చూపిస్తది. నా మంచి కోరుకుంటది. తాతకి అమె నచ్చదు. ఎందుకు? ఆలోచన తాత మీదకి మళ్ళింది. గుండెలు చల్లగా అయిపోయాయి. గుండెలు జారి నేలకొరిగినట్టుగా అనిపించింది. తల మొద్దుబారింది. నిజంగా నా జీవితం ఇలా అవ్వడానికి తాత కారణమా? నా అవిటితనం తాత వల్ల ఏర్పడిందా? మరి చంద్రమ్మతో నేను తనకి దొరికినప్పుడు కాళ్ళు, పాదాలు దెబ్బ తిన్నాయని, ఊపిరి కూడా అందకుండా గొంతుకి గుడ్డ చుట్టి ఉందని అన్నాడే? కన్నతల్లే నిర్దయగా అలా వదిలేసిందేమో అని బాధపడ్డాడే? అది అబద్దమా? కమలమ్మ మాటలు తలుస్తూ మితిమీరిన బాధతో, కోపంతో వణికిపోతున్న నా వొంటిని, అవిసిపోతున్న గుండెల్ని సముదాయించే ప్రయత్నంలో తెల్లారిపోయింది. ** నా బాధ, ఆందోళన పట్టనట్టుగా మామూలుగా తెల్లారింది. కమలమ్మ చెప్పిన విషయాలు గుండెల్ని మండిస్తున్నా ఎప్పటిలా నేను గుళ్ళో నా స్థానంలో కూచుని, నా పని చూసుకుంటున్నాను. పూలపని, వత్తులు, కుంకుమ పొట్లాల పని అయ్యేప్పటికి తొమ్మిదిన్నరయ్యింది. పదిగంటల సమయంలో, గుడి ఆవరణలోనే దూరంగా ఓ మూలకి పెద్ద బస్సు వచ్చి … [ఇంకా చదవండి ...]

దృశ్యాదృశ్యం / కందుకూరి రమేష్ బాబు

drushya drushyam 49...

వాలకం

చాలా మామూలు దృశ్యం. ధాన్యం బస్తాలపై పక్షులు. బజార్లలో... ముఖ్యంగా రోడ్లపై ధాన్యం బస్తాలు తీసుకెళుతున్నలారీలు, ట్రాలీలు... వీటిని చూసే ఉంటారు. వాటిపై వాలిన పక్షులను, ఆ గుంపులను చిర్నవ్వుతో చూసే ఉంటరు. ఎవరికైనా వాటిని చూస్తే నవ్వొస్తుంది. అవి ముక్కుతో పొడుస్తూ ఆ ధాన్యం గింజలను ఏరుకుని తింటూ ఉంటై. చప్పున లేస్తూ, ఒక బస్తా నుంచి ఇంకో బస్తా వద్దకు దుముకుతూ ఉంటై. చిన్నపిల్లల మాదిరి నానా సందడి చేస్తూ ఆ గింజలను ఆరగిస్తుంటై. దూరం నుంచి చూస్తున్నవాళ్లకు నవ్వాగదు. ఒక్కోసారి ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ వద్ద నిలుచున్నప్పుడు ఇటువంటి వాహనం, పైన పక్షుల గుంపు కానవస్తుంది. చూస్తూ ఉంట. కెమెరా కన్ను తెరిచి, ఫొటో తీసేంత టైం ఇవ్వవు. 'ప్చ్' అనుకుంట. నిజానికి ఆ పక్షులు, ఆ వాహనపు డ్రైవరూ ...ఎవరూ నన్ను పట్టించుకోరు గానీ అప్పుడు నన్ను చూడాలి. ఒక అపరిచిత దృశ్యం బంధించి సంతోషించే నేనూ... వేగంగా పరిగెత్తుతున్న ఆ లారీపై వాలిన పక్షీ వేరు కాదని తెలుస్తుంది. గింజల ఆశ - ఛాయాచిత్రణం వంటిదే అంటే నమ్మాలి. అందుకోసం దేనిమీద వాలతామో తెలియదు, నిజం! కానీ, గమనించే ఉంటారు. ఆ పక్షులు...వాటి కేరింతలు. వాటి పని వాటిదే. ఏమో! దొరికిన అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటున్నట్టు వాటికి తెలుసో లేదో. కానీ, అవి మహా బిజీగా ఉంటై. ఒకట్రెండు కాదు, ఆ వాహనాన్ని ఏకంగా ఒక పక్షుల గుంపే ఆక్రమించుకుంటుంది. ఇది కూడా ఒక రకంగా నా దృష్టిలో - సీరిస్ ఆఫ్ ఫొటోగ్రఫి. క్లిక్ క్లిక్ క్లిక్. పక్షుల రొద వంటి ఛాయాచిత్రణం. వస్తువుపై పడి నానా హింస చేయడం. తర్వాత తుర్రున ఎగిరిపోవడం. ఎవరికీ తెలియదుగానీ పక్షి వేరు, విహంగ వీక్షణం తెలిసిన ఛాయా చిత్రకారుడూ వేరు కాదు. ఆక్రమించుకుని, కాస్త సమయంలోనే అబగా అలా గింజల కోసం ఆరాట పడటమే. అదే సహజం. అట్లే ఇతడూనూ. సంతృప్తి ఉంటుందని అనుకోను. కానీ ఒక పక్షి ప్రయత్నం. ముక్కుతో కరుచుకుని, మంచి గింజ వెతుక్కుని అట్లా కాసేపు పొట్ట పోసుకున్నట్టు ఈ ఛాయా చిత్రకారుడూనూ అంతే. ఏదో ఒడిసి పట్టుకున్నట్టు శాంతిస్తడు. పక్షి అని కాదు, ప్రేమ పక్షే. ఫొటోగ్రఫీ అన్నది ముందూ వెనకాల ఊహించకుండా వాలిపోవడమే. అందుకే, పక్షులు వాలినప్పుడల్లా నాకు ఫొటోగ్రఫీ జరుగుతున్న దృశ్యం ఒకటి మనసును ఆనంద పారవశ్యం చేస్తుంది. ఒక విస్తరణ. an experiment తర్వాత? తిరిగి రావలసిందే? నిజమే. అప్పటికే కొన్ని … [ఇంకా ...]

ఈవారం కబురు/ రాజ్ కారంచేడు ఇంగ్లీష్ నవల

All_Things_Unforgive_Cover_for_ebook

బ్రూక్లిన్ బుక్ ఫెస్టివల్ లో రాజ్ నవల విడుదల

పదేళ్ళ నించీ రాజ్ కారంచేడు వొకే పనిలో రకరకాలుగా కూరుకుపోయి వున్నాడు. రోజు వారీ బతుకు కోసం అతని వుద్యోగమేదో అతను చేసుకుంటూనే, ప్రతి గురువారం సారంగ పత్రిక పనిలో తనదో చెయ్యి ఉంటూ వుండగానే – తనదైన ఇంకోటేదో లోకంలో తన వాక్యాల మధ్య తనే సంచరిస్తూ పరధ్యానమవుతూ ఆశ పడుతూ ఎక్కువసార్లు నిరాశ పడుతూ నిట్టూరుస్తూ యీ చీకటి గుహ చివర వెల్తురేదో వుంది వుందనుకుంటూ- ఇవాళ్టికి ఇదిగో ఇలా ఈ నవల్లో ఇలా తేలాడు రాజుకన్నా బలవంతుడైన ఈ రాజ్ అనే మొండివాడు. ఈ వారం ప్రతిష్టాత్మకమైన న్యూయార్క్ బ్రూక్లిన్ బుక్ ఫెస్టివల్ లో ఎంపికైన అయిదు ఇంగ్లీషు నవలల్లో రాజ్ నవల All Things Unforgiven కూడా వుండడం మన ‘సారంగ’ కుటుంబీకులందరికీ సంతోష సమయం. ఈ ఆదివారం అంటే 21 వ తేదీన న్యూయార్క్ బ్రూక్లిన్ బరో హాల్లో మెయిన్ స్టేజ్ మీద రాజ్ రాసిన ఈ నవలని పరిచయం చేయబోతున్నారు. ఈ నవల సారంగ బుక్స్ తొలి ఇంగ్లీషు సాహిత్య ప్రచురణ. అంటే, ఇదే సందర్భంలో సారంగ బుక్స్ మొదటిసారిగా అంతర్జాతీయ పుస్తకాల మార్కెట్లోకి అడుగుపెడుతోందన్న మాట. రాజ్ కారంచేడు ఇప్పటిదాకా కవిత్వ అనువాదకుడిగానే మనకు తెలుసు. రాజ్ అనువాదం చేసిన తెలుగు కవితల ఇంగ్లీషు అనువాదాలు … [ఇంకా చదవండి ...]

దీపశిఖ/ మణి వడ్లమాని

Paparaju Mastar1

ఏ గాలివానలకూ కొట్టుకుపోని స్నేహ బంధాలు అవి!

మా నాన్నగారు- పి.వి శర్మ- ఇంటర్ చదువుతుండగా పాలగుమ్మి పద్మరాజు గారు, వారికి గురువులు. మా పెద్ద నాన్నగారు పి. ఎల్.ఎన్.శర్మగారు (మహా విద్యావేత్త,అధ్యాపకుడుగ, ప్రిన్సిపాల్ గా కూడా విధులు నిర్వర్తించారు) పాలగుమ్మి పద్మరాజు గారు ఇరువురు కూడా భీమవరం కాలేజి లో సహద్యాయులు. పక్క పక్క ఇళ్ళలోనే వుండే వారు. మానాన్నగారు, మాఅత్తయ్య గారు(ప్రస్తుతం వాళ్ళు ఈ లోకం లోనే లేరు) మా అమ్మగారితో చెప్పిన విషయాలని,అమ్మ నాతో చెప్పగా, నాకు గుర్తుకు ఉన్నంత మటుకు వారి శత జయంతి సందర్భంగా చంద్రునికో నూలుపోగు లా వారి గురుంచి స్మరించు కోవాలని, అవి మన సారంగా మిత్రులతో పంచుకోవాలన్న ఉద్దేశ్యంతో రాసిన నాలుగు మాటలు. పద్మరాజు గారి వివాహం ఆయన 21వ ఏట సత్యానందం గారితో జరిగింది. అప్పుడు ఆవిడ వయస్సు 12,13సంవత్సరాలు మించి లేదట. మా అత్తయ్యగారితో,మా నాన్నమ్మ గారి తో వారి కుటుంబ సభ్యులు చాల స్నేహం గా ఉండేవారుట. వారు మద్రాసు వెళ్ళిపోయినా కూడా ఆ స్నేహబంధం కొనసాగిందిట. వారిని గురించిన ఒక అరుదైన జ్ఞాపకం ఈ సందర్భంగా చెప్పుకోవాలి. ఆ సంఘటన బహుశా 1950-52 మధ్య జరిగినట్లుగా చెప్పారు. అప్పుడు వచ్చిన అతి పెద్ద గాలివానలో వారు నివసిస్తున్న ఇంటి గోడ కూలి వారి శ్రీమతి గారికి దెబ్బతగలటం తో ఒక ఏడాది పాటు ఆవిడ కోలుకోలేకపోయారు. అప్పటి గాలివాన ఉదృతం చూసిన ఆయన తనలో కలిగిన భావాలకి అక్షరరూపం ఇచ్చిన కధే “గాలివాన” తెలుగు కథను ప్రపంచ సాహితీ చరిత్రలో సగౌరవంగా నిలబెట్టిన ఘనత పాలగుమ్మి పద్మరాజు గారిదే. ప్రపంచ కథల పోటీని న్యూయార్క్ హెరాల్డ్ ట్రిబ్యూన్ పత్రిక నిర్వహించింది. భారతదేశం తరఫున హిందుస్థాన్ టైమ్స్ వారు ఈ పోటీని నిర్వహించారు. ఆంధ్రదేశం తరఫున ఆంధ్రపత్రికవారు నిర్వహించారు. ఆయన బహుభాషాకోవిదుడు. ఆయన బహుసౌమ్యుడు అని కూడా చెప్పేవారు మా నాన్నగారు. మనుషుల్లో ఉండే వ్యతిరేక భావనలని ప్రతికూలంగా చూడటం అనేది అలవాటు చేసుకొమ్మని విద్యార్ధులకు చెప్పేవారట ఆయన. ఆయన రాసిన కథల్లోని పాత్రలలో చాలా వరకు మన చుట్టూ సజీవంగా ఉన్నవాళ్ళే. దీనివల్ల కొన్ని సార్లు ఆయనకు చిక్కులు కూడా ఎదురయ్యాయంటాయి. బతికిన కాలేజీ, నల్ల రేగడి, రామరాజ్యానికి రహదారి, రెండో అశోకుడి మూన్నాళ్ళ పాలన ఇవన్నీ మా నాన్నగారికి ఇచ్చారు. కానీ నా దగ్గర మిగిలినది రెండో అశోకుడి మూన్నాళ్ళ పాలన నవల మాత్రమే. అదీ శిధిలావస్థలో ఉంది. కాకపోతే వారిని చూసి మాట్లాడే అవకాశం మాకు 1978 లో వచ్చింది. … [ఇంకా చదవండి...]