వర్తమాన సామాజిక కదలికలను, సమస్త మానవోద్వేగాలను తనదైన అక్షరాల్లో ఒడిసిపట్టి కథగా, కవిత్వంగా మలచడం ఏ రచయితకూ అంత సులువైన పని కాదు. తన చుట్టూ జరుగుతున్న సంఘటనలకు కేవలం ప్రేక్షక పాత్రకే పరిమితం కాకుండా, ఒక ప్రత్యక్ష సాక్షిగా నిలుస్తూ, తక్షణ స్పందనతో సామాజిక బాధ్యతను నిబద్ధతతో భుజాలకెత్తుకున్న వర్తమాన కవయిత్రి, రచయిత్రి రాంభక్త పద్మావతి.
రచనల్లోనే కాక వ్యక్తిత్వంలోనూ అపారమైన ఆర్ద్రతను ఒలికించే సున్నిత మనస్కురాలైన ఆమె, రచనల లోతులను స్పృశించే ఉత్తమ సమీక్షకురాలు కూడా. 2017 లో మొదలైన ఆమె సాహితీ ప్రయాణంలో ఎందరో లబ్దప్రతిష్టులైన కవులు, కథకులు, నవలాకారులు, సాహిత్య విమర్శకుల రచనలను లోతుగా అధ్యయనం చేసి తనదైన ప్రత్యేక రచనా ముద్రను ఏర్పరచుకున్నారు.
కవిత్వ రంగంలో ‘కొత్త వేకువ’, ‘మెతుకు వెలుగులు’ అనే రెండు కవితా సంపుటాల ద్వారా సామాజిక చైతన్యాన్ని రగిలించిన ఆమె, కథా సాహిత్యంలో ‘కురిసి అలసిన ఆకాశం’, ‘రెండు చందమామలు’ అనే సంపుటాలతో పాఠకుల హృదయాలను గెలుచుకున్నారు. నిరంతరం విలువైన పుస్తక సమీక్షలు,కవితలు,కథలు అందిస్తూ తెలుగు సాహిత్య వికాసానికి తోడ్పడుతున్న ఆమె కలం నుంచి వెలువడిన ఒక విలక్షణమైన, సమకాలీన ఆలోచనాత్మక కవిత ‘శబ్ద నిశ్శబ్దం’ సారంగ పాఠకులకు ప్రత్యేకం
శబ్ద నిశ్శబ్దం
గదిలో ఆమె యూట్యూబ్ లోకి నడుస్తూ చైనీస్ రుచులమొగ్గలను ఆశగా దిగుమతి చేస్తూ…
అతడు హాల్లో ఓటీటీ సముద్రాన్ని ఈదుతూ లేటెస్ట్ స్ట్రీమింగ్స్ ను ఆత్రంగా చేదుతూ…
పెద్దవాళ్ళు మరొకచోట బుల్లితెరను ముద్దాడుతూ డైలీసీరియల్స్ నాడిని సీరియస్ గా కొలుస్తూ…
పిల్లలు వారి గదిలో గేమింగ్ బరిలోకి దిగుతూ రేసింగ్ లోని ఉత్సాహాన్ని తాగుతూ…
ఎవరి ప్రపంచాన్ని వారు నిర్మించుకుని తమదైన ఆనందాల వానలో తడుస్తూ వాళ్ళు
పూలు పూయని పెదవులతోటల నడుమ ఇల్లంతా ఒకటే శబ్ద నిశ్శబ్దంతో మోగుతూ.
– పద్మావతి రాంభక్త
పై కవిత సమకాలీన మధ్యతరగతి గృహాల్లో గూడుకట్టుకున్న డిజిటల్ పరాయీకరణను, మానవ సంబంధాలు లోలోపల బలహీనపడిపోతున్న తీరును అత్యంత ప్రతిభావంతంగా పట్టిచూపిన ఆధునిక వచన కవిత. శీర్షిక ‘శబ్ద నిశ్శబ్దం’లోనే ఒక స్పష్టమైన విలోమ శిల్పం, విరోధాభాస దాగి ఉంది. ఇంట్లో ప్రతి గదిలోనూ ఏదో ఒక గ్యాడ్జెట్ మోగుతూనే ఉంది. యూట్యూబ్ మాటలు, ఓటీటీ సంగీతం, సీరియళ్ల శబ్దాలు, గేమింగ్ సౌండ్ ఎఫెక్టులు హోరెత్తుతున్న చోట నిశ్శబ్దం ఎలా ఉంటుందన్నదే కవయిత్రి వేసిన ప్రధాన ప్రశ్న. అక్కడ ఉన్నది యంత్రాల రొద మాత్రమే, కానీ మనుషుల మధ్య ఉండాల్సిన సంభాషణల నిశ్శబ్దం. యంత్రాల ధ్వని పెరిగేకొద్దీ మనుషుల మాటలు ఆగిపోయాయనే వ్యంగ్యాన్ని, అందరూ ఒకే ఇంటిలో ఉన్నా ఎవరికి వారు ఒంటరిగా గడిపే సామూహిక ఒంటరితనాన్ని ఈ కవిత ప్రస్ఫుటం చేస్తుంది.
కవితా నిర్మాణం సినిమాలో ఒకదాని వెంట ఒకటి మారే దృశ్యాలలాగా సాగుతూ స్థల విభజనను కళ్లముందుంచుతుంది. ఆమె గదిలో, అతడు హాల్లో, పిల్లలు వారి గదిలో ఉన్నారని చెప్పిన కవయిత్రి, పెద్దవాళ్ళ విషయానికి వచ్చేసరికి “పెద్దవాళ్ళు మరొకచోట” అనడం ఒక లోతైన సామాజిక వాస్తవాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. ఆ ‘మరొకచోట’ అనే అస్పష్టమైన పదంలోనే నేటి గృహాల్లో వృద్ధులకు ప్రత్యేక స్థానం లేదా ప్రాధాన్యత లేక ఒక మూలకు నెట్టివేయబడిన విషాదం నిశ్శబ్దంగా తొంగిచూస్తుంది. అంతేకాదు, బహుళజాతి సంస్థల మార్కెటింగ్ సూత్రాలు, డిజిటల్ అల్గారిథమ్స్ వయస్సు, లింగం ఆధారంగా ఒక ఇంటిని నాలుగు మార్కెట్ ముక్కలుగా ఎలా విభజించాయో కూడా ఇది నిరూపిస్తుంది. స్త్రీకి వంటలు, పురుషుడికి ఓటీటీ థ్రిల్లర్లు, పిల్లలకు గేమింగ్, వృద్ధులకు సెంటిమెంట్ సీరియళ్లు ఎరవేసి, వారి మధ్య సహజ సంభాషణలు జరగకుండా టెక్నాలజీ ఒక కనిపించని గోడను నిర్మించింది.
ఈ కవితలో ప్రధానంగా కనిపించే మరొక విశేషం ఇంద్రియాల స్థానభ్రంశం. మనిషి సహజ అనుభవాలన్నీ ఇక్కడ స్క్రీన్లకు అనుగుణంగా కృత్రిమంగా మారిపోయాయి. నాలుకతో ఆస్వాదించాల్సిన రుచులను యూట్యూబ్ చూస్తూ కంటితో ‘దిగుమతి’ చేసుకోవడం, మైదానంలో పరుగెత్తి పొందాల్సిన శారీరక ఉత్సాహాన్ని పిల్లలు స్క్రీన్ల ముందు కదలకుండా ‘తాగడం’, మనుషులకు ఇవ్వాల్సిన ప్రేమపూర్వక స్పర్శను పెద్దవాళ్ళు నిర్జీవమైన ‘బుల్లితెరకు’ ముద్దుగా ఇవ్వడం ద్వారా సహజ మానవ అనుభవాలు కృత్రిమ మోహాలుగా మారిన తీరు స్పష్టమవుతుంది.
ముఖ్యంగా ఓటీటీ సముద్రంలో లేటెస్ట్ స్ట్రీమింగ్స్ ను “ఆత్రంగా చేదుతూ” అనే పదబంధంలో ‘చేదుతూ’ అనే పదం బావిలోంచి నీటిని నిరంతరం తోడుకోవడాన్నే కాక, ఎంత చూసినా చివరకు మిగిలేది మానసిక అలసట, విరక్తి మాత్రమేనన్న చేదు నిజాన్ని ద్వంద్వార్థంలో స్ఫురింపజేస్తుంది. వీటన్నింటికీ పరాకాష్టగా నిలిచే “పూలు పూయని పెదవుల తోటలు” అనే రూపకం మాటలు, నవ్వులు కనుమరుగైపోయిన నిర్జీవ మానవ ముఖాలకు అద్భుతమైన ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
ఈ కవితలో ప్రాణం లేని వస్తువులకు ప్రాణం పోసి (personification) చూపించడం ఒక విలక్షణమైన వ్యంగ్యాన్ని బయటపెడుతుంది. రక్తమాంసాలున్న మనుషులు మాట్లాడకుండా రాతిబొమ్మల్లా మారిపోతే, ప్రాణం లేని సాంకేతికతకు కవయిత్రి ప్రాణం పోశారు.
తోటి మనుషుల గుండెచప్పుడును పట్టించుకోని వారు, టీవీ స్క్రీన్పై వచ్చే కల్పిత పాత్రల ‘డైలీసీరియల్స్ నాడిని’ వైద్యుడిలా అత్యంత శ్రద్ధగా కొలవడం ఆధునిక మానవ సంబంధాల విషాదాన్ని ఎత్తిచూపుతుంది. అలాగే శూన్యంగా ఉండాల్సిన నిశ్శబ్దం ఒక వికృత రూపం దాల్చి ఇల్లంతా ‘మోగుతూ’ ఉండటం ద్వారా సాంకేతికత సజీవంగా విస్తరిస్తూ, మానవత్వాన్ని స్తంభింపజేస్తోందన్న అంతఃసూత్రం తేటతెల్లమవుతుంది.
ఈ కవితా శిల్పానికి అత్యంత కీలకమైన బలం ఇందులోని విలోమ వాక్య నిర్మాణం, వాక్యాన్ని మధ్యలోనే ఆపి ఉంచే శిల్పం. సంప్రదాయ వ్యాకరణ నియమాలను అనుసరించి వాక్యాన్ని “మోగుతోంది” అని పూర్తి క్రియతో ముగించకుండా, ఆద్యంతం చేస్తూ, చూస్తూ వంటి కొనసాగుతున్న పనులను తెలిపే క్రియలతో సాగిస్తూ చివరికి “మోగుతూ…” అనే అసంపూర్ణ క్రియతో వదిలేయడం ఒక గొప్ప కవితా ప్రయోగం. “మోగుతోంది” అంటే చర్య అక్కడితో ఆగిపోయి ఒక పూర్ణవిరామం పడిపోతుంది. కానీ “మోగుతూ…” అని డోలాయమాన స్థితిలో వదిలేయడం వల్ల ఆ నిశ్శబ్దపు హోరు ఎప్పటికీ ఆగదని, అది ఒక నిరంతర శాపంలా నేటి ఇళ్లలో క్షణం క్షణం కొనసాగుతూనే ఉందన్న భావన కలుగుతుంది. అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోయిన మానవ బంధాల స్థితికి ఈ అసంపూర్ణ వాక్య నిర్మాణమే ఒక సజీవ ప్రతిరూపంగా నిలిచి, కవితను చదవడం పూర్తయిన తర్వాత కూడా పాఠకుడి అంతరంగంలో ఆ నిశ్శబ్దం నిరంతరం ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంటుంది.
తెరల మాయలో పడి తోటి మనుషుల గుండెచప్పుడును వినడం మర్చిపోతున్న నేటి డిజిటల్ యుగంలో, ఈ కవిత మనల్ని మనం సరిచూసుకునేలా చేసే ఒక నిశితమైన హెచ్చరికగా నిలుస్తుంది. స్క్రీన్ల వెలుగులో కనుమరుగవుతున్న ఆత్మీయతల వెచ్చదనాన్ని తిరిగి కాపాడుకోవాలని, యాంత్రికంగా మారిన మన ఇళ్లను మళ్లీ సజీవమైన ప్రేమానురాగాల గూళ్లుగా మార్చుకోవాలని గుర్తుచేయడమే ఈ రచనకున్న అసలైన సమకాలీన ఆవశ్యకత.
*








Add comment