దమ్మున్న సినిమా ‘దండోరా’

‘‘రాత్రి తాగితే పొద్దటి వరకు దిగి పోవడానికి ఇది కల్లు మత్తు కాదు, క్యాస్ట్​ మత్తు’’అంటాడు ఈ సినిమాలో ప్రతినాయకుడు.

భారతదేశ సామాజిక వాస్తవికతను ప్రతిబింబించిన సినిమా దండోరా. ఇలాంటి సినిమాలు తెలుగులోనే కాదు, ఇతర భాషల్లోనూ అరుదే. మత విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టే కథాంశంతో, వేలకోట్లు సొమ్ము చేసుకునే సినిమాల ట్రెండ్​ నడుస్తున్నది. ఈ ట్రెండ్​ను కాదని సామాజిక బాధ్యతతో చక్కని సందేశాత్మక ఇతివృత్తాన్ని కళాత్మకంగా తెరకెక్కించాడు ఈ చిత్ర దర్శకుడు మురళీకాంత్​ దేవసోత్​. అదే దండోరా మూవీ. ఇలాంటి కథ విని, ప్రొడ్యూస్​ చేయడానికి ముందుకు వచ్చిన నిర్మాతలు రవీంద్ర బెనర్జీ, అనీష్​లకు జేజేలు చెప్పాలి.

మొబైల్ నెట్​వర్క్​ అయినా అప్పుడప్పుడు మనల్ని వీడవచ్చు. కులం నెట్​వర్క్ మాత్రం పుట్టుక దగ్గరి నుండి చావు దాకా వీడి పోదు. అలాంటి కులపిచ్చిని, పరువు హత్యల దుర్మార్గాన్ని సజీవంగా చూపించాడు దర్శకుడు. బతికున్నంత కాలం వెంటాడే కులం, స్మశానానికి చేరినా వదలదు. ఈ సమస్య దళితులకైతే మరింత తీవ్రం. దళితులకు ప్రత్యేక స్మశాన వాటికలు లేవు. ఉండవు. మరి అలాంటి దళితులు చనిపోయినప్పుడు తమ వీధుల మీదుగా, తమ పొలాల నుండి తీసుకుపోకూడదనే కాదు, తమ స్మశానాల్లో పెట్టకూడదనే అగ్రకుల ఆంక్షలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా తమిళనాడులో ఇప్పటికీ దళితుల శవాలను ఖననం చేసే వీలులేక, వాగులో వదిలేసే దురాచారం సజీవంగా ఉంది. నిజానికి ఇది ఒక్క తమిళనాడు సమస్యే కాదు. ఇలాంటి దుర్మార్గాన్ని ఇతివృత్తంగా తీసుకుని, చావు చుట్టూ ఈ దర్శకుడు కథ అల్లుకున్నాడు.

కథకు తగ్గ స్క్రీన్ ప్లే , స్క్రీన్ ప్లేకు తగిన డైలాగ్​లకు తోడు, క్యారెక్టర్​లను సైతం చక్కగా ఒదిగించాడు. ప్రతీ నటుడు తమ తమ పాత్రలకు న్యాయం చేసేలా నటనలో జీవించారు. ఎక్కడా కూడా బోర్​ కొట్టకుండా అప్పుడే అయిపోయిందా అనిపిస్తుంది. మెదక్​ జిల్లా తుళ్లూరులో కథను ఓపెన్​ చేసి, కారంచేడు మృత వీరులకు నివాళులు అర్పించేదాకా సినిమాను నడిపించడం ఒక అద్భుతం. ఈ దేశంలో కింది కులాల విముక్తి చదువు, లేదా రాజ్యాధికారం ద్వారా మాత్రమే సాధ్యం అనేది ఈ సినిమాలోని డైలాగ్​. ఇది దర్శకునికి కులవ్యవస్థ పట్ల, కులవ్యతిరేక పోరాటాల పట్ల ఉన్న లోతైన అవగాహనను తెలియజేస్తుంది. అందుకే ఇది యాంటి క్యాస్ట్​ ఫిలాసఫికల్​ అంబేద్కరైట్​ మూవీ!

పరువు హత్యల మీద ఇప్పటికే కొన్ని సినిమాలు వచ్చాయి. ఈ సినిమాలో మాత్రం అమ్మాయి తండ్రి కంటే, వారి కులం పెద్దమనుషుల పట్టింపులు ఎంత దారుణంగా ఉంటాయో చూపించాడు డైరెక్టర్​. పైకులం అమ్మాయిని ప్రేమించినందుకు, అర్ధాంతరంగా నేల రాలుతున్న కిందికులాల యువకుల దైన్య స్థితిని చర్చకు పెట్టాడు. రెగ్యులర్ కమర్షియల్ ఫార్మాట్​ను కాదని, చక్కని సందేశంతో ఆకట్టుకునే కథనం, సమగ్రమైన నిర్మాణ విలువలతో నిర్మించిన చిత్రమిది. పూలే, అంబేద్కర్​లు ప్రవచించిన కులనిర్మూలన ఉద్యమ స్ఫూర్తికి ఈ సినిమా ఒక నిదర్శనం. సినిమా క్లైమాక్స్​లో కులాన్ని కాదనుకునేవారికి తమ ఎకరం జాగాను అంకితం చేయడం గొప్ప ముగింపు. ‘‘ఈ దేశంలో నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్లినా ఎదురొచ్చి నిలబడేది కులమే, దానిని ధ్వంసం చేయకుండా నువ్వు ఏమీ చేయలేవు’’ అన్న అంబేద్కర్​ మాటలు గుర్తుకు వస్తాయి. కంగ్రాట్స్​​ టూ టీమ్​ దండోరా!

(ఉత్తమ ద్వితీయ చిత్రంగా ‘దండోరా’… తెలంగాణ గద్దర్​ ఫిల్మ్​ అవార్డ్​ అందుకున్న సందర్భంగా)