యే మేరా ప్రేమ్ పత్ర్ పఢ్ కర్…..

ప్రేమ ఒక అందమైన కల.

కొన్ని ప్రేమకథలు గమ్యస్థానాన్ని చేరుకోవు. అయినా అవి మన గుండెల్లో ఎంతో మధురమైన కాంతిని నింపుతాయి. అమాయకపు ప్రణయం విఫలమైనప్పుడు, ఆ బాధను తేనె కన్నా తీయనైన పాటగా మార్చడమే భారతీయ సంగీతపు అసలైన మధురిమ. ప్రేమికులు భౌతికంగా విడిపోవచ్చు.

కానీ వారి అనురాగం పాటై యుగయుగాలు జీవించే ఉంటుంది. విరహాన్ని కూడా ఒక దివ్యమైన రాగంగా మలచే మహిమ  మన భారతీయ స్వరాలకు మాత్రమే సొంతం. జైపూర్ వీధుల్లో వికసించిన ఒక చిన్న నిశ్శబ్ద ప్రేమ, బొంబాయి సంగీత ప్రపంచంలో అమర గీతంగా మారిన తీరు నిజంగా ఒక మాయాజాలం. అది ఇక్బాల్, రాధల ముద్దుల ప్రేమకావ్యం.

అది స్వతంత్రం  రాకముందు నాటి అనురాగ శకం. జైపూర్ అందమైన గులాబీ రంగు వీధుల్లో ఇక్బాల్ అనే ఒక మృదు మనస్కుడు ఉండేవాడు. అతనికి సరిగ్గా ఎదురుగా రాధ అనే కోకిల లాంటి అమ్మాయి నివసించేది. ఆ రోజుల్లో ఎదురెదురుగా నిలబడి మాట్లాడుకోవడం అంత సులువు కాదు. హృదయాల మధ్య అనుబంధాన్ని ఏ ఆంక్షలూ ఆపలేవు కదా! ఇక్బాల్ తన ఇంటి కిటికీ దగ్గర నిలబడి ఆమె కోసం ఆశగా ఎదురుచూసేవాడు. రాధ కూడా మేడపై ఉన్న జరోఖా (చిన్న రహస్యకీటికి) వెనుక నుంచి అతడిని దొంగచూపులు చూస్తూ మురిసిపోయేది. ఒకరికొకరు చూపులతోనే తీపి కబుర్లు చెప్పుకున్నారు. ఇక్బాల్ తన మనసులోని అమాయకపు ప్రేమను ఒక లేఖగా రాశాడు. ఆ లేఖను ఇచ్చే ధైర్యం లేక, అది అతని గుండెల్లోనే ఒక మధుర స్వప్నంగా దాగిపోయింది.

విధికి వేరే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి. బతుకు పయనం ఇక్బాల్‌ను బొంబాయికి తీసుకువెళ్ళింది. పొట్టకూటి కోసం అతను బస్సు కండక్టర్‌గా మారాడు. చేతిలో టిక్కెట్ల కట్టలు ఉన్నా, మనసంతా రాధ జ్ఞాపకాల పరిమళాలే నిండి ఉండేవి. ఆ విరహపు తీపి బాధ అతని లోపల కవిత్వాన్ని మేల్కొలిపింది. రాత్రి వేళల్లో ముషాయిరాలలో అతను పాడుతుంటే, ఆ మాటల్లోని మధురిమ శ్రోతల మనసులను తాకేది.

నాటక దిగ్గజం పృథ్వీరాజ్ కపూర్ గారు ఈ కుర్రాడి గొంతులోని అనురాగాన్ని గుర్తించారు. తన కొడుకు రాజ్ కపూర్‌కు పరిచయం చేశారు. అలా ఇక్బాల్ ‘హస్రత్ జైపురి’గా కొత్త జన్మనెత్తాడు. ‘హస్రత్’ అంటే తీరని ఒక తీపి ఆరాటం. తన ప్రియమైన ఊరి పేరును జోడించుకుని, ఆ విరహాన్ని సంగీత కావ్యంగా మార్చడం మొదలుపెట్టాడు.

1949లో వచ్చిన ‘బర్సాత్’ సినిమాతో భారతీయ సంగీత జగత్తులో ఒక కొత్త వసంతం మొదలైంది. హస్రత్ కలం నుండి జారిన తొలి పాటలోనే ఆ అమాయకపు ప్రేమ అనుభూతి నిండిపోయింది.

ఈ పాట వింటుంటే గుండెల్లో ఏవో తెలియని మధుర భావాలు అలల్లా ఉప్పొంగుతాయి. నా ప్రేయసీ, నన్ను ఈ విరహంలో వదిలేసి వెళ్ళిపోయావా అని అతను ఆర్తిగా పాడుతుంటే, ఆ బాధ కూడా ఒక అందమైన తీపిగా మారుతుంది. విషాదాన్ని కూడా అమృతంలా మార్చి శ్రోతల గుండెల్లో నింపడమే భారతీయ సంగీతపు అసలైన మధురిమ.

కొన్నేళ్ల తర్వాత హస్రత్ జైపురి గొప్ప కవిగా తిరిగి జైపూర్ వెళ్లాడు. అక్కడ రాధకు వివాహమై వేరే ఊరికి వెళ్ళిపోయిందని తెలిసింది. ఆ అందమైన జరోఖా (చిన్న రహస్యకీటికి) ఇప్పుడు ఖాళీగా ఉంది. కవి మనసులో ఆమె స్థానం ఎప్పటికీ చెరిగిపోలేదు. ఆ జ్ఞాపకమే మరొక తేనె పాటగా మారింది.

నా ఎదురింటి బయటి కిటికీ బోసిపోవచ్చు. కానీ నా హృదయమనే అమూల్యమైన కిటికీలో నిన్ను పెళ్ళికూతురుగానే దాచుకున్నాను అని అతను రాసిన ప్రణయ గీతాలు భారతీయ ఇళ్లలో ఇప్పటికీ నిరంతరం మ్రోగుతూనే ఉన్నాయి.

అనాడు జైపూర్ వీధుల్లో రాధకు అందించలేకపోయిన ఆ పాత ప్రేమలేఖ, దశాబ్దాల తర్వాత కోట్లాది మంది పాడుకునే దివ్య గీతమైంది..

ఈ పాటలోని ప్రతి అక్షరం ఒక మధురమైన తేనెబొట్టులా మనసును తాకుతుంది.

పాట ఏదైనా, రాగం ఏదైనా, హస్రత్ అంతరంగంలో ఆ అమాయకపు ప్రేమ వెలుగుతూనే ఉంది. ‘సంగం’ చిత్రంలో శైలేంద్ర గారు రాసిన పాట కూడా ఇక్బాల్ మనసులోని ఆరాటాన్ని పట్టిస్తోంది..

నిన్ను చేరుకోవడానికి ఎంతగానో వేచి చూస్తున్నాను, మన ప్రేమ సంగమం జరుగుతుందో లేదో చెప్పు రాధా అంటూ సాగే ఈ పాట ప్రతి ప్రేమికుడి అంతరంగానికి అద్దం పడుతుంది.

ప్రేమ అంటే ఒకరినొకరు పొందడం మాత్రమే కాదు. దక్కని ప్రేమను కంటిపాపలా కాపాడుకుంటూ, దానికి స్వరాలను తొడిగి లోకానికి పంచడంలోనే నిజమైన అనురాగం ఉంది. ఇక్బాల్‌కి రాధ దక్కి ఉంటే, ఆ ప్రేమ వారిద్దరికే పరిమితమయ్యేది. ఆ ప్రేమ విఫలం కావడం వల్లే భారతీయ సంగీతానికి హస్రత్ జైపురి అనే మధుర కవి దక్కాడు. వారు శరీరాలతో భౌతికంగా దూరమైనా, పాటల రూపంలో ఎప్పటికీ ఒకటై ముద్దుగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయారు. ప్రేమికుల కథలు ముగిసిపోవచ్చు. భారతీయ సంగీతపు అసలైన మధురిమలో ఆ అనురాగం ఎప్పటికీ అమరంగా ప్రవహిస్తూనే ఉంటుంది.

*